Ngư dân linh hoạt thích ứng trước “bão giá” của xăng dầu

Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới và trong nước có những diễn biến phức tạp. Trong đó, dầu Diezel DO 0,05 – nguyên liệu chính của các tàu cá tăng rất cao, khiến chi phí cho mỗi chuyến vươn khơi đội lên đáng kể. Trước áp lực chi phí và nỗi lo thua lỗ, song bằng kinh nghiệm dày dạn và sự linh hoạt trong tư duy khai thác, bà con vẫn nỗ lực bám biển, đảm bảo sản lượng và ổn định đời sống.

Những ngày đầu tháng 3, không khí tại cảng cá Lạch Hới, phường Sầm Sơn có phần trầm lắng hơn so với mọi năm.

Tỉnh Thanh Hóa hiện có 6.210 phương tiện khai thác hải sản, trong đó 984 phương tiện công suất lớn chuyên khai thác xa bờ. Giữa diễn biến phức tạp của thị trường thế giới, từ đầu tháng 3/2026, xăng, dầu trong nước “đội giá” lên cao khiến ngư dân gặp khó. Hầu hết các phương tiện khai thác, nhất là các tàu đánh bắt xa bờ đều phải “tính toán” lại quá trình sản xuất, cắt giảm chi phí để tiếp tục vươn khơi, “giữ” biển.

Những ngày đầu tháng 3, không khí tại cảng cá Lạch Hới, phường Sầm Sơn có phần trầm lắng hơn so với mọi năm. Từng nhóm ngư dân, chủ tàu đang gặp mặt, bàn bạc những giải pháp ứng phó với cơn bão giá và phương án bám nghề, giữ biển. Ông Đỗ Văn Lai, chủ tàu TH - 92058TS , ở phường Sầm Sơn, cho biết: Tàu của gia đình tôi có công suất 890 CV, chuyên đánh bắt ở Bạch Long Vĩ và vùng biển tỉnh Quảng Trị. Mỗi chuyến đi biển kéo dài 10 - 20 ngày và phải sử dụng khoảng 7.000 đến 8.000 lít dầu. Hiện nay, giá dầu Diezel DO 0,05 đang ở mức hơn 30.000 đồng/lít, mỗi chuyến đi biển chi phí khoảng gần 250 triệu đồng cho nguồn nguyên liệu. Tuy nhiên, do hiện nay biển động và mùa di cư của thủy sản, sản lượng không ổn định nên doanh thu không đủ bù chi phí. Hiện chúng tôi đang bàn bạc để tìm ra phương án phù hợp”.

Để thích ứng và giảm bớt gánh nặng chi phí, ông Lai cùng nhiều ngư dân quyết định thay đổi “chiến thuật”, như: kéo dài chuyến đi để giảm số lần tàu chạy ra chạy vào, từ đó tiết kiệm nhiên liệu; thay đổi phương thức đánh bắt; tối ưu hóa khâu hậu cần...

Ngư dân phường Sầm Sơn vẫn đang nỗ lực hết mình để giữ vững nhịp độ sản xuất.

Vừa trở về sau chuyến vươn khơi, ông Nguyễn Hữu Đông chủ tàu TH-92393, ở phường ở phường Sầm Sơn mặc dù không mấy khả quan về thu nhập nhưng ông vẫn nỗ lực “thu xếp”, xây dựng những phương án mới để vươn khơi trong những ngày gần nhất. Theo ông Đông, nguồn xăng dầu nguyên liệu sử dụng trong chuyến khai thác, ngoài phục vụ hệ thống động cơ còn sử dụng vào vận hành hệ thống ngư cụ, trang thiết bị thắp sáng... Do đó, gia đình ông dự định giảm thời gian đi biển, thay đổi từ sử dụng hệ thống lưới kéo rê dài hàng chục km sang hệ thống lưới cũ để giảm lượng nguyên liệu tiêu hao.

Theo ghi nhận, vào những ngày đầu tháng 3/2026, giá nhiên liệu tăng cao đã đẩy chi phí vận hành mỗi chuyến đi biển lên đáng kể. Điều này khiến nhiều chủ tàu phải “cân não”, tính toán kỹ lưỡng trước khi quyết định mở biển. Ông Nguyễn Hữu Hà, xã Hoằng Tiến, chủ tàu TH-90387 TS, chia sẻ: Bên cạnh việc chủ động điều chỉnh lịch trình, lựa chọn các vùng biển gần hơn hoặc thay đổi ngư cụ để tiết kiệm nhiên liệu tối đa. Những chủ tàu, thuyền trưởng trong “Tổ đội đoàn kết” trên biển sẽ hỗ trợ, chia sẻ với nhau thông tin về luồng cá, hạn chế phải dùng thiết bị dò cá; hỗ trợ nhau hậu cần ngay trên biển để giảm số lần tàu phải chạy vào bờ tiếp nhiên liệu, từ đó cắt giảm đáng kể chi phí xăng dầu. Mặt khác, một số chủ tàu khai thác đã liên kết với các tàu hậu cần thực hiện gom hàng, ký gửi hải sản để cho các tàu dịch vụ hậu cần mang vào bờ sớm, vừa giữ độ tươi, bảo đảm giá trị kinh tế của sản phẩm trong khi tàu chính vẫn ở lại ngư trường để tiếp tục khai thác, giảm chi phí di chuyển vô ích”.

Giá xăng, dầu tăng mạnh đang tác động trực tiếp đến đời sống sản xuất của ngư dân. Với nhiều ngư dân tỉnh Thanh, nghề đi biển là sinh kế duy nhất cho bản thân và gia đình. Mỗi con tàu ra khơi, không chỉ tạo việc làm cho từ 7-10 lao động trực tiếp trên biển mà còn giúp hàng chục thậm chí hàng trăm lao động trong ngành hậu cần nghề cá có việc làm, thu nhập. Do đó, mặc dù còn nhiều khó khăn, song nhiều ngư dân vẫn linh hoạt, sáng tạo để tiết kiệm chi phí bảo đảm các chuyến khai thác hiệu quả.

Theo Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá Thanh Hóa, từ ngày 1/3/2026 đến 12/3/2026, tại cảng cá Lạch Hới ghi nhận 19 chuyến tàu cập cảng và 44 chuyến tàu xuất bến đi khai thác tại các ngư trường. Điều này cho thấy, mặc dù gặp khó về chi phí nguyên liệu song ngư dân vẫn kiên trì bám biển, góp phần đưa sản lượng thủy sản khai thác toàn tỉnh đạt 23.179 tấn, đạt 16,4% kế hoạch năm.

Ông Lê Cao Kích, Phó Giám đốc Ban quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá Thanh Hóa, cho biết: Hiện nay, cùng với nhiều ngành kinh tế khác, hoạt động khai thác, sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực thủy sản đang gặp nhiều khó khăn trước sức ép giá xăng, dầu. Do đó, đơn vị đang nỗ lực sắp xếp vị trí neo đậu an toàn cho tàu thuyền, đồng thời thường xuyên động viên bà con giữ vững tinh thần, khắc phục khó khăn để tiếp tục vươn khơi bám biển, vừa phát triển kinh tế, vừa bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia. Cùng với đó, với những tàu cập bến, không tiếp tục khai thác, Ban quản lý sẽ bố trí nơi neo đậu phù hợp và tuyên truyền hướng dẫn chủ tàu thuyền, ngư dân thực hiện các biện pháp bảo đảm phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an ninh trật tự”.

Việc giá nhiên liệu tăng cao là một thách thức lớn mang tính toàn cầu. Tuy nhiên, đối với ngư dân Thanh Hóa, biển là nguồn sống, là quê hương nên ngư dân xứ Thanh vẫn đang nỗ lực hết mình để giữ vững nhịp độ sản xuất. Những chuyến tàu đầy ắp “lộc biển” trở về trong những ngày tháng 3 này là minh chứng rõ nét nhất cho sự thích ứng linh hoạt và khát khao bám biển, giữ vững chủ quyền vùng biển quê hương.

Khánh Phương – Lê Hoà