Thủ tướng Pháp kích hoạt “điều khoản đặc biệt” thông qua ngân sách, rủi ro chính trị gia tăng

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu đã kích hoạt Điều 49.3 của Hiến pháp để thông qua một phần ngân sách năm 2026 mà không cần bỏ phiếu tại Quốc hội, trong bối cảnh các cuộc đàm phán rơi vào bế tắc. Động thái nhằm tránh nguy cơ tê liệt ngân sách nhưng đồng thời đẩy chính phủ thiểu số của ông Lecornu đối mặt với làn sóng kiến nghị bất tín nhiệm và những rủi ro chính trị mới.

Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu tại Quốc hội ở Paris, Pháp, ngày 20 tháng 1 năm 2026. Ảnh: Reuters

Phát biểu trước Quốc hội Pháp ngày 20/1, ông Lecornu cho biết: “Tình hình hiện đã đi vào ngõ cụt. Văn bản không còn có thể được đưa ra bỏ phiếu. Và chúng tôi tin rằng nước Pháp cần phải có một ngân sách.” Theo Thủ tướng Pháp, việc sử dụng cơ chế hiến định này là cần thiết trong bối cảnh Quốc hội không thể hoàn thành trách nhiệm thông qua ngân sách cho quốc gia.

Việc viện dẫn Điều 49.3 cho phép chính phủ thông qua luật mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội, song đồng thời mở đường cho các kiến nghị bất tín nhiệm có thể dẫn tới việc chính phủ bị lật đổ. Ngay sau động thái này, các đảng đối lập, trong đó có đảng cánh tả Nước Pháp Bất khuất (LFI) và đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN), tuyên bố sẽ đệ trình kiến nghị bất tín nhiệm đối với chính phủ.

Các cuộc tranh luận về dự thảo ngân sách năm 2026 tại Quốc hội Pháp ở Paris. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng chính phủ thiểu số của ông Lecornu nhiều khả năng vẫn trụ vững, khi đảng Xã hội - lực lượng giữ vai trò then chốt tại Hạ viện được cho là sẽ không ủng hộ các kiến nghị này. Lãnh đạo đảng Xã hội Olivier Faure khẳng định: “Chúng tôi sẽ không bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ,” đồng thời cho rằng việc sử dụng Điều 49.3 là “giải pháp ít tồi tệ nhất” trong hoàn cảnh hiện nay.

Trước đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã lên tiếng ủng hộ dự thảo ngân sách, cho rằng văn bản này giúp giữ mức thâm hụt ngân sách ở ngưỡng 5% GDP, qua đó “cho phép đất nước tiếp tục tiến lên”. Ông Macron nhấn mạnh dự luật là kết quả của nhiều “thỏa hiệp và nhượng bộ từ tất cả các bên”.

Dù vậy, động thái mới được xem là bước lùi chính trị đối với Thủ tướng Lecornu, người từng cam kết tìm kiếm sự đồng thuận tại Quốc hội để tránh kịch bản hai người tiền nhiệm bị buộc rời nhiệm sở vì bế tắc ngân sách.

Theo lộ trình, chính phủ Pháp sẽ tiếp tục viện dẫn Điều 49.3 thêm hai lần nữa để thông qua các phần còn lại của dự luật ngân sách.

Bích Hồng

Nguồn: Le Monde, France24