Sản xuất khoai tây hàng hóa mở hướng tái cơ cấu cây trồng

Với năng suất cao, thời gian sinh trưởng ngắn, đầu ra ổn định và lợi nhuận kinh tế cao, cây khoai tây đang trở thành lựa chọn phù hợp trong sản xuất vụ đông xuân ở một số địa phương trong tỉnh.

Vùng sản xuất khoai tây tập trung, quy mô lớn tại xã Hồ Vương.

Vụ đông xuân năm 2025-2026, xã Hồ Vương triển khai trồng 72ha khoai tây theo hình thức tập trung, ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ trong toàn bộ quy trình sản xuất. Đây là diện tích khoai tây được Tập đoàn PepsiCo Việt Nam liên kết thuê lại đất nông nghiệp của khoảng 400 hộ dân tại các thôn Hanh Gia, Ngoại 1, Ngoại 2, Đông Xuân, Nam Thành, Bắc Trung. Việc doanh nghiệp trực tiếp thuê lại đất sản xuất của người dân không chỉ giúp nông dân có thêm nguồn thu ổn định từ tiền thuê đất, mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tổ chức sản xuất quy mô lớn, khắc phục tình trạng manh mún, nhỏ lẻ vốn là “điểm nghẽn” kéo dài trong sản xuất nông nghiệp của địa phương.

Trên các cánh đồng khoai tây ở xã Hồ Vương các khâu làm đất, xuống giống, chăm sóc đều được thực hiện bằng máy móc, thiết bị hiện đại và tuân thủ theo quy trình kỹ thuật. Hệ thống tưới nhỏ giọt tự động được doanh nghiệp lắp đặt đồng bộ trên toàn bộ vùng sản xuất, giúp cung cấp nước và dinh dưỡng chính xác theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng, hạn chế thất thoát, tiết kiệm chi phí sản xuất. Nhờ áp dụng cơ giới hóa và tiến bộ kỹ thuật, cây khoai tây sinh trưởng đồng đều, ít sâu bệnh. Bà Mai Thị Vui ở thôn Ngoại 2 cho biết: “Toàn bộ diện tích khoai tây được chúng tôi chăm sóc theo quy trình canh tác thống nhất từ khâu chọn giống, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh. Nhờ được tập huấn kỹ thuật và có cán bộ kỹ thuật theo dõi thường xuyên, cây khoai tây phát triển tốt, thân lá khỏe, củ hình thành đều, dự kiến năng suất sẽ cao”.

Vụ đông xuân năm nay, Công ty CP Logistics Viettrans tiếp tục mở rộng liên kết với người dân ở các xã Nga Sơn, Hoằng Châu, Tượng Lĩnh... trồng hơn 100ha khoai tây bằng giống FL2215 chuyên phục vụ chế biến. Đây là giống khoai tây có năng suất cao, chất lượng củ đồng đều, đáp ứng yêu cầu khắt khe của các nhà máy chế biến. Thông qua các HTX làm đầu mối, công ty đầu tư ứng trước giống, vật tư phân bón, đồng thời chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch cho bà con nông dân.

Theo Giám đốc Công ty Đào Ngọc Mạnh, điểm then chốt trong liên kết sản xuất khoai tây là doanh nghiệp cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm với giá ổn định thu mua tại ruộng hơn 8.000 đồng/kg. Điều này giúp nông dân yên tâm sản xuất, hạn chế rủi ro do biến động thị trường. Sau hơn 3 tháng trồng và chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật, khoai tây cho thu hoạch với năng suất trung bình đạt khoảng hơn 20 tấn/ha. Sau khi trừ chi phí, mỗi ha khoai tây mang lại lợi nhuận gần 100 triệu đồng, cao hơn nhiều so với các loại cây trồng truyền thống trong cùng thời vụ.

Để đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho chế biến, nhiều doanh nghiệp lớn như Tập đoàn PepsiCo Việt Nam, Công ty CP Logistics Viettrans, Công ty CP Nông nghiệp quốc tế An Việt, Công ty Orion Vina - Viện Sinh học Nông nghiệp, Công ty CP GVA... đã và đang đẩy mạnh liên kết với người dân và các HTX để phát triển vùng trồng khoai tây tại các xã Hồ Vương, Nga Sơn, Hoằng Châu, Hoằng Tiến, Tống Sơn, Tượng Lĩnh... Thông qua các hợp đồng liên kết, HTX đảm nhận vai trò “bà đỡ” tiếp nhận và cung cấp từ khâu giống, vật tư, kỹ thuật đến thu mua sản phẩm cho người dân, tạo chuỗi giá trị khép kín.

Tổng hợp của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, đến nay toàn tỉnh đã trồng hơn 1.000ha khoai tây theo hình thức liên kết sản xuất gắn với bao tiêu sản phẩm. Các giống khoai tây chế biến chủ lực như Atlantic, Bliss và nhóm khoai tây ăn tươi gồm Marabel, Diamant, Eben, Aladin, Actrice... đang được đưa vào sản xuất rộng rãi. Đây đều là những giống có năng suất cao, chất lượng tốt, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu địa phương cũng như yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu. Hiện nay, diện tích khoai tây đang phát triển tốt, dự kiến năng suất khoai tây bình quân toàn tỉnh đạt khoảng 18 - 20 tấn/ha, sản lượng ước đạt từ 20.000 - 25.000 tấn.

Qua nhiều vụ sản xuất cho thấy, thời gian sinh trưởng của cây khoai tây chỉ từ 90 - 100 ngày, rất thuận lợi để bố trí trong cơ cấu cây trồng vụ đông xuân, đặc biệt trên diện tích đất hai lúa hoặc đất màu kém hiệu quả. Việc phát triển diện tích khoai tây gắn với liên kết sản xuất, ứng dụng cơ giới hóa và tiến bộ kỹ thuật không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng hàng hóa, tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững tại các địa phương.

Bài và ảnh: Hải Đăng