Syria và Israel nối lại đàm phán an ninh do Mỹ làm trung gian

Các cuộc trao đổi an ninh giữa Syria và Israel do Mỹ làm trung gian đã được nối lại sau nhiều tháng gián đoạn, trong bối cảnh Damascus thúc đẩy yêu cầu Israel rút lực lượng khỏi những khu vực mà Syria cho rằng đã bị kiểm soát sau các biến động chính trị cuối năm 2024.

Binh sĩ Israel vượt qua hàng rào an ninh, tiến về khu vực được gọi là Đường Alpha – ranh giới phân cách Cao nguyên Golan do Israel sáp nhập với Syria tại thị trấn Majdal Shams. Ảnh: AP.

Theo Hãng thông tấn nhà nước Syria SANA, phái đoàn Syria tham gia đàm phán do Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shibani dẫn đầu, cùng Giám đốc cơ quan tình báo Hussein al-Salama. Một nguồn tin chính phủ Syria cho biết việc nối lại đối thoại phản ánh nỗ lực của Damascus nhằm bảo vệ các quyền lợi quốc gia được coi là “không thể thương lượng”.

Trọng tâm các cuộc thảo luận là khả năng khôi phục Thỏa thuận phân tách lực lượng năm 1974, văn kiện thiết lập khu vực đệm do Liên Hợp Quốc giám sát giữa Syria và Israel sau xung đột Trung Đông năm 1973. Thỏa thuận này từng giúp duy trì trạng thái ổn định trong nhiều thập kỷ, dù hai bên chưa đạt được một hiệp định hòa bình chính thức.

Theo phía Syria, Damascus mong muốn Israel rút lực lượng về các vị trí trước thời điểm chính quyền của cựu Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào tháng 12/2024, đồng thời xây dựng một khuôn khổ an ninh song phương nhằm bảo đảm chủ quyền quốc gia và ngăn chặn mọi hình thức can thiệp vào công việc nội bộ.

Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shibani tham dự họp báo tại Bộ Ngoại giao Lebanon ở Beirut (Lebanon), ngày 10/10/2025. Ảnh: Reuters.

Sau các biến động chính trị tại Syria, Israel đã mở rộng sự hiện diện quân sự dọc khu vực biên giới và cho biết các hoạt động này nhằm bảo đảm an ninh, trong đó có việc bảo vệ một số cộng đồng thiểu số, bao gồm người Druze, tại tây nam Syria.

Trong các vòng tiếp xúc trước đây tại Paris và Washington, Syria từng thúc đẩy một thỏa thuận an ninh dựa trên mô hình năm 1974, đồng thời kêu gọi chấm dứt các hoạt động quân sự và xâm nhập qua biên giới. Về phía mình, Israel khẳng định chỉ chấp nhận một thỏa thuận đáp ứng đầy đủ các yêu cầu an ninh, bao gồm việc hạn chế quân sự hóa tại một số khu vực ở tây nam Syria và bảo đảm an toàn cho các cộng đồng thiểu số. Cho đến nay, Israel chưa công khai cam kết rút lực lượng hoàn toàn về các đường ranh giới trước năm 2024.

Thanh Hằng

Nguồn: AP, Reuters.