Phát triển rừng bền vững, hiệu quả

Đến tháng 1/2026, Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQLRPH) Như Thanh được UBND tỉnh giao quản lý, sử dụng hơn 15.245,26ha rừng và đất lâm nghiệp (trong đó 5.699,57ha rừng tự nhiên phải bảo vệ nghiêm ngặt). Để bảo vệ và phát triển rừng hiệu quả, bền vững trên địa bàn rộng (9 xã), trong đó có nhiều vùng rừng giáp ranh với các địa phương khác, ban đã triển khai đồng bộ các giải pháp. Trong đó chỉ đạo các trạm bảo vệ rừng (BVR) trực thuộc bám cơ sở để hỗ trợ người dân giữ rừng, phát triển kinh tế lâm nghiệp.

Rừng gỗ lớn trồng tại xã Như Thanh.

Có dịp đến thăm Trạm bảo vệ rừng Ấp Cũ tại xã Xuân Thái (thuộc BQLRPH Như Thanh). Trạm có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ 2.483,6ha rừng, trong đó có 1.428,5ha rừng tự nhiên, 1.428,5ha rừng trồng của xã Xuân Thái với 613 hộ nhận khoán trồng rừng và BVR.

“Vùng rừng chúng tôi được giao bảo vệ rộng, việc tiếp cận để thực hiện nhiệm vụ giám sát, kiểm tra gặp nhiều khó khăn, trong khi số lượng nhân viên của trạm ít. Trạm chủ động bố trí lực lượng thường xuyên kiểm tra, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng (QL,BV&PTR); giám sát việc khai thác và vận chuyển lâm sản của cá nhân, hộ nhận khoán trên địa bàn theo đúng quy định. Những khi thời tiết khắc nghiệt, dễ xảy ra cháy rừng, trạm đã phân công lực lượng trực 24/24h để phát hiện và xử lý kịp thời khi có sự việc xảy ra. Cán bộ, nhân viên trong trạm bám sát cơ sở, tuyên truyền, vận động chủ rừng khắc phục khó khăn, đầu tư mở rộng diện tích trồng mới rừng và trồng lại sau khai thác bằng cây nuôi cấy mô, nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng” - anh Lã Phương Minh, phụ trách Trạm bảo vệ rừng Ấp Cũ, chia sẻ.

Xã Xuân Thái có 7.278,19ha rừng tự nhiên và 2.344,8ha rừng trồng được bảo vệ an toàn, sinh trưởng, phát triển tốt, không để xảy ra cháy rừng. Nhiều hộ nhận khoán đất lâm nghiệp tại xã đã xây dựng được các trang trại và gia trại nông - lâm kết hợp, cho hiệu quả kinh tế khá cao; tạo việc làm tại chỗ và cải thiện thu nhập cho hàng chục lao động địa phương.

Giám đốc BQLRPH Như Thanh, ông Nguyễn Văn Dũng cho biết: “Thực hiện mục tiêu bảo vệ an toàn diện tích rừng được giao, BQLRPH Như Thanh đã chủ động xây dựng phương án, lập bản đồ quy hoạch đất gắn với quy hoạch 3 loại rừng. Xây dựng quy chế phối hợp với cấp ủy, chính quyền các xã, thị trấn và các cơ quan chức năng trong thực hiện Chỉ thị số 13-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác QL,BV&PTR. Ban luôn chú trọng phối hợp với chính quyền địa phương có rừng để xác định ranh giới chủ quản lý, tổ chức đóng mốc tạm thời tại các vị trí xung yếu để phân định rõ ràng. Tổ chức giao khoán một số diện tích rừng và đất lâm nghiệp gần dân cho các hộ dân địa phương nhận khoán toàn bộ diện tích đất rừng theo Nghị định số 168/2016/NĐ-CP ngày 27/12/2016 của Chính phủ cho 2.385 hộ dân địa phương quản lý. Các trạm QL,BVR về thôn hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức cho các hộ trồng mới rừng sản xuất; tuyên truyền để người dân đầu tư mở rộng diện tích trồng mới rừng và trồng lại sau khai thác bằng cây nuôi cấy mô; qua đó nâng cao được năng suất, chất lượng rừng trồng".

Giai đoạn 2021-2025, BQLRPH Như Thanh đã hướng dẫn kỹ thuật; cung ứng cây giống; tổ chức cho các hộ nhận khoán đất sản xuất lâm nghiệp trồng mới, trồng lại rừng đã khai thác được hơn 1.477,4ha rừng, trong đó có 220,8ha keo lai mô. Năm 2025, ban đã tổ chức cho người dân, công nhân nhận khoán đất lâm nghiệp trồng được 150ha rừng phòng hộ và 350ha rừng sản xuất sau khai thác, trong đó có 110ha rừng gỗ lớn. BQLRPH Như Thanh đã được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) cho 3.584,34ha, giá trị gỗ rừng trồng đã được nâng lên, có đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường quốc tế.

Năm 2025, ban đã hỗ trợ vật liệu xây dựng đường giao thông, sửa chữa hệ thống điện chiếu sáng, sửa chữa nhà văn hóa thôn cho 18 thôn trên địa bàn quản lý (50 triệu đồng/1 thôn). 1.200 hộ nhận khoán BVR trên địa bàn đã được nhận kinh phí BVR của Nhà nước với tổng số tiền 2,41 tỷ đồng. Tổ chức 10 lớp tập huấn, tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước về BV&PTR, phòng cháy, chữa cháy rừng có liên quan trực tiếp đến người dân; hướng dẫn kỹ thuật, dịch vụ cung ứng cây giống cho các hộ nhận khoán đất lâm nghiệp trên địa bàn xã chăm sóc, bảo vệ và trồng mới rừng; tuyên truyền cho các hộ trồng mới rừng sản xuất theo hướng thâm canh như keo nuôi cấy mô, keo hom... Nhờ tích cực trồng và BVR, người dân nhận khoán trong vùng dự án của BQLRPH Như Thanh đã có thêm việc làm tại chỗ, tăng thu nhập từ tiền nhân công và sản phẩm của rừng, góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống. Điển hình như các ông: Nguyễn Hữu Trọng, Phạm Văn Quý, Đỗ Văn Duyệt, Phạm Văn Thuật, bà Phạm Thị Dân (xã Xuân Thái), ông Lâm Ngọc Hải (xã Thanh Kỳ)... đã phát triển trang trại tổng hợp, trồng rừng sản xuất, BVR và chăn nuôi gia súc, gia cầm dưới tán rừng, cho hiệu quả kinh tế khá cao.

Trên địa bàn BQLRPH Như Thanh quản lý rừng tự nhiên nghèo kiệt đã và đang được phục hồi, phát triển ổn định; đã phát huy tính năng phòng hộ, bảo vệ tính đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường, tạo nguồn sinh thủy cho các công trình thủy lợi, bảo vệ đất, hạn chế lũ lụt, là nơi cho các loài động vật cư trú và bảo tồn nguồn gen các loài thực vật rừng. An ninh rừng trên địa bàn đ­ược giữ vững. Độ che phủ của rừng do BQLRPH Như Thanh quản lý đạt 92,27%. Rừng trồng đư­ợc chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, sinh trư­ởng, phát triển tốt, đem lại hiệu quả kinh tế cho Nhân dân.

Bài và ảnh: Nguyễn Quân