Mỹ áp thuế 25% với các đối tác giao thương của Iran, gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/1 tuyên bố áp mức thuế 25% đối với mọi quốc gia duy trì quan hệ thương mại với Iran, động thái được xem là bước đi mới nhằm gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran trong bối cảnh căng thẳng song phương tiếp tục leo thang.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp mức thuế 25% đối với mọi quốc gia duy trì quan hệ thương mại với Iran. Ảnh: AFP.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định biện pháp thuế quan này “có hiệu lực ngay lập tức” và sẽ áp dụng đối với “bất kỳ và mọi hoạt động kinh doanh” giữa Mỹ và các quốc gia vẫn làm ăn với Cộng hòa Hồi giáo Iran. Theo sắc lệnh, hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác thương mại của Iran sẽ chịu mức thuế bổ sung 25% khi tiếp cận thị trường Mỹ.

Hiện Nhà Trắng chưa công bố danh sách cụ thể các quốc gia bị ảnh hưởng cũng như phạm vi áp dụng chi tiết của biện pháp thuế mới. Tuy nhiên, theo các cơ sở dữ liệu thương mại quốc tế, những đối tác lớn của Iran hiện gồm Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Iraq, làm dấy lên lo ngại về tác động lan rộng đối với chuỗi cung ứng và thương mại khu vực.

Giới phân tích nhận định, động thái này phản ánh chiến lược gia tăng cô lập kinh tế Iran của chính quyền Tổng thống Trump, trong bối cảnh Tehran đang đối mặt với bất ổn nội bộ liên quan đến các cuộc biểu tình quy mô lớn kéo dài nhiều tuần qua. Washington cho rằng, các biện pháp kinh tế mạnh tay có thể buộc Iran phải điều chỉnh chính sách, trong khi tránh các kịch bản leo thang khó kiểm soát.

Biểu tình trên diện rộng đã bùng phát tại Iran suốt 2 tuần qua. Ảnh: EPA.

Cùng ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định, ngoại giao vẫn là ưu tiên hàng đầu, song nhấn mạnh Tổng thống Mỹ “để ngỏ mọi lựa chọn”, trong đó có các biện pháp quân sự nếu cần thiết. Theo bà Leavitt, Iran đang duy trì liên lạc ngoại giao với Washington thông qua các kênh trung gian, song các thông điệp riêng tư của Tehran được cho là “khác biệt đáng kể” so với những tuyên bố công khai. Bà cho biết, Tổng thống Trump đang theo dõi sát những tín hiệu này trước khi đưa ra quyết định tiếp theo.

Việc Mỹ áp thuế lên các đối tác giao thương của Iran được đánh giá là một bước leo thang đáng chú ý, không chỉ làm gia tăng áp lực lên nền kinh tế Iran, mà còn đặt ra thách thức mới đối với quan hệ thương mại và ngoại giao giữa Washington với nhiều quốc gia có lợi ích gắn bó với Tehran.

Về phía Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf tiếp tục đưa ra cảnh báo mạnh mẽ, tuyên bố các căn cứ quân sự, tàu chiến và lực lượng Mỹ tại Trung Đông có thể trở thành mục tiêu nếu Washington can thiệp vào công việc nội bộ của Iran.

Trong khi đó, Nga lên tiếng chỉ trích các động thái mà Matxcơva cho là “can thiệp từ bên ngoài” nhằm vào Iran. Thư ký Hội đồng An ninh Liên bang Nga Sergei Shoigu khẳng định, Nga sẵn sàng tăng cường phối hợp với Tehran trên cơ sở quan hệ đối tác chiến lược đã ký năm 2025.

Hiện Iran đã triệu tập đại diện ngoại giao của Anh, Pháp, Đức và Italy để phản đối việc các nước phương Tây công khai ủng hộ các cuộc biểu tình. Bộ Ngoại giao Iran yêu cầu các quốc gia này rút lại các tuyên bố mà Tehran cho là can thiệp vào công việc nội bộ.

Thu Uyên

Nguồn: CNBC, Guardian.