Tết sớm bên nồi bánh chưng xanh

Đã thành thông lệ, năm nào gia đình ông Nguyễn Thành Luân ở xã Thiệu Quang cũng duy trì nếp gói bánh chưng để cùng nhau đón tết. Các con, cháu mỗi người một việc phân công nhau rửa lá dong, chuẩn bị khuôn gói, ngâm gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn...

Công an xã Hiền Kiệt phối hợp tổ chức ngày hội “Chung tay gói bánh - gắn kết yêu thương” cho các em học sinh Trường Mầm non Hiền Chung.

Với nhiều năm kinh nghiệm gói bánh chưng, ông Luân chia sẻ: “Bí quyết để có được những chiếc bánh chưng ngon, phải chọn thịt ba chỉ tươi, ướp cẩn thận với tiêu và một chút mắm, muối, hạt nêm; đỗ xanh thì phải đồ chín, giã nhuyễn cùng tiêu cho dậy mùi. Điều đặc biệt nhất trong chiếc bánh của gia đình là gạo nếp cái hoa vàng được trộn với nước lá riềng để tạo màu xanh tự nhiên và tạo mùi thơm đặc trưng khi bánh chín”.

Bánh gói xong đưa vào luộc, mọi người sẽ tập trung quây quần bên bếp lửa. Ai cũng háo hức chờ những cặp bánh vừa chín tới, phả hương thơm lừng. Trong thời gian chờ bánh chín thì nướng thêm ngô, khoai, thịt... khiến giờ phút này trở nên ý nghĩa và ấm áp hơn.

Gói bánh chưng dịp tết là phong tục đẹp đã tồn tại qua nhiều thế hệ, nhưng cũng dần mai một do điều kiện kinh tế - xã hội có sự thay đổi. Để lưu giữ lại nét đẹp này, tạo không khí tết cổ truyền đầm ấm, yêu thương, ngày 28/1/2026 (tức ngày 10/12 âm lịch) Công an xã Hiền Kiệt đã phối hợp tổ chức ngày hội “Chung tay gói bánh - gắn kết yêu thương” cho các em học sinh Trường Mầm non Hiền Chung. Tại chương trình, cán bộ, chiến sĩ Công an xã cùng đoàn viên, thanh niên các đơn vị, giáo viên trong trường đã trực tiếp hướng dẫn các em nhỏ tham gia các công đoạn gói bánh chưng, tham gia các trò chơi... qua đó giúp các em hiểu thêm về ý nghĩa, phong tục, nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc trong dịp tết cổ truyền.

Không khí đón tết bên những nồi bánh chưng xanh ngày nay cũng đã đến sớm hơn, không còn cảnh phải đợi đến ngày cận tết mới chuẩn bị gói, mới nổi lửa như xưa. Từ 23 tháng Chạp, không khó để bắt gặp những nồi bánh chưng đỏ lửa ở nhiều gia đình từ làng quê, đến phố thị, thậm chí tại các cơ quan, đơn vị, trường học. Cũng không còn chỉ gói bánh chưng theo gia đình, ngày nay có những gia đình trong xóm, phố thường cùng nhau nấu chung một nồi bánh. Mỗi người mỗi việc, không khí tươi vui, rộn ràng, háo hức lan tỏa từ người lớn tới trẻ nhỏ.

Tục gói bánh chưng ngày tết có từ thời Hùng vương, trải bao biến động lịch sử vẫn được gìn giữ đến ngày nay. Trong tâm thức của người Việt, chiếc bánh chưng không đơn thuần là món ăn truyền thống, mà đã trở thành nét văn hóa vô cùng độc đáo, mang nhiều ý nghĩa về vũ trụ và nhân sinh quan, thể hiện sự sum họp gia đình, biết ơn trời đất, tổ tiên. Vì thế, trên mâm cỗ cúng gia tiên ngày tết của người Việt đều có bánh chưng xanh.

Nhịp sống hiện đại tuy có bận rộn hơn, sung túc hơn, nhưng truyền thống văn hóa qua phong tục ngày tết vẫn đang tiếp tục được trao truyền lại cho các thế hệ để lưu giữ, phát huy.

Bài và ảnh: Lê Phượng