Xanh mướt những cánh đồng vùng lũ

Sau đợt mưa lũ tháng 9/2026, nhiều diện tích dứa, mía và cây trồng khác tại các xã Yên Phú, Xuân Tín... bị ngập úng, hư hại nặng nề. Trên những cánh đồng từng chìm trong nước lũ, màu xanh đang dần trở lại từ những luống cây vụ đông mới xuống giống và những diện tích cây trồng còn khả năng phục hồi được người dân chăm sóc.

Diện tích ngô vụ đông ở thôn 3, xã Xuân Tín được trồng thay thế cho diện tích mía bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Từ những cánh đồng ngập lũ

Trở lại những cánh đồng từng chìm sâu trong nước lũ ở xã Xuân Tín, chúng tôi cảm nhận rõ sự đổi thay. Nước đã rút, bùn đất được dọn dẹp, những thửa ruộng, bãi màu từng xác xơ nay đã có màu xanh của ngô, rau màu... Trên đồng, người dân tất bật chăm sóc cây trồng, tranh thủ từng ngày để khôi phục sản xuất, không để đất đai bỏ hoang sau thiên tai. Tại thôn 3, anh Phạm Văn Thạch, trưởng thôn, cũng đang cùng gia đình khẩn trương chăm sóc, phục hồi diện tích mía bị thiệt hại. Trận lũ vừa qua khiến 2ha mía của gia đình anh bị ngập úng. Những diện tích không còn khả năng phục hồi được phá bỏ, cày đất chuyển sang trồng ngô; phần còn khả năng sinh trưởng được tập trung chăm sóc, với hy vọng giảm bớt thiệt hại. Không chỉ gia đình anh Thạch, nhiều hộ dân trong thôn cũng chịu tổn thất nặng nề. Theo thống kê, riêng thôn 3 có 24,9ha mía và 15,71ha dứa bị thiệt hại từ 70% trở lên. Trong đó, 24,9ha mía bị chết, không thể tận thu, người dân đã cày bỏ 8,5ha để chuyển sang trồng ngô và cây màu khác. Đối với diện tích dứa bị thiệt hại nặng, các hộ đã phá bỏ, cày đất, xử lý mặt bằng gối vụ.

Theo báo cáo rà soát của xã Xuân Tín sau đợt mưa lũ, toàn xã có 319,33ha cây trồng bị thiệt hại, gồm 30,9ha lúa, 242,17ha cây hàng năm và 46,26ha cây lâu năm; diện tích nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng là 112,5ha. Trước những tổn thất to lớn, địa phương xác định nhiệm vụ trọng tâm là khôi phục sản xuất gắn với tổ chức lại mùa vụ, tận dụng diện tích đất còn khả năng canh tác để gieo trồng vụ đông. Năm 2026-2027, địa phương tập trung gieo trồng từ 450ha trở lên, tập trung vào ngô đông, rau màu và những cây trồng có giá trị kinh tế, phù hợp với điều kiện đất đai, thời vụ và khả năng tiêu thụ.

Ông Đỗ Văn Đạo, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Xuân Tín cho biết: Đối với những diện tích chịu ảnh hưởng của ngập lụt, địa phương phối hợp với các đơn vị thủy nông triển khai các biện pháp tiêu thoát nước; chỉ đạo, hỗ trợ bà con nông dân vệ sinh đồng ruộng, cải tạo đất và kiểm tra điều kiện canh tác trước khi xuống giống. Trên thực tế, người dân đã chủ động chuyển những diện tích cây trồng bị mất trắng sang các loại cây ngắn ngày như ngô đông, ớt, cây ràu màu... đồng thời chăm sóc những diện tích mía còn khả năng phục hồi. Việc phân loại diện tích theo mức độ thiệt hại, lựa chọn cây trồng phù hợp giúp các hộ tận dụng thời vụ, hạn chế tình trạng đất bỏ hoang và từng bước ổn định sản xuất.

Thay màu của bùn lũ là cánh đồng xanh mướt.

Cùng với sự chủ động của người dân, chính quyền và các HTX đang tập trung hướng dẫn kỹ thuật, vận động bà con chuẩn bị giống, vật tư, máy móc, tăng cường cơ giới hóa và áp dụng các biện pháp chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Đối với vùng trồng mía bị thiệt hại, HTX và người dân xã Xuân Tín mong muốn các đơn vị thu mua phối hợp thu hoạch mía kịp thời, đồng thời có cơ chế hỗ trợ vật tư đầu vào để giảm bớt khó khăn sau thiên tai.

Niềm tin mùa vụ mới

Cùng chịu ảnh hưởng nặng nề của đợt mưa lũ tháng 9/2026, xã Yên Phú có hơn 308ha cây trồng bị thiệt hại, trong đó diện tích lúa là 67,03ha, cây hàng năm 117,35ha; diện tích nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại hơn 176ha. Đáng chú ý, nhiều diện tích dứa bị ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây. Sau khi nước rút, người dân tập trung khắc phục diện tích dứa theo mức độ thiệt hại. Với những diện tích bị ảnh hưởng từ 30 - 70%, các hộ chủ động bổ sung dinh dưỡng, phòng trừ nấm bệnh, chăm sóc để cây phục hồi. Những diện tích thiệt hại nặng, không còn khả năng khôi phục được dọn dẹp, cải tạo đất và trồng bổ sung. Cùng với đó, địa phương đã có văn bản hướng dẫn, tuyên truyền người dân thực hiện các biện pháp khắc phục sau thiên tai, lựa chọn cây trồng phù hợp để sớm đưa đất sản xuất trở lại.

Gia đình ông Nguyễn Duy Thế, thôn Đa Ngọc, xã Yên Phú cũng chịu thiệt hại nặng khi 1,5ha dứa bị ngập sâu trong đợt mưa lũ. Nhìn diện tích dứa vốn là nguồn thu nhập chính của gia đình bị ảnh hưởng, ông Thế không khỏi xót xa, lo lắng. Sau khi nước rút, gia đình xác định mức độ thiệt hại, tranh thủ chăm sóc những diện tích dứa còn khả năng phục hồi, giảm bớt tổn thất, còn diện tích bị thiệt hại hoàn toàn đã được gia đình trồng cây màu vụ đông.

Ông Nguyễn Đình Toản, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Yên Phú cho biết: Địa phương đã rà soát, thống kê mức độ thiệt hại, tổng hợp báo cáo cơ quan chức năng để có phương án hỗ trợ người dân. Cùng với đó, xã hướng dẫn các hộ khẩn trương khắc phục diện tích cây trồng bị ảnh hưởng, duy trì chăm sóc diện tích vụ đông đã gieo trồng. Theo kế hoạch, vụ đông năm nay xã được giao gieo trồng 560ha, đến nay người dân đã hoàn thành hơn 90% diện tích. Nhiều diện tích cây trồng phát triển xanh tốt, hứa hẹn mang lại nguồn thu, góp phần bù đắp một phần thiệt hại do mưa lũ, giúp người dân từng bước ổn định sản xuất và đời sống.

Bài và ảnh: Đình Giang