Trung Hạ thâm canh phục tráng, nâng cao hiệu quả kinh tế rừng luồng

Trò chuyện với chúng tôi trong tâm trạng phấn khởi, ông Hà Văn Định ở bản Chè, xã Trung Hạ cho biết, các năm vừa qua gia đình ông được thụ hưởng chính sách phát triển vùng luồng thâm canh của tỉnh. Rừng luồng của gia đình sinh trưởng tốt, cho năng suất và thu nhập cao hơn trước.

Rừng luồng tại xã Trung Hạ đã được thâm canh, chăm sóc đúng kỹ thuật, phát triển tốt.

“Phát cành, dọn vệ sinh, bón phân cho cây luồng, trồng bằng hom cành cây luồng là việc làm quá mới với người dân chúng tôi. Nhưng khi được cán bộ hướng dẫn nhiệt tình, gia đình đã hiểu và thực hiện. Hơn 1,5ha luồng của gia đình được bón phân nên luồng ra măng sớm, nhiều và khỏe hơn so với diện tích luồng không được chăm sóc. Cây to và thẳng, gióng dài, bán được giá hơn”, ông Định nói.

Nói về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Hạ Trần Văn Bồi cho biết: Xã có 3.083ha rừng luồng. Những năm trước đây, tình trạng người dân khai thác măng và luồng tùy tiện, không chăm sóc theo quy trình kỹ thuật nên rừng luồng trên địa bàn bị thoái hóa nghiêm trọng, năng suất và chất lượng giảm sút. Để thay đổi nhận thức, cách làm của bà con trong việc trồng và chăm sóc rừng luồng, UBND xã đã phối hợp với các ngành chức năng xuống thôn, bản phổ biến, tuyên truyền chính sách hỗ trợ phát triển vùng luồng thâm canh; tập huấn kỹ thuật chăm sóc, bón phân phục tráng rừng luồng.

Kết quả, đến nay xã đã thâm canh, phục tráng được 2.800ha rừng luồng. Riêng năm 2025, xã thực hiện thâm canh, phục tráng 250ha rừng luồng năm thứ nhất và chăm sóc, bón phân năm thứ 2 cho 650ha rừng trồng luồng. Cây luồng được bón phân, hệ số sinh măng tăng gấp 1,5 lần, măng to hơn và gióng dài hơn, giá trị cây luồng được nâng lên, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Để phát triển kinh tế lâm nghiệp, xã Trung Hạ đã làm mới trên 10km đường ô tô lâm nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho bà con thâm canh, phục tráng, chăm sóc, khai thác, vận chuyển các sản phẩm lâm sản đi tiêu thụ, giảm chi phí nhân công bốc vác thủ công.

Hiệu quả của chính sách phát triển vùng luồng thâm canh đã nâng cao nhận thức của chính quyền và người dân địa phương trong việc quản lý, bảo vệ, phát triển và khai thác bền vững rừng luồng. Thay đổi từ tập quán canh tác quảng canh, không bón phân chăm sóc cho rừng luồng sang canh tác thâm canh, bón phân và chăm sóc rừng luồng. Việc phục tráng rừng luồng kém chất lượng đã giúp năng suất, chất lượng rừng luồng nâng lên rõ rệt. Một số tuyến đường lâm nghiệp kết hợp với dân sinh đã tạo điều kiện thuận lợi về giao thông tại các thôn, bản.

Cùng với đó, công tác khoanh nuôi bảo vệ rừng được các hộ, nhóm hộ và đại diện cộng đồng thôn bản tích cực tham gia. Hiện nay, xã Trung Hạ đang phối hợp với Công ty Chế biến lâm sản Quan Sơn hoàn tất các quy định để gần 3.000ha luồng của xã được Tổ chức Quản lý rừng bền vững quốc tế cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC), góp phần quan trọng cho cây luồng đảm bảo về tiêu chuẩn chất lượng cũng như giá và đầu ra cho sản phẩm. Trên địa bàn xã đã có trên 6 công ty, HTX và các cơ sở chế biến lâm sản, thu mua và chế biến các mặt hàng sơ chế, chủ yếu là đũa, giấy, ván sàn, ván ghép...

Ưu việt là thế, tuy nhiên nguồn vốn phân bổ để thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển vùng luồng thâm canh của tỉnh còn hạn chế và thấp so với khối lượng, kế hoạch đề ra. Trong khi đó, diện tích rừng luồng thâm canh phục tráng nằm trên địa bàn xã có địa hình phức tạp, đất đai cằn cỗi. Diện tích rừng luồng được chăm sóc, bón phân chỉ dừng lại ở những diện tích được Nhà nước hỗ trợ, người dân chưa chủ động bỏ kinh phí và nhân công để thâm canh luồng.

Hiện nay, việc bố trí ngân sách của địa phương để hỗ trợ người dân mở rộng diện tích vùng luồng thâm canh gặp nhiều khó khăn. Thời gian tới, xã Trung Hạ sẽ tăng cường quản lý Nhà nước về bảo vệ, phát triển rừng nói chung, rừng luồng nói riêng. Tiếp tục rà soát, đánh giá thực trạng các cơ sở chế biến luồng trên địa bàn để có giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh các sản phẩm từ luồng; cam kết không thu mua, tiêu thụ luồng non. Xây dựng các mô hình HTX sản xuất, kinh doanh luồng, tạo vùng nguyên liệu tập trung đủ lớn và là cầu nối để kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vốn, khoa học - kỹ thuật thâm canh, phát triển rừng luồng bền vững, hiệu quả.

Bài và ảnh: Nguyễn Quân