Xã Nga Sơn phát triển nghề truyền thống

Là địa phương có nhiều nghề truyền thống, xã Nga Sơn đã linh hoạt khuyến khích người dân phát triển nghề, tạo việc làm, nâng cao thu nhập.

Sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống tại Công ty TNHH Xuất khẩu Việt Trang.

Với tiêu chí sáng tạo nên những tác phẩm gần gũi với môi trường và mang những giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất Nga Sơn, bên cạnh sản xuất sản phẩm chiếu cói truyền thống, Công ty TNHH Xuất khẩu Việt Trang, có địa chỉ tại cụm công nghiệp làng nghề Nga Sơn đã chú trọng sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ mây, bèo tây. Nhờ linh hoạt nắm bắt, kết nối thị trường, đến nay, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của công ty đã xuất khẩu sang 20 nước. Đặc biệt, trong năm 2025, công ty đã tập trung khai thác thêm thị trường các nước Bắc Mỹ, châu Á và Australia với hàng nghìn mẫu mã sản phẩm độc đáo, mang lại doanh thu 50 tỷ đồng.

Giám đốc Công ty TNHH Xuất khẩu Việt Trang Trần Thị Việt cho biết: "Nhờ kết nối, chủ động được nguồn nguyên liệu và nhân công có trình độ nên mỗi sản phẩm của công ty đều được thị trường đánh giá cao về chất lượng, mẫu mã. Để có vị thế bền vững như hiện nay, bên cạnh có bề dày hoạt động và uy tín trong nghề, công ty còn thường xuyên tổ chức tập huấn, đào tạo, nâng cao tay nghề, trình độ cho lao động địa phương. Hiện công ty có khoảng 50 lao động thường xuyên và hàng nghìn lao động gián tiếp, gia công sản phẩm tại nhà”.

Theo thống kê của UBND xã Nga Sơn, trên địa bàn hiện có một số nghề như dệt chiếu; thủ công mỹ nghệ từ cói, bèo tây; nấu rượu; chế biến hải sản... đã gắn bó với người dân địa phương, trở thành một trong những sinh kế hiệu quả trong đời sống hằng ngày. Hiện nay, toàn xã có 1.656 cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, tạo việc làm cho hơn 5.000 lao động thường xuyên và tranh thủ lúc nông nhàn. Không chỉ gìn giữ, phát huy những nét truyền thống trong sản xuất, ngày nay người dân làm nghề địa phương còn đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật, công nghệ tiên tiến để tạo ra những sản phẩm độc đáo, phù hợp với xu hướng, thị hiếu của thị trường. Nhờ chủ động đầu tư máy móc và cải tiến mẫu mã, các cơ sở sản xuất đã phát triển đa dạng hàng trăm chủng loại sản phẩm: từ túi xách, mũ, thảm trải sàn đến các đồ trang trí nội thất tinh xảo. Những sản phẩm này hiện không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn được xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản và Mỹ.

Trưởng Phòng Kinh tế xã Nga Sơn Mai Ngọc Hà cho biết: "Với bề dày truyền thống và lịch sử, các nghề, nghề truyền thống trên địa bàn xã đã trở thành sinh kế bền vững cho người dân. Cùng với sự phát triển của thị trường, sản phẩm truyền thống của xã không chỉ đa dạng về mẫu mã, kiểu dáng, mà còn khẳng định vị thế trên thị trường, mang lại doanh thu hàng trăm tỉ đồng/năm cho địa phương”.

Được biết, cùng với sự nỗ lực duy trì, phát triển nghề của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, chính quyền địa phương cũng chú trọng xây dựng các cụm công nghiệp - làng nghề tập trung, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất và xử lý môi trường bài bản. Việc kết hợp phát triển làng nghề gắn với du lịch trải nghiệm cũng đang được đẩy mạnh, thu hút khách tham quan đến tìm hiểu quy trình dệt chiếu truyền thống, từ đó nâng cao giá trị văn hóa và kinh tế của sản phẩm.

Bên cạnh thuận lợi, việc phát triển các ngành nghề vẫn còn nhiều hạn chế đó là lao động trong nghề truyền thống chủ yếu chưa qua đào tạo, lao động tay nghề cao còn ít; thiếu vốn để mở rộng sản xuất và đầu tư mua sắm thiết bị máy móc; quy mô sản xuất của nhiều cơ sở còn nhỏ lẻ; chất lượng sản phẩm làm ra chưa cao, chưa chú trọng xây dựng thương hiệu...

Trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội ở giai đoạn mới, xã Nga Sơn xác định phát triển tiểu thủ công nghiệp và nghề truyền thống là một trong những trụ cột chính để nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương đã và đang triển khai các chính sách như: hỗ trợ vốn và công nghệ giúp các hộ sản xuất tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đổi mới thiết bị, nâng cao năng suất; tổ chức các lớp truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, đảm bảo sự kế thừa bền vững. Đồng thời, tập trung hỗ trợ xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp nói chung và sản phẩm nghề truyền thống nói riêng.

Với sự đồng lòng của chính quyền và người dân, các nghề truyền thống tại xã Nga Sơn không chỉ giữ được nét của “miền quê cổ tích”, mà còn đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành động lực quan trọng đưa địa phương phát triển nhanh và bền vững.

Bài và ảnh: Lê Hòa