Tổng thống Mỹ bất ngờ rút lại kế hoạch triển khai Vệ binh Quốc gia tại 3 thành phố lớn

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ rút lại kế hoạch triển khai Vệ binh Quốc gia tại 3 thành phố lớn Chicago, Los Angeles và Portland do đảng Dân chủ điều hành, sau khi Bộ Tư pháp Mỹ ngừng phản đối phán quyết của tòa án California trao lại quyền kiểm soát lực lượng này cho thống đốc bang. Động thái được xem là bước lùi đáng chú ý trong nỗ lực liên bang hóa Vệ binh Quốc gia nhằm đối phó các cuộc phản đối liên quan chính sách nhập cư.

Lực lượng Vệ binh quốc gia. Ảnh: CBC

Động thái đảo chiều này diễn ra sau khi các luật sư của Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ không còn tiếp tục kháng nghị phán quyết của một tòa án bang California, trong đó yêu cầu trao lại quyền chỉ huy lực lượng Vệ binh Quốc gia cho Thống đốc bang Gavin Newsom. Quyết định này cũng nối tiếp một động thái hiếm hoi từ Tòa án Tối cao Mỹ, khi cơ quan này chặn nỗ lực của Nhà Trắng nhằm triển khai Vệ binh Quốc gia tại bang Illinois.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 31/12, ông Trump cho biết sẽ tạm thời rút lực lượng Vệ binh quốc gia khỏi những khu vực này, nhưng cảnh báo rằng quân đội liên bang sẽ “quay trở lại” nếu tỷ lệ tội phạm tăng lên, có thể với “một hình thức khác biệt và mạnh mẽ hơn nhiều”.

Tổng thống Trump viết: “Chúng tôi đang rút Vệ binh Quốc gia khỏi Chicago, Los Angeles và Portland, bất chấp thực tế là TỘI PHẠM đã giảm mạnh nhờ sự hiện diện của những người yêu nước tuyệt vời này tại các thành phố đó, và CHỈ vì lý do đó.”

Về mặt thể chế, lực lượng Vệ binh quốc gia thường hoạt động dưới sự kiểm soát của các thống đốc bang và chỉ có thể được tổng thống triệu tập vào phục vụ liên bang trong một số trường hợp đặc biệt nhất định. Nỗ lực của ông Trump nhằm điều động quân đội đến các thành phố do đảng Dân chủ lãnh đạo đã gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ hệ thống tư pháp.

Trong một tuyên bố tối cùng ngày, Thống đốc Newsom cho biết ông đã chỉ đạo lãnh đạo Vệ binh Quốc gia California “đưa các quân nhân thuộc quyền quản lý của bang trở về nhà đoàn tụ với gia đình trong thời gian sớm nhất có thể”.

Tổng thống Trump lần đầu ra lệnh điều động lực lượng Vệ binh Quốc gia tới thành phố này hồi tháng 6 năm ngoái, sau các cuộc biểu tình phản đối những chiến dịch truy quét do Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) tiến hành. Việc triển khai này liên tục vấp phải các thách thức pháp lý, trong đó Thống đốc Newsom cho rằng tình hình không đủ nghiêm trọng để biện minh cho sự hiện diện của lực lượng liên bang và Tổng thống Trump đã vượt quá thẩm quyền của mình.

Tháng 12/2025, Tòa án Tối cao Mỹ đã từ chối cho phép chính quyền Trump điều động lực lượng Vệ binh quốc gia đến khu vực Chicago trong khuôn khổ chiến dịch trấn áp nhập cư. Mặc dù không phải là phán quyết cuối cùng, đây được coi là một thất bại đáng kể và hiếm hoi của tổng thống trước Tòa án Tối cao.

Lê Hà.

Nguồn: The Guardian