Bá Thước thâm canh, phục tráng hiệu quả rừng luồng

Đến tháng 1/2026, xã Bá Thước có 7.508,93ha có rừng, trong đó rừng tự nhiên là 5.184,18ha, còn lại là diện tích rừng trồng, độ che phủ đạt 63,3%. Cây thế mạnh của địa phương ngoài cây gỗ là luồng (hiện nay xã Bá Thước có 1.174,53ha rừng luồng).

Rừng luồng tại khu phố Chu, xã Bá Thước đã được thâm canh phục tráng, phát triển tốt.

Thực tế những năm trước đây, tình trạng người dân trong xã khai thác măng và luồng tùy tiện, không theo quy trình kỹ thuật nên rừng luồng trên địa bàn bị thoái hóa nghiêm trọng, năng suất và chất lượng giảm sút. Chính vì vậy, các tháng vừa qua, xã Bá Thước đã triển khai thực hiện nhiều giải pháp phát triển rừng luồng theo hướng bền vững, hiệu quả. Phòng Kinh tế xã Bá Thước đã chủ động tham mưu cho UBND xã ban hành kế hoạch triển khai thâm canh, phục tráng rừng luồng năm 2025 và chủ động phổ biến, tuyên truyền hiệu quả phát triển vùng luồng thâm canh; tập huấn kỹ thuật chăm sóc, bón phân phục tráng rừng luồng cho các hộ đăng ký tham gia phục tráng rừng luồng, triển khai xây dựng phương án quản lý rừng luồng bền vững để cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững nhằm nâng cao giá trị cây luồng.

Các hộ đã được hỗ trợ kinh phí mua phân bón cho năm thứ nhất và năm thứ hai thực hiện thâm canh phục tráng rừng luồng (2,5 triệu đồng/ha/năm). Kết quả, diện tích luồng thực hiện thâm canh phục tráng của xã Bá Thước đến nay đạt 510,8ha. Xã đã làm mới được 2km đường lâm nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho bà con thâm canh, phục tráng, chăm sóc, khai thác, vận chuyển các sản phẩm lâm sản đi tiêu thụ, giảm chi phí nhân công bốc vác thủ công.

Hiệu quả của chính sách phát triển vùng luồng thâm canh đã từng bước nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền và người dân địa phương trong việc quản lý, bảo vệ, phát triển và khai thác bền vững rừng luồng. Thay đổi từ tập quán canh tác quảng canh, không bón phân chăm sóc cho rừng luồng sang canh tác thâm canh, bón phân và chăm sóc rừng luồng. Phục tráng rừng luồng kém chất lượng đã giúp năng suất, chất lượng rừng luồng nâng lên rõ rệt. Cụ thể như hệ số sinh măng tăng gấp 1,5 lần, măng to hơn và gióng dài hơn. Một số tuyến đường lâm nghiệp kết hợp với dân sinh tạo điều kiện thuận lợi giao thông đi lại của Nhân dân. Từ đó, giá trị cây luồng đã được nâng lên, góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều nông dân trồng luồng và doanh nghiệp chế biến luồng. Công tác khoanh nuôi bảo vệ rừng cũng đã được các hộ, nhóm hộ và đại diện cộng đồng thôn bản tích cực tham gia. Trên địa bàn xã Bá Thước có 1 công ty và các cơ sở chế biến lâm sản, thu mua và chế biến các mặt hàng sơ chế, chủ yếu là đũa.

Tuy nhiên, nguồn vốn phân bổ để thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển vùng luồng thâm canh của tỉnh còn hạn chế, thấp so với khối lượng, kế hoạch đề ra. Trong khi đó, diện tích rừng luồng thâm canh phục tráng nằm trên địa bàn xã có địa hình phức tạp, đất đai cằn cỗi, việc cuốc lật đất, đào hố bón phân gặp nhiều khó khăn. Diện tích rừng luồng được chăm sóc, bón phân chỉ dừng lại ở những diện tích được Nhà nước hỗ trợ, người dân chưa chủ động đầu tư kinh phí mua phân bón để thâm canh luồng, nên diện tích rừng luồng kém chất lượng trên địa bàn vẫn còn nhiều.

Đồng chí Nguyễn Công Đức Anh, Chủ tịch UBND xã Bá Thước, cho biết: Cùng với chính sách hỗ trợ phát triển vùng luồng thâm canh của tỉnh, thời gian tới xã Bá Thước tiếp tục quan tâm bố trí một phần ngân sách của địa phương để hỗ trợ thâm canh phục tráng và khai thác bền vững rừng luồng trên địa bàn. Tăng cường quản lý Nhà nước về bảo vệ, phát triển rừng nói chung, rừng luồng nói riêng. Tiếp tục rà soát, đánh giá thực trạng các cơ sở chế biến luồng trên địa bàn, để có giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh các sản phẩm từ luồng; cam kết không thu mua, tiêu thụ luồng non. Xây dựng các mô hình HTX sản xuất, kinh doanh luồng, tạo vùng nguyên liệu tập trung đủ lớn và là cầu nối để kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vốn, khoa học - kỹ thuật thâm canh rừng luồng, góp phần xây dựng phương án quản lý rừng luồng bền vững để cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Tạo sự liên kết bền vững giữa người dân và doanh nghiệp từ khâu sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm luồng để tạo thành chuỗi giá trị, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế rừng luồng. Hiện nay, xã Bá Thước đã và đang phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện các quy định để diện tích luồng của xã được Tổ chức Quản lý rừng bền vững Quốc tế cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC), góp phần cho cây luồng của xã đảm bảo về tiêu chuẩn chất lượng cũng như tăng giá trị kinh tế và “đầu ra” cho sản phẩm. Chủ động phát triển vùng nguyên liệu luồng bảo đảm chất lượng cung cấp cho các cơ sở chế biến lâm sản thu mua và chế biến các mặt hàng. Đặc biệt là cung cấp nguyên liệu cho Nhà máy sản xuất ván tre ép OSB staBOO Thanh Hóa tại xã Thiết Ống. Các sản phẩm được xuất khẩu đến nhiều nước trên thế giới sẽ góp phần quảng bá tre luồng xã Bá Thước nói riêng và Thanh Hóa nói chung.

Bài và ảnh: Thu Hòa