Ngày Tết - Đi xa là để trở về

Tết là dịp để những người con xa quê trở về sum họp bên mái ấm gia đình, cùng quây quần bên mâm cơm ngày Xuân với bánh chưng xanh, củ hành muối, bát canh măng đậm vị quê nhà...

Không gì bằng bữa cơm sum vầy

Con đường quanh co dẫn vào thôn Trịnh xá 1, xã Yên Ninh những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026 rộn ràng hơn bởi sắc đào, sắc quất ngập tràn. Trong căn nhà nhỏ nằm ở cuối thôn của gia đình ông Nguyễn Thế Bắc, xuân đã về tới mái hiên nhà, rộn ràng tiếng nói, tiếng nô đùa của trẻ con, và cả tiếng lách cách băm, chặt...

Năm nay đã 74 tuổi, mắt đã mờ, đôi tay run run nhưng ông Bắc vẫn đang tỉ mẫn dạy các cháu của mình cách gói bánh chưng, mỗi động tác của ông từ chuẩn bị lá dong, xếp lá vào khuôn, cho nhân, đến buộc dây lạt, gói bánh lại đều hết sức cẩn trọng như gửi gắm vào đó niềm vui, hạnh phúc về một năm mới đủ đầy. Giọng trầm ấm, đôi mắt lộ rõ niềm vui vì sau bao năm xa cách tết năm nay các con, các cháu của ông đã về sum vầy bên nhau, ông Bắc trải lòng: “Gia đình tôi có 3 người con, 1 trai, 2 gái tất cả đều lập gia đình và sinh sống ở TP Hồ Chí Minh và tỉnh Vĩnh Long. Vì điều kiện công việc cũng như kinh tế nên phải cách vài năm các con, các cháu mới thu xếp được để về quê ăn Tết cùng bố mẹ. Năm nay, các con, các cháu về quê ăn Tết từ ngày 23 tháng Chạp, ngày Tết đối với người già như chúng tôi, trọn vẹn nhất là khi con cái quây quần bên nhau, được thấy con khỏe mạnh, vui khi nghe con kể về công việc, về cuộc sống nơi xa, và trên hết vẫn là cảm nhận được sự hiện diện đầy đủ của gia đình. Bởi vậy, mà tôi nên tôi vui lắm, mừng lắm và cũng sắm Tết nhiều hơn mọi năm, tôi cũng ước những lúc như thế này thời gian trôi thật chậm để các con được ở nhà nhiều hơn và để chúng tôi được nhìn các con, các cháu lâu hơn”.

Năm nay, các con, các cháu về quê ăn Tết từ ngày 23 tháng Chạp, ngày Tết đối với người già như chúng tôi, trọn vẹn nhất là khi con cái quây quần bên nhau, được thấy con khỏe mạnh, vui khi nghe con kể về công việc, về cuộc sống nơi xa, và trên hết vẫn là cảm nhận được sự hiện diện đầy đủ của gia đình

Ông Nguyễn Thế Bắc (xã Yên Ninh)

Gia đình chị Nguyễn Thị Hằng (sinh sống tại tỉnh Vĩnh Long), chụp hình trong lúc chờ xe để trở về quê hương Thanh Hóa đón Tết.

Sau bao nhiêu năm, mới lại được trở về với ngôi nhà thân yêu, nơi mình đã sinh ra và gắn bó cả tuổi thơ, nhưng trên hết vẫn là niềm vui quây quần, hỏi han sức khỏe mẹ cha, rồi anh chị em những ngày Tết đến xuân về, chị Nguyễn Thị Hằng (sinh sống tại tỉnh Vĩnh Long), là con gái thứ 2 của ông Bắc, nói trong nghẹn ngào: "Với vợ chồng, con cái chúng tôi không gì hạnh phúc hơn khi được trở về gia đình để đón Tết cùng bố mẹ. Với tôi, ngày Tết chỉ cần được cùng mẹ gói bánh chưng, cùng bố dọn lại bàn thờ, tối đến cả nhà ngồi ăn cơm đầy đủ, hỏi han nhau là đủ hạnh phúc rồi".

Nói rồi những ký ức ngày Tết xưa được gói ghém lại trong mảnh ký ức xa xăm như ùa về trong tâm trí chị Hằng, rồi chị kể: "Ở quê chúng tôi Tết thường bắt đầu từ khoảng 23 tháng Chạp, khi mọi người thực hiện nghi lễ cúng tiễn ông Công, ông Táo về trời, sau đó từ khoảng ngày 25 tháng Chạp trở đi các gia đình sẽ bắt đầu rủ nhau đi tảo mộ, ăn chạp họ. Đây là việc làm quan trọng, thể hiện lòng hiếu kính, sự biết ơn của con cháu với tổ tiên".

Tết hiện hữu rõ nét nhất là từ ngày 27 đến 29 tháng Chạp , lúc này chợ phiên đã bắt đầu đông dần với những gian hàng hóa tràn ngập, từ quần áo, bánh kẹo, mứt tết, hoa, trái... người lớn, trẻ con nô nức dắt díu nhau ra chợ, vui vẻ cười nói, hỏi thăm nhau chuyện sắm Tết. Cũng trong khoảng thời gian ấy, nhiều gia đình bắt đầu mổ lợn, gói bánh chưng xanh và nhiều loại bánh đặc sản của địa phương như, bánh gai, bánh lá răng bừa, rồi bánh nhãn và cùng nhau chuẩn bị mâm ngũ quả, mâm cỗ cúng gia tiên...

Nhưng háo hức nhất, là đám trẻ con khi được thức đêm, quấn trong lớp chăn bông để canh nồi bánh chưng sôi. Một chiếc bếp “ba kiềng” được xếp bằng gạch đặt ở góc sân và dùng củi, trấu để luộc bánh chưng. Khi bánh sôi, mùi khói củi mỏng nhẹ thấm vào lá dong sẽ tạo ra mùi thơm đặc trưng mà chỉ ngày Tết mới có. Quây quần bên nồi bánh, nét mặt người già, trẻ nhỏ hồng lên trong đêm lạnh, ánh mắt chăm chú nhìn những chiếc bánh được vớt ra và niềm vui nhân lên gấp nhiều lần khi được thưởng thức chiếc bánh chưng bé xíu.

Rồi đến đêm giao thừa trong thời khắc giao hòa của đất trời, cháu con sum họp bên ông bà, cha mẹ, cùng thắp nén nhang thơm trên bàn thờ gia tiên và cùng chúc nhau những lời chúc mừng năm mới với nhiều sức khỏe, bình an, an khang, thịnh vượng. Sáng mùng một, cả đại gia đình các cô chú, ông bà lại khoác lên những bộ quần áo mới, trò chuyện rồi tận hưởng không khí rộn ràng ngày xuân và cùng nhau đi chúc tết người thân, bạn bè. Những hình ảnh ấy vẫn luôn in sâu trong tâm trí mỗi người, như một phần ký ức không thể nào thay thế được.

“Thời gian lặng lẽ trôi, cũng đã mấy năm rồi từ ngày lấy chồng vào tỉnh Vĩnh Long, năm nay cả gia đình tôi lại mới thu xếp để trở về quê hương ăn Tết cùng bố mẹ, cùng thăm ngôi nhà thân thuộc, khoảnh sân nhà từng nô đùa với anh, chị, em khi còn nhỏ xíu, và hơn hết là được sum vầy trong bữa cơm gia đình có bánh chưng xanh, có những củ hành muối, có bát canh măng ngọt bùi... Tết như vậy, là đã đủ đầy và hạnh phúc lắm rồi”, Chị Hằng trải lòng.

Niềm vui ngày đoàn viên

Khoảng 12 giờ trưa ngày 24 tháng Chạp chiếc xe ô tô chở vợ chồng chị Lê Thị Tuyết (xã Thiệu Toán), về quê ăn Tết đã dừng trước cửa nhà, những chiếc vali quần áo, túi quà đầy ắp, bước chân vội vã và gương mặt dù mệt mỏi nhưng ánh mắt của chị Tuyết vẫn không dấu được niềm vui, phấn khởi khi cả năm mới được về quê để gặp lại con cái và bố mẹ mình, rồi cả gia đình ôm chầm lấy nhau tíu tít hỏi han nhau sau bao ngày xa cách.

Gia đình chị Lê Thị Tuyết trong niềm vui sum họp.

Vui vẻ lấy ra từng món đồ chơi, từng hộp quà được mua từ bên nước bạn Lào mang về để tặng các con và biếu bố mẹ, chị Tuyết chia sẻ: "Hai vợ chồng tôi đi Lào làm ăn đã nhiều năm nay và để con cái ở nhà nhờ bố mẹ chăm sóc. Xa quê, xa gia đình và các con, chúng tôi cũng rất buồn, nhất là những ngày Tết đến, xuân về nỗi buồn ấy lại như nhân lên gấp nhiều lần. Khi ở bên Lào, tôi nhớ nhất là phiên chợ quê ngày cuối năm, nhớ khoảnh khắc được cùng cả gia đình quây quần gói bánh chưng chuẩn bị đón tết, rồi cùng lau dọn, trang hoàng nhà cửa trong không khí đầm ấm, vui vẻ. Cũng vì vậy, mà dù xa xôi nhưng Tết năm nào cũng vậy vợ chồng tôi đều thu xếp công việc để trở về quê hương".

“Về quê, cảm nhận không khí của mùa xuân đang gõ cửa, làng quê nơi đây cũng khoác lên mình một vẻ đẹp rất riêng, nhà cửa được mọi người quét dọn tinh tươm, vườn tược, đường sá sạch sẽ, gọn gàng. Gia đình khá giả thì treo câu đối đỏ, bày tranh Tết, sắm mai, sắm đào, treo đèn lồng rực rỡ cả hiên nhà. Chỉ còn vài ngày nữa là năm Bính Ngọ 2026 sẽ chính thức gõ cửa, ngày mai, tôi cũng sẽ đưa bố mẹ và các con mình đi chợ sắm Tết, rồi cả nhà lại cùng nhau gói, nấu bánh chưng và sum vầy bên mâm cơm đầm ấm ngày Tết”, Chị Tuyết nói trong niềm hạnh phúc.

Chỉ còn vài ngày nữa là năm Bính Ngọ 2026 sẽ chính thức gõ cửa, ngày mai, tôi cũng sẽ đưa bố mẹ và các con mình đi chợ sắm Tết, rồi cả nhà lại cùng nhau gói, nấu bánh chưng và sum vầy bên mâm cơm đầm ấm ngày Tết

Chị Lê Thị Tuyết

Xuân đã về, với những giai điệu vui tươi, hạnh phúc, những tiếng nói, tiếng cười rộn rã như xua tan đi những khó khăn, bộn bề của một năm cũ... Khắp các đường làng, tuyến phố những xe chở đào, xe chở quất, người người lỉnh kỉnh đồ đạc, gói lớn gói nhỏ quà... cũng rộn rã, tất bật. Và rồi, những người con xa quê lại vội bước để kịp cho chuyến hành trình đặc biệt cuối năm - hành trình trở về quê hương đón Tết.

Nguyễn Đạt