Tập trung phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực

Thanh Hóa có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp với các nông sản đặc trưng mang lại giá trị kinh tế cao như: lúa nếp hạt cau, vịt Cổ Lũng, măng khô, cam Vân Du... Mỗi sản phẩm đều gắn liền với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng và bản sắc văn hóa vùng miền, tạo nên lợi thế cạnh tranh cho nông nghiệp địa phương. Chính vì vậy tỉnh đã chú trọng quy hoạch vùng sản xuất tập trung, áp dụng khoa học - kỹ thuật, phát triển chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, từng bước hình thành nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại.

Sản xuất dưa theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Hồ Vương.

Theo đó, tỉnh đã xây dựng được một số vùng sản xuất hàng hóa tập trung, được chứng nhận an toàn thực phẩm, như: 150.000ha lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao, 20.000ha ngô thâm canh, 12.000ha mía thâm canh, hơn 14.300ha rau an toàn, 14.000ha cây ăn quả tập trung. Trong lâm nghiệp có các vùng rừng gỗ lớn 56.000ha, vùng luồng thâm canh 37.845ha. Các sản phẩm chăn nuôi chất lượng cao của tỉnh đang phát triển với 14.000 con bò sữa, 70.200 con bò thịt chất lượng cao, 680.000 con lợn hướng nạc, 8 triệu con gà lông màu...

Tại xã Hồ Vương, hàng chục năm nay, rau màu được xem là sản phẩm chủ lực, đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và nâng cao giá trị sản xuất, người dân địa phương đã chú trọng đầu tư hạ tầng, ứng dụng kỹ thuật vào sản xuất. Người dân đã làm chủ khoa học - kỹ thuật và đặc biệt là chủ động tránh hoặc loại bỏ phần lớn sử dụng phân bón tổng hợp, thuốc trừ sâu, các chất hóa học kích thích cây trồng tăng trưởng. Từ đó, những diện tích sản xuất rau, củ, quả an toàn trên địa bàn xã Hồ Vương ngày càng được nhân rộng. Theo thống kê, toàn xã hiện có 107 hộ đầu tư nhà màng, nhà lưới để sản xuất rau, củ, quả an toàn, tổng diện tích hơn 18,7ha, chủ yếu trồng dưa vàng, dưa lưới.

Bà Mai Thị Cương ở thôn Hải Tiến là một trong những hộ dân tập trung phát triển sản phẩm rau, củ, quả an toàn trong nhà lưới theo tiêu chuẩn VietGAP. Với diện tích 1.000m2, gia đình bà trồng dưa Kim Hoàng hậu 3 vụ/năm; mỗi vụ cho thu nhập từ 40 - 50 triệu đồng, cao hơn nhiều lần so với sản xuất nông nghiệp truyền thống. Bà Cương cho biết: “Sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP phải tuân thủ quy trình nghiêm ngặt, song đổi lại sản phẩm chất lượng cao, đạt nhiều tiêu chí về an toàn thực phẩm nên được người tiêu dùng, các cơ sở kinh doanh nông sản an toàn thu mua với giá thành cao, ổn định. Đây chính là động lực để gia đình tôi và nhiều hộ khác yên tâm đầu tư phát triển sản xuất".

Trong giai đoạn 2021-2025, Thanh Hóa đã xác định 12 sản phẩm nông nghiệp chủ lực để các ngành, địa phương chú trọng phát triển. Trong đó, lúa là một trong những sản phẩm thế mạnh, chủ lực của tỉnh. Để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế cho sản phẩm lúa gạo, tỉnh đã đẩy mạnh tích tụ, tập trung đất đai để sản xuất quy mô lớn. Đồng thời, phát triển cơ cấu giống, cơ cấu mùa vụ hợp lý, thu hút doanh nghiệp đầu tư sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm lúa gạo cho người dân... Hằng năm, toàn tỉnh duy trì diện tích gieo cấy lúa 227.500ha, sản lượng lương thực duy trì 1,57 triệu tấn/năm. Đồng thời, xây dựng được 193 chuỗi cung ứng lúa, gạo; trong đó, có một số chuỗi bảo đảm được cả chất và lượng, như: chuỗi sản xuất lúa hữu cơ khoảng 280ha; chuỗi sản xuất lúa chất lượng cao 40ha tại xã Thiệu Hóa; sản xuất lúa nếp cái hoa vàng hơn 200ha tại xã Hà Long và 6.900ha lúa sản xuất thông minh thích ứng biến đổi khí hậu tại các xã vùng Yên Định, Thiệu Hóa (cũ); sản xuất lúa theo hướng giảm phát thải, tạo tín chỉ carbon 90ha...

Với việc đầu tư phát triển sản phẩm lúa gạo chất lượng cao, năm 2024 lần đầu tiên Thanh Hóa có đơn hàng xuất khẩu gạo đến các thị trường Singapore, Nhật Bản, Australia. Việc sản phẩm gạo “made in Thanh Hóa” được xuất khẩu chính ngạch ra thế giới với quy mô lớn đã mở ra hướng phát triển không chỉ cho doanh nghiệp mà còn nâng tầm giá trị hạt gạo xứ Thanh. Đây là cơ sở để doanh nghiệp phối hợp với các địa phương trong tỉnh xây dựng mở rộng vùng nguyên liệu sản xuất lúa theo chuỗi giá trị, tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích. Tương tự với sản phẩm chủ lực tôm. Tỉnh cũng phát triển được 4.100ha, sản lượng 7.000 tấn/năm. Đồng thời, xây dựng được những mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao trong nhà màng, nhà lưới khoảng 170ha, 500ha thâm canh trong ao bạt ngoài trời đạt năng suất, hiệu quả kinh tế cao...

Để phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực hiệu quả, tỉnh đã có Quyết định số 77/QĐ-UBND, ngày 4/1/2024 về phê duyệt Đề án Kết nối sản xuất, chế biến và tiêu thụ nhằm nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp chủ lực tỉnh Thanh Hóa đến năm 2030. Theo đó, tỉnh sẽ tập trung xây dựng vùng nguyên liệu hàng hóa chất lượng, quy mô lớn; đẩy mạnh phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thông minh, hình thành các vùng sản xuất tập trung, tạo ra khối lượng sản phẩm hàng hóa quy mô lớn, có chất lượng cao; gắn với hình thành các chuỗi giá trị trong sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bài và ảnh: Lê Thanh