Niềm vui đầu xuân của những gia đình liệt sĩ

Mùa xuân này trở nên trọn vẹn hơn với nhiều gia đình liệt sĩ ở Thanh Hóa khi phần mộ của người thân được đưa về đất mẹ yên nghỉ. Những lễ truy điệu và an táng liệt sĩ được diễn ra trang nghiêm, trọng thể, thấm đẫm niềm xúc động và lòng tri ân sâu sắc. Đó không chỉ là hành trình đưa những người con đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc trở về quê hương, mà còn là sự trở về của ký ức thiêng liêng, thắp sáng truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ.

Gia đình bà Vũ Thị Bởn, thôn 4, xã Hoa Lộc vui mừng khi đưa được phần mộ của liệt sĩ Nguyễn Ngọc Thao về quê hương sau hơn nửa thế kỷ hy sinh.

3h sáng ngày 13/12/2025, khi mọi người còn đang chìm trong giấc ngủ, chuyến tàu lặng lẽ dừng bánh tại ga Thanh Hóa, đưa hài cốt liệt sĩ Nguyễn Ngọc Thao, thôn 4, xã Hoa Lộc trở về quê hương sau hơn nửa thế kỷ nằm lại đất phương Nam. Từ sáng sớm, bà Vũ Thị Bởn - mẹ thân nhân liệt sĩ - được con cháu đưa ra ngõ, chờ đợi đón đứa con thân yêu trở về. Trong niềm xúc động, bà Bởn nghẹn ngào chia sẻ: “Thao là con cả trong gia đình, ngày ở nhà là một chàng trai thông minh, nhanh nhẹn, thường xuyên làm việc nhà giúp đỡ bố mẹ, yêu thương các em và có năng khiếu đàn hát rất hay. Năm 1972, dù đã đậu đại học nhưng theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, con đã xung phong nhập ngũ tại Trung đoàn 14, đóng quân tại xã Cán Khê, huyện Như Thanh (cũ), nay là xã Xuân Du”.

Với bản lĩnh và trí tuệ của người lính trẻ trong thực hiện nhiệm vụ, chàng trai trẻ Nguyễn Ngọc Thao đã trở thành một phần quan trọng, góp phần làm nên những thắng lợi liên tiếp trên chiến trường dọc biên giới phía Tây Nam. Quá trình thực hiện nhiệm vụ trong chiến dịch khai thông tuyến hành lang vào trung tâm Đồng Tháp Mười, anh đã chiến đấu ngoan cường và anh dũng hy sinh vào ngày 13/1/1974 khi đang ở độ tuổi thanh xuân. Phần mộ của anh được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước (cũ), nay thuộc tỉnh Đồng Nai.

Chị Nguyễn Thị Hương, em gái liệt sĩ Nguyễn Ngọc Thao, chia sẻ: “Do bia mộ ghi tên sai quê quán nên suốt nhiều năm nỗ lực tìm kiếm, gia đình cũng không xác định được chính xác phần mộ của anh. Năm 1997, nhờ sự hỗ trợ của đồng đội và cùng các ban, ngành, đơn vị chức năng liên quan, thông tin đầy đủ của anh trai tôi được đính chính trên bia mộ. Vì nhiều lý do khác nhau, khi cha mất, mẹ ở độ tuổi đã cao nên gia đình quyết định đưa phần mộ của anh trai về quê hương để tiện hương khói. Khi thấy phần mộ của anh được chôn cất tại nghĩa trang quê nhà, gia đình vô cùng ấm lòng”.

Mùa xuân năm nay, niềm vui đoàn tụ cũng đến với gia đình liệt sĩ Vũ Xuân Sang cùng ở thôn 4, xã Hoa Lộc. Anh hy sinh ngày 1/1/1979 khi vừa tròn 21 tuổi, anh được đơn vị an táng tại nghĩa trang xã Châu Thành, tỉnh Tây Ninh. Sau gần 50 năm yên nghỉ cùng đồng đội, nay anh được trở về với quê hương, trở về trong vòng tay yêu thương gia đình, dòng họ và bà con lối xóm. Trong lễ truy điệu và an táng liệt sĩ được diễn ra trong không khí trang nghiêm, ấm cúng với sự tham dự của đại diện các ban, ngành, đoàn thể cũng như đông đảo cán bộ, đảng viên, Nhân dân địa phương và con cháu dòng họ, bà Nguyễn Thị Tích - mẹ thân nhân liệt sĩ, đôi tay nhăn nheo, khẽ vuốt lá cờ đỏ sao vàng phủ trên linh cữu như vỗ về con trai sau bao năm xa cách. Không giấu được niềm xúc động, bà nghẹn ngào: “Vợ chồng tôi luôn đau đáu nỗi niềm là đưa con trở về quê nhà, nhưng do nhiều nguyên nhân mà hành trình đó kéo dài gần 50 năm. Đối với vợ chồng tôi, xuân này trở nên trọn vẹn hơn khi đã đưa con trở về an táng tại quê nhà, những người làm cha, làm mẹ như chúng tôi, nhắm mắt cũng an lòng”.

Những câu chuyện ấm áp trong những ngày đầu xuân không chỉ mang lại niềm vui đoàn tụ, mà còn xoa dịu phần nào nỗi đau, mất mát đối với gia đình, thân nhân liệt sĩ. Đằng sau sự đoàn tụ ấy là biết bao sự nỗ lực thầm lặng của những người đồng đội, các tổ chức, cá nhân luôn trăn trở với hành trình tìm lại tên tuổi và đưa các anh trở về với quê hương.

Thanh Hóa là một trong những địa phương có số lượng lớn lực lượng cán bộ, chiến sĩ tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu trong các cuộc kháng chiến. Vì thế số lượng hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập hoặc chưa xác định được danh tính cũng rất lớn, với 37.720 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ. Những con số này là lời nhắc nhở sâu sắc đối với mỗi chúng ta về sự hy sinh thầm lặng và cao cả của các anh, những người đã góp phần viết nên những trang sử vẻ vang của dân tộc. Để từ đó, thế hệ hôm nay và mai sau luôn trân trọng, biết ơn về giá trị của hòa bình, đồng thời gìn giữ và tiếp nối truyền thống tri ân như một mạch nguồn bền bỉ chảy mãi trong lòng dân tộc. Biết ơn quá khứ và tiếp tục trách nhiệm gìn giữ, viết tiếp câu chuyện hòa bình là cách để mọi người cùng nhau có ý thức, trách nhiệm hơn trong việc chung tay xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Bài và ảnh: Trung Hiếu