Tổng thống Trump đối mặt quyết định quan trọng khi hiệp ước hạt nhân cuối cùng với Nga sắp hết hạn

Ngày 5 tháng 2, Hiệp ước New START giữa Nga và Mỹ sẽ chính thức hết hạn, dỡ bỏ các giới hạn ràng buộc pháp lý đối với kho vũ khí hạt nhân toàn cầu. Về cơ bản, điều này có nghĩa là thế giới có thể bước vào một giai đoạn nguy hiểm tiềm tàng của việc mở rộng kho vũ khí hạt nhân không bị hạn chế.

Chính quyền Mỹ đang tiến gần tới quyết định về việc có gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Tấn công Chiến lược Mới (New START) với Nga. Ảnh: RT

Chính quyền Mỹ được cho là đang tiến gần đến quyết định liên quan đến tương lai của Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Tấn công Chiến lược Mới (New START) với Nga. Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh áp lực từ các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa đang gia tăng.

Theo thông tin từ tờ Wall Street Journal, dẫn lời các cựu quan chức và chuyên gia, Washington hiện cân nhắc ba kịch bản chính. Phương án thứ nhất là đồng ý gia hạn hiệp ước thêm một năm theo đề xuất của Moskva, duy trì các giới hạn hiện tại và sau đó khởi động các cuộc đàm phán mới về kiểm soát vũ khí, có thể mở rộng sang Trung Quốc.

Phương án thứ hai là gia hạn có điều kiện, theo đó Mỹ chỉ chấp thuận kéo dài thời hạn thêm một năm nếu Nga nối lại các hoạt động thanh sát tại chỗ theo quy định của hiệp ước. Phương án cuối cùng là không gia hạn, để New START chấm dứt hoàn toàn và chuẩn bị cho bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc hạt nhân.

Wall Street Journal nhận định việc từ chối gia hạn có thể làm gia tăng nguy cơ khởi phát một cuộc chạy đua vũ trang mới, với nhiều hệ quả khó dự đoán đối với ổn định toàn cầu.

Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga vẫn đang chờ phản hồi từ phía Mỹ về đề xuất của Tổng thống Vladimir Putin liên quan đến việc gia hạn không chính thức các điều khoản của New START thêm một năm. Ông Peskov cảnh báo rằng việc thay thế hiệp ước hiện tại sẽ là một quá trình phức tạp và kéo dài.

Theo Moskva, để New START hết hiệu lực sẽ tạo ra khoảng trống lớn trong khuôn khổ pháp lý kiểm soát vũ khí hạt nhân, làm suy giảm tính ổn định chiến lược và không mang lại lợi ích cho cả Nga lẫn Mỹ.

Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung sau hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. Ảnh: BBC

Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump từng để ngỏ khả năng không gia hạn hiệp ước, đồng thời nhấn mạnh Mỹ có thể tìm kiếm một thỏa thuận mới trong tương lai. Ông Trump cũng cho rằng bất kỳ hiệp ước thay thế nào cần có sự tham gia của Trung Quốc, quốc gia mà Washington đánh giá là đang mở rộng nhanh chóng năng lực hạt nhân chiến lược.

Tuy nhiên, Trung Quốc nhiều lần bác bỏ quan điểm này, cho rằng kho vũ khí hạt nhân của nước này nhỏ hơn đáng kể so với Mỹ và Nga, đồng thời kêu gọi hai quốc gia sở hữu kho vũ khí lớn nhất thế giới chịu trách nhiệm chính trong tiến trình giải trừ vũ khí hạt nhân.

Hiệp ước New START được Nga và Mỹ ký kết năm 2010, từng được gia hạn vào năm 2021, ngay trước thời điểm hết hiệu lực. Thỏa thuận này đặt ra các giới hạn đối với số lượng đầu đạn hạt nhân chiến lược và phương tiện phóng mà mỗi bên được phép triển khai.

Nhật Lệ

Nguồn: RT, The Washington Post