Ứng xử trên mạng xã hội thiếu kiểm soát và hệ lụy pháp lý

Trong thời đại công nghệ số, mạng xã hội đã trở thành kênh thông tin, giao tiếp thông dụng của đông đảo người dân. Tuy nhiên, bên cạnh những giá trị tích cực, việc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát, đặc biệt là hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng không chỉ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng về mặt xã hội, mà còn kéo theo những rủi ro pháp lý khó lường.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh thi hành lệnh bắt tạm giam bị can Lê Minh Vũ.

Trong thời gian qua, cơ quan chức năng tỉnh đã xử lý nhiều trường hợp viết bài, bình luận, chia sẻ hoặc livestream trên mạng xã hội mang tính quy kết, cáo buộc, xâm phạm uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức. Đơn cử, vào ngày 21/1/2026, trên trang facebook “Cuộc sống hằng ngày” có đăng tải hình ảnh kèm theo lời bình “Vụ việc người phụ nữ và hai con nhỏ quỳ gối cầu xin cảnh sát giao thông (CSGT) tại địa bàn tỉnh Thanh Hóa”. Bài viết chia sẻ câu chuyện của chị H. vội đi làm buổi sáng, chở hai con gửi ông bà ngoại trông giúp, quãng đường khoảng 1km thì bị CSGT xử phạt 1 triệu đồng. Do không có tiền, chị H. đã quỳ gối cầu xin. Thông tin sau đó lan truyền trên mạng xã hội, thu hút nhiều lượt chia sẻ, bình luận, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, hình ảnh của lực lượng công an nói chung, CSGT nói riêng.

Ngay sau khi thông tin trên xuất hiện, lãnh đạo Công an tỉnh đã chỉ đạo phòng CSGT phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ khẩn trương kiểm tra, xác minh, làm rõ vụ việc. Qua xác minh, các đơn vị của Công an tỉnh xác định nội dung bài viết là bịa đặt, vu khống lực lượng CSGT. Hiện cơ quan điều tra tiếp tục kiểm tra, xác minh chủ tài khoản đăng tải nội dung trên để làm rõ động cơ, mục đích và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh tiếp tục khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Lê Minh Vũ, sinh năm 1968, trú tại phường Hải Bình về tội danh “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Theo cơ quan điều tra, từ năm 2023 đến khi bị bắt, Lê Minh Vũ thường xuyên sử dụng tài khoản facebook cá nhân và fanpage để đăng tải nhiều nội dung xuyên tạc, công kích, xúc phạm uy tín của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương. Những thông tin này không có căn cứ, mang tính suy diễn, bôi nhọ, gây hoang mang dư luận và tác động tiêu cực đến nhận thức của một bộ phận người dân. Việc khởi tố, bắt tạm giam Lê Minh Vũ không chỉ thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, mà còn là lời cảnh tỉnh đối với những ai đang có suy nghĩ lệch lạc rằng mạng xã hội là nơi có thể “nói gì cũng được”, “viết gì cũng không sao”.

Luật An ninh mạng 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 được xây dựng nhằm tăng cường bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng và thúc đẩy hình thành một môi trường số lành mạnh, an toàn. Luật quy định rõ các quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, trong đó nhấn mạnh vai trò của mỗi công dân khi tham gia mạng xã hội không chỉ đơn thuần là “tự do chia sẻ” sang “tự do có trách nhiệm” tuân thủ pháp luật, không đăng tải nội dung sai sự thật, xuyên tạc, vi phạm an ninh mạng và trật tự xã hội.

Theo đó, hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng nếu là sai sự thật và gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức hoặc gây hoang mang trong xã hội, đều có thể bị xử phạt. Chế tài không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, buộc gỡ bỏ nội dung, cải chính công khai, mà trong trường hợp nghiêm trọng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Việc nâng cao ý thức, trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội là yêu cầu cấp thiết, người dân cần tỉnh táo tiếp nhận, kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống trước khi chia sẻ, không chạy theo tâm lý đám đông hay tiếp tay cho nội dung giật gân, thiếu căn cứ. Sự tỉnh táo của người dân chính là “lá chắn” hiệu quả trước tin giả, thượng tôn pháp luật trên không gian mạng vừa là nghĩa vụ, vừa là cách tự bảo vệ mình, góp phần xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn, bởi mọi hành vi thiếu kiểm soát đều có thể dẫn đến hệ lụy pháp lý.

Tiến Đạt