Người dân mong sớm vận hành công trình ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Lèn

Công trình ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Lèn đã hoàn thành các hạng mục chính, song chưa thể vận hành. Trong thời gian chờ đợi, người dân các xã ven sông vẫn sinh hoạt, đi lại theo lối cũ và mong công trình sớm phát huy giá trị đầu tư.

Công trình ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Lèn đã hoàn thiện các hạng mục chính, đang chờ hoàn tất thủ tục để đưa vào vận hành.

Cuối buổi chiều, từng tốp công nhân ở xã Vạn Lộc làm việc bên phía xã Nga Sơn chậm rãi dắt xe xuống bến đò, chờ sang sông. Một số người khác lựa chọn đi vòng theo tuyến đường bộ. Đây vốn là cách đi lại quen thuộc của người dân suốt nhiều năm qua, song khi cây cầu đã hiện hữu ngay trước mắt mà chưa thể sử dụng, cảm giác chờ đợi, mong mỏi sớm được đi lại thuận tiện hơn là điều dễ nhận thấy. Chị Trịnh Thị Hà, thôn Hưng Phú, xã Vạn Lộc, công nhân Công ty TNHH Giày Athena Việt Nam – Chi nhánh Nga Sơn chia sẻ: “Tan ca muộn, đi đò phải chờ chuyến, còn đi đường vòng thì xa, tốn thời gian và chi phí. Chúng tôi chỉ mong cầu sớm được thông để việc đi lại thuận tiện hơn".

Không chỉ riêng chị Hà, nhiều người dân sinh sống ven sông Lèn cũng chung tâm trạng chờ đợi. Trong khi phần lớn người dân chấp nhận đi đò hoặc vòng theo tuyến đường bộ, thì một số trường hợp vì muốn tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian đã tìm cách đi qua cầu khi chưa được phép, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do công trình chưa có lực lượng quản lý, vận hành chính thức. Ông Phạm Văn Thái, thôn Chiến Thắng, xã Vạn Lộc cho biết: "Mỗi lần sang xã Nga Sơn thăm người thân đều phải cân nhắc kỹ việc đi lại. Cầu ở ngay trước mắt mà chưa được đi nên cũng rất nóng ruột. Chúng tôi chỉ mong cầu sớm được thông để việc đi lại thuận tiện, an toàn và đúng quy định”.

Những trăn trở ấy cũng được chia sẻ từ phía những người gắn bó trực tiếp với bến đò trên dòng sông Lèn nhiều năm qua. Gắn bó với bến Sung – đò Gảnh nhiều năm, ông Vũ Văn Vân, thôn Đông Tân, xã Vạn Lộc vẫn đều đặn chở người và hàng hóa thiết yếu phục vụ buôn bán nhỏ lẻ giữa các chợ ven sông. Khoảng hai năm trở lại đây, khi công trình ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Lèn dần hoàn thiện, trên những chuyến đò qua sông, câu chuyện thông cầu được nhắc đến nhiều hơn. Vào khoảng giữa năm 2025, những người lái đò được thông báo bến đò sẽ dừng hoạt động khi cầu được thông xe. Nghe vậy thì ai cũng mừng, nhưng đợi mãi cầu vẫn chưa thông, cũng có chút hụt hẫng”, ông Vân nói.

Hệ thống thủy lợi sông Lèn là tiểu dự án thuộc Dự án nâng cấp hệ thống thủy lợi sông Lèn (Thanh Hóa) và sông Hoàng Mai (Nghệ An), do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) làm chủ đầu tư. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.600 tỷ đồng, trong đó vốn ODA khoảng 1.250 tỷ đồng, còn lại là vốn đối ứng của Trung ương và địa phương. Riêng hạng mục cống ngăn mặn sông Lèn có tổng vốn đầu tư khoảng 630 tỷ đồng, được thiết kế cấp II, gồm 3 khoang, mỗi khoang rộng 40m, cùng hệ thống trạm bơm, kênh dẫn và các công trình phụ trợ đồng bộ. Đây là một trong những công trình ngăn mặn quy mô lớn ở khu vực phía Bắc. Cống có nhiệm vụ ngăn mặn từ biển xâm nhập, kiểm soát và giữ nguồn nước ngọt, tạo điều kiện cấp nước tưới cho hơn 28.000ha đất nông nghiệp, gần 4.500ha nuôi trồng thủy sản, tiêu thoát nước cho khoảng 4.000ha đất sản xuất, đồng thời cấp nước sinh hoạt cho hơn 600.000 người dân vùng hạ lưu. Bên cạnh đó, âu thuyền dài 150m, rộng 14m giúp tàu thuyền vận tải cỡ lớn ra vào cửa sông an toàn khi cống đóng. Ngoài chức năng thủy lợi, cây cầu bắc qua sông Lèn dài 405m, rộng 7,5m, còn được kỳ vọng kết nối giao thông giữa hai bờ, rút ngắn quãng đường đi lại cho người dân các huyện Hậu Lộc và Nga Sơn (cũ), góp phần giảm phụ thuộc vào đò ngang như trước đây.

Thông tin về tiến độ dự án, ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án Kexim 1 (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, đến nay các hạng mục chính của công trình ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Lèn đã cơ bản hoàn thành, đạt khoảng 98% khối lượng. Phần việc còn lại chủ yếu là các thủ tục kỹ thuật, nghiệm thu và chuyển giao vận hành theo quy định đối với dự án sử dụng vốn ODA. Khi chưa có lực lượng vận hành thường trực và chưa hoàn tất quy trình tiếp nhận, việc cho phép người và phương tiện lưu thông qua cầu là chưa thể thực hiện nhằm bảo đảm an toàn cho công trình. Tuy nhiên, trước những tâm tư, nguyện vọng của người dân, chủ đầu tư đã điều chỉnh tiến độ, tập trung hoàn tất các thủ tục còn lại và đẩy nhanh việc vận hành thử để sớm bàn giao công trình. Theo kế hoạch cập nhật, việc bàn giao dự kiến sẽ hoàn tất trong tháng 1/2026, sớm hơn so với mốc “trước tết nguyên đán” đã được thông tin trước đó. “Ngay sau khi hoàn tất bàn giao, cầu sẽ được thông xe và cống ngăn mặn sẽ vận hành đồng bộ, bảo đảm an toàn và đúng quy định”, ông Trung khẳng định.

Bài và ảnh: Tăng Thúy