Ngư dân vào mùa cá trích đầu năm

Từ sáng mùng 4 tết, khi nhiều gia đình vẫn còn quây quần trong không khí sum vầy đầu xuân, tại các làng chài ven biển Thanh Hóa, những con thuyền đã rẽ sóng ra khơi, mở đầu cho một mùa đánh bắt mới. Từng đoàn thuyền, bè mảng nối nhau trở về trong nắng sớm, mang theo những khoang thuyền đầy ắp cá tôm. Đó không chỉ là thành quả lao động sau những giờ lênh đênh trên biển, mà còn là tín hiệu của một năm mới nhiều hy vọng, khi biển cả tiếp tục ưu ái, ban tặng nguồn lợi dồi dào cho ngư dân.

Khi thuyền vào bờ, ngư dân Sầm Sơn khẩn trương gỡ cá trích khỏi lưới và bán ngay trên bờ biển.

Theo kinh nghiệm của bà con, mùa cá trích thường bắt đầu từ đầu tháng Giêng và kéo dài đến khoảng tháng 3 âm lịch. Đây cũng là thời điểm những đàn cá trích xuất hiện nhiều, di chuyển thành từng đàn lớn gần bờ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh bắt. Chính vì vậy, năm nay, những chuyến ra khơi đầu năm không chỉ mang ý nghĩa mở biển lấy may, mà còn trùng với mùa vụ quan trọng, quyết định nguồn thu nhập của nhiều gia đình ngư dân. Ngư dân Phạm Văn Minh, phường Sầm Sơn chia sẻ: “Chúng tôi đi đánh cá trích từ 3 giờ sáng đến 8 giờ thì về bờ. Cá trích sống cách bờ từ 10 đến 20 hải lý, thường bơi trên mặt nước. Đánh cá trích thì chúng tôi dùng tấm lưới dài hàng trăm mét, rộng khoảng 10m, có phao thả xuống biển để bắt”. Lời kể giản dị nhưng phản ánh rõ nét nhịp sống lao động quen thuộc của những người gắn bó cả đời với biển.

Trên những chiếc thuyền nhỏ, chỉ với hai ngư dân, nhưng khi trở về, họ có thể mang theo gần 2 tạ cá trích. Có những ngày biển thuận, cá nhiều, sản lượng đánh bắt lên tới cả tấn. Những khoang thuyền đầy cá không chỉ mang lại niềm vui, mà còn là nguồn thu nhập đáng kể cho các gia đình. Hiện nay, cá trích được thu mua với giá dao động từ 14 nghìn đến 20 nghìn đồng mỗi kg. Với sản lượng như vậy, mỗi chuyến ra khơi là một lần bà con có thêm động lực để tiếp tục bám biển, mưu sinh và giữ nghề truyền thống. Ông Đới Sỹ Vang, ngư dân xã Tiên Trang, cho biết: “Mùa này, có hôm đánh được vài tấn cá trích, nhưng cũng có hôm chỉ được vài tạ. Mỗi lần ra khơi đánh bắt cá trích thu về trên dưới 2 triệu đồng, chúng tôi lời được khoảng 1 triệu đồng mỗi chuyến. Chúng tôi chỉ mong mùa cá trích năm nay bội thu, được giá để có thêm thu nhập”. Những lời tâm sự ấy thể hiện rõ niềm hy vọng của ngư dân vào biển cả, nơi không chỉ mang lại sinh kế mà còn là chỗ dựa tinh thần cho bao thế hệ.

Dẫu vậy, đằng sau những khoang thuyền đầy cá là không ít nhọc nhằn, vất vả. Mỗi chuyến ra khơi, ngư dân phải thức dậy từ khi trời còn tối, đối mặt với gió lạnh, sóng biển và nhiều yếu tố khó lường. Công việc thả lưới, kéo lưới đòi hỏi sức lực, sự dẻo dai và kinh nghiệm. Có những hôm biển động, sản lượng đánh bắt giảm, nhưng bà con vẫn kiên trì bám biển. Đối với người dân vùng biển, cá trích không chỉ là nguồn thu nhập, mà còn là món ăn quen thuộc trong mỗi gia đình. Những con cá trích tươi được hấp chín hoặc rán giòn, chấm với nước mắm tỏi ớt đậm đà, ăn cùng cơm trắng và rau thơm, tạo nên hương vị đặc trưng của biển cả. Món ăn dân dã ấy chứa đựng đầy đủ vị mặn mòi của biển, vị ngọt tự nhiên của cá, cùng sự giản dị, chân thành của người dân vùng biển. Không chỉ dừng lại ở những bữa cơm gia đình, cá trích còn là nguyên liệu để chế biến nước mắm - một sản phẩm nổi tiếng của địa phương. Từ nguồn cá trích tươi, qua quá trình ủ chượp công phu, người dân tạo ra những giọt nước mắm đậm đà, mang hương vị đặc trưng khó quên. Đây cũng là cách mà ngư dân tận dụng nguồn lợi biển, nâng cao giá trị sản phẩm và góp phần giữ gìn nghề truyền thống.

Những ngày đầu năm, hình ảnh những chiếc bè mảng trở về đầy cá trích không chỉ mang lại niềm vui cho từng gia đình, mà còn tạo nên không khí sôi động cho cả làng chài. Trên bến, người mua, người bán tấp nập; dưới biển, những con thuyền vẫn tiếp tục vươn khơi. Từ những chuyến ra khơi đầu xuân, một mùa lao động mới được mở ra, tiếp nối truyền thống bám biển, giữ nghề của bao thế hệ.

Bài và ảnh: Phương Đỗ