Người trẻ khởi nghiệp từ nghề truyền thống

Khởi nghiệp từ làng nghề không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là cách người trẻ “đối thoại” với truyền thống, thích nghi với hiện tại để tạo nên những sản phẩm “made in Vietnam” mang giá trị văn hóa bền vững.

Ông chủ trẻ Trần Doãn Hùng (bên phải) say sưa kể những câu chuyện về sản phẩm mang thương hiệu Cỏ May.

Ngôi nhà mang dáng dấp hoài cổ ở cuối con đường làng ở thôn Trung Điền, xã Ba Đình cũng là xưởng làm việc của những người thợ Công ty TNHH Đan Việt Handicraft - nơi làm ra những chiếc túi thủ công vừa hiện đại, vừa đượm hơi thở của đồng quê với thương hiệu mang tên Cỏ May. Ông chủ trẻ của thương hiệu này là Trần Doãn Hùng (SN 1993).

Sinh ra, lớn lên ở xã Ba Đình, tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện, nhưng Hùng không đi theo con đường kỹ thuật mà có quãng thời gian dài gắn bó với công việc dịch vụ tại các khách sạn. Chính môi trường ấy, nơi mỗi ngày tiếp xúc với khách đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau, đã tích lũy cho anh những bài học mà sau này trở thành “vốn liếng” khởi nghiệp quý giá. Năm 2017, anh “rời phố về làng” để bắt đầu khởi nghiệp làm túi thủ công.

Sau thời gian tìm kiếm, học nghề đan ở Huế, anh bắt tay vào thử nghiệm nhưng anh sớm nhận ra nguyên liệu và kỹ thuật đan mới chỉ là “phần xác”. Phần “hồn” của sản phẩm nằm ở thiết kế, ở câu chuyện và ở cách đưa sản phẩm ra thị trường. Anh tiếp tục học: Học cách thiết kế, học cách phối màu, tạo phom dáng, cách xử lý vật liệu đến cả cách hoàn thiện chi tiết sao cho tinh tế nhất... Khi đã tích lũy đủ kiến thức, Hùng bắt đầu xây dựng xưởng và tìm thợ. Những thợ đầu tiên của Đan Việt đều là người địa phương, vốn quen nghề đan truyền thống nhưng chưa từng làm thủ công mỹ nghệ cao cấp. “Người ta bảo tôi khó tính. Khó thật, vì tôi đặt yêu cầu rất cao về chất lượng và độ tinh xảo”, Hùng thẳng thắn. Ban đầu, nhiều thợ còn quen cách làm cũ, song khi tiêu chuẩn được nâng lên, tay nghề cũng dần cao hơn. Điều khiến anh tâm đắc nhất là quá trình học hỏi hai chiều: anh chia sẻ về xu hướng, chất liệu, thiết kế; còn người thợ góp ý cách xoắn, cách đan, xử lý từng sợi sao cho khéo léo, tạo ra những sản phẩm tinh tế kết hợp giữa kỹ thuật đan truyền thống và chuẩn mực thẩm mỹ hiện đại.

Sản phẩm mang thương hiệu Cỏ May không làm đại trà. Mỗi thiết kế đều được đặt tên riêng, như: Chiêm, Gạo, Mây, An, Kim, Thóc... gửi gắm trong đó những câu chuyện gần gũi với đời sống văn hóa làng quê. Các sản phẩm sử dụng sợi tự nhiên từ lục bình, cỏ bàng... kết hợp linh hoạt với da, mây, quai trúc uốn cong để tăng độ bền và tạo dấu ấn thẩm mỹ riêng. Nguyên liệu được nhuộm màu tự nhiên, được xử lý bảo đảm độ bền màu, khả năng chống ẩm mốc và thân thiện với môi trường.

“Mỗi chiếc túi không chỉ là một món hàng, mà là một câu chuyện về thiên nhiên, về văn hóa bản địa và sự khéo léo của bàn tay người thợ. Những người tinh tế sẽ luôn chọn sản phẩm có hồn và đó là lý do sản phẩm mang thương hiệu Cỏ May được đón nhận”, Hùng chia sẻ.

Kiên định với con đường đã chọn, sau hơn 7 năm hiện diện trên thị trường, những chiếc túi mang thương hiệu Cỏ May đã có mặt tại nhiều cửa hàng uy tín - nơi giới thiệu và phân phối các sản phẩm thủ công chất lượng cao của Việt Nam. Sản phẩm của Cỏ May cũng đã xuất hiện tại các tuần lễ thời trang quốc tế uy tín tại Milan (Ý) và New York (Mỹ). Doanh nghiệp của ông chủ trẻ này hiện đang tạo việc làm ổn định cho 17 lao động địa phương, góp phần nâng giá trị sản phẩm thủ công lên nhiều lần so với cách làm truyền thống.

Với Lê Anh - ông chủ thương hiệu nước mắm Lê Gia, xã Hoằng Thanh - câu chuyện khởi nghiệp không chỉ xuất phát từ niềm đam mê với nghề truyền thống, mà ở đó còn có cả khát vọng cùng quê hương đẹp lên mỗi ngày. Sinh ra và lớn lên ở làng biển Khúc Phụ - nơi có hơn 200 năm lịch sử làm nước mắm, anh thấu hiểu sâu sắc giá trị nghề truyền thống và luôn đau đáu tìm hướng phát triển nghề cha ông. Người đàn ông 40 tuổi ấy từng từ bỏ công việc kỹ sư với mức lương nghìn đô để trở về với biển, xây dựng thương hiệu nước mắm Lê Gia. Kế thừa truyền thống từ cơ sở chế biến thủy sản của cha ông, bằng sự nhiệt huyết, chân thành, kiên trì và tâm huyết, Lê Gia đã phát huy kinh nghiệm cổ truyền, phát triển trở thành thương hiệu uy tín trong lĩnh vực nước mắm. Thành công lớn nhất của anh đến thời điểm này phải kể đến là nhà máy sản xuất thực phẩm đóng hộp, chế biến sâu các sản phẩm thủy sản rộng hơn 10.000m2, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe trong nước và quốc tế. Lê Gia vinh dự sở hữu 2 sản phẩm OCOP 5 sao, 1 sản phẩm 4 sao, 1 sản phẩm 3 sao... Các sản phẩm của Lê Gia còn đạt nhiều chứng nhận quốc tế và trong nước cùng danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao nhiều năm liền. Nhờ chất lượng đảm bảo, sản phẩm Lê Gia đã có mặt tại nhiều thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, ông chủ của Lê Gia đã trở thành “gương mặt thương hiệu”, thường xuyên xuất hiện trên mạng xã hội để chia sẻ những câu chuyện của làng nghề, của sản phẩm. Anh đã biến nhà máy sản xuất thành điểm đến với không gian du lịch trải nghiệm, không chỉ tạo sự kết nối gần gũi giữa sản phẩm, người làm nghề và người tiêu dùng, mà còn lan tỏa những giá trị văn hóa của làng nghề truyền thống.

Hai con người ở những lĩnh vực khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở điểm chung: khởi nghiệp từ đam mê, tình yêu làng nghề, yêu quê hương và khát vọng đổi mới bằng tư duy, cách làm hiện đại. Chính lựa chọn ấy đang mở đường để các giá trị văn hóa truyền thống của mỗi làng nghề tiếp tục sống động, lan tỏa và hội nhập trong thời đại mới.

Bài và ảnh: Việt Hương