Chủ động dự trữ thức ăn mùa đông cho vật nuôi

Mùa đông, những đợt rét đậm, rét hại ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và khả năng sinh trưởng của đàn vật nuôi. Bên cạnh việc gia cố chuồng trại, giữ ấm và phòng, chống dịch bệnh, chủ động dự trữ nguồn thức ăn được xem là giải pháp quan trọng giúp người chăn nuôi bảo đảm dinh dưỡng, hạn chế thiệt hại và duy trì sản xuất ổn định trong những tháng cuối năm.

Người chăn nuôi thôn Tân Thành, xã Nông Cống ủ chua cỏ voi để dự trữ thức ăn cho đàn vật nuôi.

Trong điều kiện thời tiết lạnh, vật nuôi thường tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để duy trì thân nhiệt. Nếu khẩu phần ăn không bảo đảm về số lượng và chất lượng, vật nuôi dễ bị suy giảm sức đề kháng, chậm lớn, giảm khả năng sinh sản, thậm chí phát sinh dịch bệnh khi gặp điều kiện bất lợi. Vì vậy, ngay từ thời điểm cuối thu, các hộ chăn nuôi đã rà soát quy mô đàn, tính toán nhu cầu thức ăn trong những tháng mùa đông để xây dựng phương án dự trữ phù hợp. Tùy điều kiện sản xuất, con nuôi, người dân có thể lựa chọn dự trữ thức ăn thô, khô như rơm, rạ; thức ăn tinh như bột, khoai, sắn... hoặc ủ chua.

Gia đình bà Lê Thị Nhi, xã Xuân Bình hiện đang phát triển đàn trâu thịt và trâu sinh sản. Sau mỗi vụ thu hoạch lúa, bà đã tranh thủ gom rơm, phơi khô trên bãi đất trống quanh nhà để dự trữ thức ăn cho đàn gia súc vào mùa lạnh. Từ nguồn phụ phẩm tưởng như bỏ đi, những đống rơm được “đánh” gọn gàng, che chắn cẩn thận, trở thành nguồn thức ăn quan trọng trong những ngày nhiệt độ xuống thấp. Bà Nhi cho biết: “Rơm phải được phơi thật kỹ dưới ánh nắng mặt trời để giảm độ ẩm, tránh tình trạng rơm bị ẩm mốc, lên men tự do hoặc thối mục. Bên cạnh đó, người chăn nuôi có thể lựa chọn phương pháp ủ u rê để tăng giá trị dinh dưỡng, dễ tiêu hóa”.

Ông Đỗ Văn Chiến, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Xuân Bình cho biết: “Địa phương có tổng đàn vật nuôi lớn, gần 56 nghìn con. Để đảm bảo đủ nguồn thức ăn và phòng, chống đói rét cho đàn gia súc, gia cầm, xã vận động người dân thu gom rơm rạ, thân cây ngô; trồng thêm các loại cỏ voi, cỏ VA06, Mulato, ngô sinh khối, thực hiện phương áp ủ chua... Bên cạnh đó, đối với chăn nuôi lợn và gia cầm, các hộ cần dự trữ thức ăn công nghiệp hoặc nguyên liệu phối trộn có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng và phù hợp với từng lứa tuổi. Thức ăn phải được đặt trên kệ, bảo quản khô ráo, tránh ẩm, chuột bọ và côn trùng xâm nhập. Đến nay, trên 90% hộ chăn nuôi gia súc trên địa bàn tích trữ được nguồn thức ăn cho vật nuôi trong mùa đông”.

Bên cạnh dự trữ rơm rạ, những tháng mùa mưa và lạnh, khi các loại cỏ phát triển kém, người chăn nuôi lại quan tâm đến phương pháp ủ chua từ các nguyên liệu có sẵn như lá cây ngô, ngọn lá sắn, các loại cỏ, phụ phẩm nông nghiệp... để kéo dài thời gian bảo quản. Ông Nguyễn Văn Châu, người chăn nuôi hươu thôn Tân Thành, xã Nông Cống, cho biết: “Sau khi thu hoạch cỏ, tôi cắt thành khúc 3 đến 5cm, phơi khô khoảng 75% rồi trộn với bột gạo, muối và men và để trong thùng ủ từ 15 đến 20 ngày là có thể cho hươu ăn. Quá trình lên men của thức ăn đã tạo ra môi trường axit giúp ức chế vi khuẩn gây thối; lượng

vitamin và khoáng chất được giữ lại; có thể dự trữ từ vài tháng đến cả năm. Để bảo quản thức ăn, tôi phủ thêm một lớp rơm khô hoặc đặt thùng ủ ở nơi râm mát, có mái che để tránh ánh nắng trực tiếp và nước mưa. Việc ủ chua thức ăn cũng kích thích vị giác cho vật nuôi, cải thiện và nâng cao chất lượng dinh dưỡng thức ăn giúp vật nuôi tiêu hóa tốt, tăng sức đề kháng để phòng chống dịch bệnh”.

Tổng đàn trâu bò toàn tỉnh khoảng 290 nghìn con; đàn lợn 1,3 triệu con, đàn gia cầm 29,6 triệu con. Ngay từ tháng 9, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã chỉ đạo các địa phương, nhất là các xã miền núi phát triển đàn gia súc như Đồng Lương, Giao Thiện, Mường Lý, Hiền Kiệt... tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện dự trữ thức ăn thô, xanh, bổ sung thức ăn tinh; chủ động phơi, cất trữ khô rơm, thân cây ngô, lạc, khoai... Đồng thời, hướng dẫn người dân cách ủ chua phụ phẩm trồng trọt để làm nguồn thức ăn cho đàn trâu, bò. Các hộ chăn nuôi, trang trại cũng được khuyến khích đầu tư máy băm cỏ, máy nghiền, máy ép... nhằm tiết kiệm thời gian, kéo dài thời gian bảo quản, giảm hao hụt dinh dưỡng. Người chăn nuôi cần thực hiện đồng bộ các biện pháp chống rét và phòng, chống dịch bệnh... nhằm đảm bảo vệ đàn vật nuôi trong mùa đông.

Bài và ảnh: Lê Ngọc