Chính phủ Yemen áp dụng biện pháp kiểm soát đối với Sân bay quốc tế Aden

Các chuyến bay tại Sân bay quốc tế Aden của Yemen - cửa ngõ quốc tế chính của các khu vực Yemen nằm ngoài sự kiểm soát của lực lượng Houthi đã bị đình chỉ vào ngày 1/1/2006, dấu hiệu mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng đang ngày càng sâu sắc giữa hai cường quốc Vùng Vịnh là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh sự cạnh tranh giữa hai nước này đang tái định hình Yemen vốn bị tàn phá bởi chiến tranh.

Hành khách chờ chuyến bay tại Sân bay Aden ở Aden, Yemen, ngày 1 tháng 1 năm 2026. Ảnh: Reuters.

UAE hậu thuẫn Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) theo đường lối ly khai, lực lượng đã giành quyền kiểm soát nhiều khu vực rộng lớn ở miền Nam Yemen từ tay chính phủ được cộng đồng quốc tế công nhận vào tháng trước. Trong khi, Saudi Arabia, nước ủng hộ chính phủ Yemen, coi động thái này là một mối đe dọa, qua đó kích hoạt cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ giữa Riyadh và nước láng giềng UAE.

STC được UAE hậu thuẫn hiện kiểm soát Bộ Giao thông trong chính phủ liên minh được quốc tế công nhận, trong khi bộ phận lãnh đạo chủ chốt của chính phủ này được Saudi Arabia ủng hộ.

Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận theo giờ địa phương ngày 1/1/2026 tuyên bố, căn cứ vào tình trạng khẩn cấp đã được công bố trước đó, sẽ áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với một số đường bay quốc tế tại Sân bay quốc tế Aden, đồng thời cáo buộc Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam Yemen (STC) đình chỉ toàn bộ các chuyến bay đi và đến sân bay này.

Theo một nguồn tin chính phủ Yemen, sau khi phối hợp với liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu, cơ quan hàng không dân dụng chính thức đã áp dụng một số biện pháp kiểm soát đối với một số tuyến bay quốc tế. Biện pháp này nhằm hạ nhiệt tình hình, phù hợp với tình trạng khẩn cấp và các cơ chế kiểm tra đã được phê chuẩn, đồng thời đáp ứng các yêu cầu của luật hàng không quốc tế và các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Nguồn tin này bác bỏ các thông tin cho rằng chính phủ Yemen đã ra lệnh đóng cửa Sân bay quốc tế Aden, nhấn mạnh rằng chính phủ không ban hành bất kỳ chỉ thị nào về việc đóng cửa sân bay, liên quân Arab cũng không đưa ra quyết định tương tự, đồng thời chỉ rõ rằng Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam phải chịu trách nhiệm về những hậu quả phát sinh từ việc đóng cửa sân bay.

Trước đó trong ngày, một nguồn tin tại Sân bay quốc tế Aden cho biết Bộ Giao thông do Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam kiểm soát đã ra lệnh đình chỉ toàn bộ các chuyến bay đi và đến sân bay này.

Kể từ khi nội chiến Yemen bùng nổ năm 2015 đến nay, cục diện chính trị – quân sự tại nước này dần hình thành thế “đất nước bị chia ba”, gồm: Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) kiểm soát khoảng 52% lãnh thổ, bao gồm cả thành phố cảng chiến lược Aden. Trong khi đó, phạm vi kiểm soát của Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận đã thu hẹp xuống còn khoảng 10%, các tỉnh quan trọng ở miền Bắc Yemen thì đã rơi vào tay lực lượng Houthi. Ảnh: Sada

Hiện nay, ngoài lực lượng Houthi kiểm soát các khu vực phía Bắc và Tây Bắc, tại Yemen còn tồn tại hai thế lực chính khác: tại miền Nam và miền Đông và nhiều phe phái khác. Trong đó chính phủ Yemen được cộng đồng quốc tế công nhận vẫn duy trì ảnh hưởng tại một số cảng biển và thành phố; còn Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam cùng một số lực lượng vũ trang địa phương nắm quyền thực tế tại tỉnh Aden và một số khu vực ven biển phía Nam. Hai bên nhiều lần xảy ra xung đột liên quan đến phân bổ quyền lực và kiểm soát tài nguyên.

Kể từ khi liên quân đa quốc gia do Saudi Arabia dẫn đầu can thiệp vào xung đột Yemen năm 2015, Saudi Arabia và UAE tuy trên danh nghĩa đều là thành viên liên quân nhưng lợi ích không hoàn toàn thống nhất. Thời gian gần đây, tình hình Yemen tiếp tục leo thang, Saudi Arabia và UAE cũng đưa ra các quan điểm khác nhau.

Thanh Vân

Nguồn Tân Hoa Xã, Reuters.