Tôn vinh, nhân lên “sức mạnh mềm”

Văn hóa được xác định là “sức mạnh mềm”, là “năng lượng gốc” vô tận của dân tộc Việt Nam. Phát biểu tại Hội nghị văn hóa toàn quốc tổ chức ngày 24/11/2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhắc lại quan điểm “văn hóa còn dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất”.

Theo Tổng Bí thư, Việt Nam là một đất nước có hơn 4.000 năm lịch sử, trải qua không biết bao nhiêu sự biến đổi, thăng trầm, đã tích lũy, tạo ra và phát huy được nhiều giá trị, bản sắc văn hóa riêng của dân tộc, làm nên hồn cốt của dân tộc; đồng thời tiếp thu và đóng góp vào nền văn hóa chung của nhân loại. Nhận thức sâu sắc được vị trí, vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của văn hóa trong sự phát triển của đất nước ta, dân tộc ta, cho nên ngay từ trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng năm 1930, Đảng ta đã đề cập đến vấn đề phải phát triển văn hóa của dân tộc; và năm 1943, khi nước nhà còn chưa giành được độc lập, Đảng ta đã đề ra “Đề cương văn hóa Việt Nam”, trong đó chỉ rõ “Mặt trận văn hóa là một trong ba mặt trận (chính trị, kinh tế, văn hóa)”, và chủ trương phát triển văn hóa theo ba hướng: Dân tộc - Khoa học - Đại chúng.

Tiếp nối mạch nguồn “văn hóa soi đường cho quốc dân đi” - quan điểm cơ bản, xuyên suốt và nhất quán trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, ngày 7/1/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nghị quyết nêu rõ, mỗi thời kỳ đất nước phát triển mạnh mẽ đều gắn liền với sự phát triển rực rỡ về văn hóa và đặt ra yêu cầu: Xây dựng và phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước, hướng đến mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập Nước; khẳng định vị thế, tầm vóc nền văn hóa Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hóa, văn hiến lâu đời, đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại. Nghị quyết đã thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương, để Nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh. Ngày 24/11 được chọn gắn với sự kiện Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội vào ngày 24/11/1946.

Như vậy, đây là một ngày nghỉ không chỉ có ý nghĩa về mặt con số, mà có ý nghĩa là ngày để mỗi người Việt Nam thêm suy ngẫm, tự hào về truyền thống ngàn năm của dân tộc; cũng như tạo ra không gian cảm hứng để sáng tạo thêm các giá trị văn hóa trong bối cảnh thế giới đang trong tiến trình xác lập trật tự mới với những chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có, nổi bật là cạnh tranh giữa các nền văn hóa, trong đó có cạnh tranh giá trị và ảnh hưởng của công nghiệp văn hóa.

Văn hóa là bước tiến đầu tiên và cũng là chốt chặn sau cùng cho sự tồn vong của mỗi dân tộc. Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước, cho tương lai của dân tộc. Đánh giá đúng mức “sức mạnh mềm” bằng một nghị quyết riêng và có thêm một ngày nghỉ gắn với hai từ văn hóa, chính là để văn hóa tiếp tục “soi đường”, đồng hành cùng dân tộc tiến nhanh, tiến mạnh vào kỷ nguyên mới.

Tuệ Minh