Tranh chấp Greenland, ông Trump gắn với việc không được trao Giải Nobel Hòa bình

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Đan Mạch nói riêng, châu Âu nói chung liên quan đến vấn đề Greenland, trả lời phỏng vấn hãng tin NBC News mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gắn tham vọng giành quyền kiểm soát Greenland với việc không được trao giải Nobel Hòa bình.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: NBC News.

Trước đó, trong một tin nhắn gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre ngày 18/1, ông Trump viết rằng việc không được trao giải Nobel Hòa bình dù đã góp phần “chấm dứt 8 cuộc chiến tranh trở lên” khiến ông không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ nghĩ thuần túy về hòa bình nữa mà sẽ cân nhắc những gì tốt và phù hợp cho Mỹ.

Chính phủ Na Uy đã công bố nội dung tin nhắn này vào ngày hôm sau.

Giải Nobel Hoà bình năm 2025 được trao cho bà Machado không phải ông Trump

Ủy ban Nobel Na Uy đã khiến tổng thống Mỹ Donald Trump không hài lòng khi trao Giải Nobel Hòa bình 2025 cho lãnh đạo đối lập Venezuela Maria Corina Machado, thay vì tổng thống Mỹ. Trong tin nhắn, ông Trump cũng lặp lại lập luận rằng Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland trước các mối đe dọa từ Nga hoặc Trung Quốc, đồng thời đặt câu hỏi về “quyền sở hữu” của Copenhagen đối với hòn đảo này.

Trong cuộc phỏng vấn ngày 19/1, nhà lãnh đạo Mỹ cũng từ chối bình luận về khả năng sử dụng vũ lực để kiểm soát Greenland, nhưng tái khẳng định sẽ áp đặt các biện pháp thuế quan đối với nhiều quốc gia châu Âu nếu không đạt được một thỏa thuận theo mong muốn của Washington.

Tổng thống Trump ngày 17/1 tuyên bố áp thuế đối với 8 quốc gia thành viên NATO ở châu Âu, những nước đã cử các lực lượng quân sự mang tính biểu tượng tới Greenland. Tổng thống Trump tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội Truth Social: “Bắt đầu từ ngày 1/2/2026, tất cả các quốc gia, gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan, sẽ bị áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa gửi tới Mỹ. Đến ngày 1/6/2026, mức thuế sẽ tăng lên 25%. Mức thuế này sẽ được áp dụng và phải thanh toán cho đến khi đạt được một Thỏa thuận về việc mua lại hoàn toàn và toàn bộ Greenland”.

Phản ứng trước tuyên bố này, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen nhấn mạnh: “Chúng ta đang sống ở năm 2026. Chúng ta có thể giao thương, nhưng không thể đem con người ra trao đổi.”

Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng khẳng định vùng lãnh thổ này phải được quyền tự quyết, nhấn mạnh lập trường đối thoại, tôn trọng và tuân thủ luật pháp quốc tế.

Trong khi đó, Đan Mạch thông báo triển khai thêm binh sĩ tới Greenland trong khuôn khổ cuộc tập trận Arctic Endurance.

Liên minh châu Âu dự kiến thảo luận các biện pháp đối phó tại hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels vào ngày 22/1 tới, bao gồm khả năng áp thuế lên tới 93 tỷ euro hàng hóa Mỹ hoặc kích hoạt Công cụ chống cưỡng ép (ACI) – một cơ chế chưa từng được sử dụng trước đây.

Vấn đề Greenland trở thành phép thử quan trọng đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương và trật tự an ninh phương Tây. Ảnh: National Geographic.

Những cuộc thảo luận với ông Trump ở DAVOS nhằm tránh leo thang đối đầu.

Song song với đó, một số lãnh đạo châu Âu, trong đó có Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, đang tìm cách tiếp xúc với Tổng thống Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sỹ nhằm tránh leo thang đối đầu.

Thủ tướng Na Uy Støre cho biết sẽ điều chỉnh lịch trình để tham dự Diễn đàn Davos vào ngày 21 và 22/1, trùng với thời điểm ông Trump dự kiến xuất hiện tại sự kiện thường niên của giới chính trị và kinh doanh toàn cầu.

Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng cho biết sẽ tìm cách gặp ông Trump vào ngày 21/1, đồng thời nhấn mạnh không mong muốn một tranh chấp thương mại, song nhấn mạnh sẽ vẫn đáp trả nếu phải đối mặt với các mức thuế vô lý.

Trong lúc này, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã lên tiếng kêu gọi các đồng minh thảo luận bình tĩnh, đồng thời cho biết ông không tin rằng Tổng thống Trump đang cân nhắc hành động quân sự để chiếm Greenland.

Về phần mình, Nga từ chối bình luận việc Mỹ nhắm tới Greenland là tốt hay xấu, nhưng cho rằng khó có thể không đồng tình với các chuyên gia rằng ông Trump sẽ “đi vào lịch sử thế giới” nếu thực sự giành quyền kiểm soát hòn đảo này.

Giới quan sát nhận định rằng vấn đề Greenland hiện đã vượt ra ngoài phạm vi tranh chấp song phương, trở thành phép thử quan trọng đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương và trật tự an ninh phương Tây trong giai đoạn đầy bất ổn hiện nay.

Ngọc Liên

Nguồn: Reuters.