“Giữ lửa” du lịch cộng đồng

Khi mùa xuân về trên khắp các bản làng miền Tây xứ Thanh, du lịch cộng đồng không chỉ được sưởi ấm bởi bước chân du khách, mà còn bởi những con người lặng thầm “giữ lửa”. Họ là điểm tựa để tết cổ truyền nơi miền sơn cước thêm trọn vẹn.

Ngày xuân vui hội ném còn tại Khu Du lịch sinh thái cộng đồng bản Mạ, xã Thường Xuân.

Tết Nguyên đán là thời khắc sum vầy của mỗi gia đình. Nhưng với nhiều người làm du lịch cộng đồng ở Pù Luông (xã Pù Luông), bản Mạ (xã Thường Xuân), bản Bút (xã Nam Xuân), tết cũng là mùa bận rộn nhất. Họ dành trọn tâm sức để chuẩn bị từng bữa ăn, căn phòng, từng tiết mục văn nghệ, để du khách không chỉ “đến chơi” mà còn được sống trong không khí tết của đồng bào.

Ở thôn Lặn Ngoài, xã Pù Luông, khi hoa mận, hoa đào đã bung nở bên hiên nhà sàn, chị Hà Thị Lý - chủ một cửa hàng thổ cẩm vẫn miệt mài cùng các chị em trong bản dệt từng tấm thảm, gói bánh chưng, làm cơm lam, chuẩn bị nguyên liệu cho mâm cỗ tết truyền thống. Chị chia sẻ: "Khách đến dịp này không đông như ngày thường, nhưng ai cũng muốn trải nghiệm văn hóa tết cổ truyền của đồng bào Thái. Gia đình tôi đã ủ những bình rượu cần ngon để đón khách đến chơi. Thường thì họ thích cùng mình gói bánh, nhâm nhi rượu cần và nghe kể chuyện tết xưa. Mình không làm du lịch bằng sự cầu kỳ, mà bằng chính nếp sinh hoạt thật của gia đình".

Du lịch cộng đồng xứ Thanh vốn chinh phục lòng người bằng chiều sâu văn hóa và cảm giác gần gũi. Mỗi căn nhà sàn không chỉ là nơi lưu trú, mà là một “không gian văn hóa mở” - nơi du khách được nghe tiếng trống, chiêng rộn ràng, giao lưu múa sạp, thưởng thức men rượu cần nồng ấm và lắng nghe những câu chuyện về phong tục, tập quán đã được cộng đồng nơi đây gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Tết đến, những nghệ nhân dân gian, đội văn nghệ ở các điểm du lịch cũng chính là những người “giữ lửa” quan trọng. Ở bản Mạ, chị Vi Thị Phương cùng các thành viên trong đội văn nghệ Hương Rừng đang tích cực luyện tập các tiết mục múa xòe, hát khặp chuẩn bị đón khách đến du xuân. Chị cho biết: "Mỗi điệu múa, mỗi động tác đánh trống, chiêng không chỉ để biểu diễn, mà còn là dịp để lan tỏa giá trị văn hóa. Nhờ có du lịch mà bản làng trở nên rộn ràng hơn. Đón khách đến chơi, với chúng tôi đó như cảm giác đón người thân từ phương xa trở về".

Tết là dịp đặc biệt để du khách khám phá, trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc nơi núi rừng Pù Luông.

“Giữ lửa” du lịch cộng đồng không chỉ là giữ nhịp kinh doanh, mà còn là giữ bản sắc. Những ngày tết cận kề, người trẻ đi làm ăn xa cũng đã kịp trở về bản làng. Nhiều homestay ở Pù Luông, bản Năng Cát hay bản Mạ ghi nhận sự tham gia ngày càng tích cực của thanh niên địa phương trong việc hướng dẫn du khách, tổ chức trò chơi dân gian, quảng bá điểm đến trên mạng xã hội. Anh Ngân Anh Tuấn - một hướng dẫn viên trẻ ở bản Báng, xã Pù Luông cho biết, tết là dịp anh cảm nhận rõ nhất giá trị của du lịch cộng đồng. Mỗi lần dẫn khách đi chúc tết, tham gia các trò chơi dân gian đầu xuân, anh thấy tự hào về quê hương mình. Du lịch giúp anh có thu nhập, nhưng quan trọng hơn là giúp anh hiểu và yêu hơn văn hóa của chính dân tộc mình.

Khi mùa xuân lan tỏa khắp núi rừng, những người “giữ lửa” du lịch cộng đồng vẫn lặng lẽ chăm chút từng chi tiết nhỏ cho bản làng trở nên đẹp hơn. Họ hiểu rằng, một trải nghiệm đẹp của du khách hôm nay chính là hạt mầm cho sự phát triển ngày mai. “Giữ lửa” du lịch cộng đồng suy cho cùng là giữ cho bản làng luôn ấm áp, giữ cho văn hóa không bị lãng quên và giữ cho xứ Thanh một sắc xuân rất riêng - bền bỉ, chân thành và giàu bản sắc.

Bài và ảnh: Lê Anh