Nga để ngỏ khả năng cho phép Thổ Nhĩ Kỳ chuyển S-400 sang nước thứ ba

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 26/9 cho biết Moskva có thể xem xét cho phép Thổ Nhĩ Kỳ chuyển các hệ thống phòng không S-400 do Nga sản xuất cho một nước thứ ba, nhưng bất kỳ phương án nào cũng phải có sự chấp thuận rõ ràng của Nga và bảo đảm hệ thống không tiếp tục được chuyển giao.

Phát biểu bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York, ông Lavrov cho biết Nga sẵn sàng xem xét các đề xuất, song hiện chưa cân nhắc phương án cụ thể nào liên quan khả năng chuyển S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ cho Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Theo ông, nước tiếp nhận phải duy trì quan hệ hữu nghị với Nga và cam kết không tái chuyển giao hệ thống cho bên khác.

Tuyên bố của ông Lavrov được đưa ra trong bối cảnh Ankara và Washington đang tìm cách tháo gỡ bất đồng kéo dài liên quan S-400. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan hồi tuần trước cho biết hai nước đang làm việc về những “ý tưởng sáng tạo” nhằm giải quyết vấn đề này. Reuters dẫn các nguồn tin cho biết khả năng Thổ Nhĩ Kỳ chuyển S-400 cho một quốc gia vùng Vịnh đã được đề cập, trong khi Điện Kremlin xác nhận Moskva vẫn duy trì liên lạc với Ankara về số phận các hệ thống này.

Thổ Nhĩ Kỳ ký hợp đồng mua S-400 của Nga năm 2017 và bắt đầu tiếp nhận các hệ thống đầu tiên vào năm 2019. Thương vụ khiến Washington loại Ankara khỏi chương trình tiêm kích F-35 và áp đặt các biện pháp trừng phạt theo Đạo luật Chống đối thủ của Mỹ thông qua trừng phạt (CAATSA). Mỹ cho rằng việc Thổ Nhĩ Kỳ đồng thời sở hữu S-400 và F-35 có thể tạo ra rủi ro đối với công nghệ nhạy cảm của máy bay chiến đấu này.

Vấn đề S-400 tiếp tục là trở ngại lớn trong quan hệ quốc phòng Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ. Washington gần đây phát tín hiệu sẵn sàng xem xét khả năng Ankara trở lại chương trình F-35, nhưng vẫn phải xử lý các yêu cầu pháp lý liên quan. Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cho biết việc giải quyết các vấn đề pháp lý và quy định liên quan S-400 sẽ cần thời gian. Ông nhấn mạnh Washington và Ankara đang tiếp tục làm việc để đáp ứng các yêu cầu của Quốc hội Mỹ liên quan tới tình trạng, quyền sở hữu và cách thức xử lý hệ thống S-400.

Vân Bình