Khi người dân là trung tâm của chuyển đổi số

Từ việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đến sự ra đời của các “Tổ công nghệ số cộng đồng”, xã Thắng Lợi đang xây dựng một hệ sinh thái số bền vững.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thắng Lợi hướng dẫn người dân thực hiện đăng ký giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số.

Công nghệ số lan tỏa đến từng thôn, xóm

Về thôn Liêm Chính - điểm sáng về chuyển đổi số của xã Thắng Lợi, điều chúng tôi ấn tượng không chỉ là sự thay đổi về diện mạo nông thôn, mà còn là chất lượng sống của người dân được nâng tầm khi công nghệ len lỏi vào từng ngõ ngách của đời sống.

Cán bộ và Nhân dân trong thôn bước vào công cuộc xây dựng thôn thông minh với một tâm thế chủ động và nền tảng kinh tế vững chắc. Toàn thôn có 303 hộ dân, với hơn 1.000 nhân khẩu, thu nhập bình quân đầu người đạt 67,8 triệu đồng/năm. Đây là đòn bẩy quan trọng để người dân sẵn sàng đầu tư cho công nghệ.

Không chỉ dừng lại ở hệ thống đường giao thông được bê tông hóa 100% hay hệ thống chiếu sáng phủ khắp các trục ngõ, thôn Liêm Chính hôm nay còn được “phủ sóng” bởi sự tiện nghi của “kỷ nguyên số”. Nhà văn hóa thôn giờ đây không chỉ là nơi sinh hoạt cộng đồng truyền thống mà đã trở thành một trung tâm công nghệ thu nhỏ. Việc lắp đặt wifi miễn phí và máy tính kết nối internet đã mở ra kho tri thức cho bà con. Đáng chú ý, hơn 90% hộ gia đình trong thôn đã chủ động lắp đặt internet riêng, biến mỗi mái nhà thành một không gian học tập và làm việc trực tuyến hiệu quả.

Dấu ấn rõ nét nhất trong hành trình số hóa của thôn là việc hình thành thế hệ công dân số. Thông qua các đợt tập huấn, tỷ lệ người lao động có chữ ký số cá nhân tại thôn đã chạm mốc 81% - một chỉ số cho thấy sự sẵn sàng của người dân trong việc tiếp cận chính quyền số. Mặt khác, kinh tế số tại đây cũng khởi sắc rõ rệt, với hơn 84,3% người trong độ tuổi lao động sở hữu tài khoản thanh toán điện tử và 100% hộ sản xuất, kinh doanh chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt. Thôn đã thực hiện việc “phủ sóng” 100% hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân. Đây không chỉ đơn thuần là việc số hóa giấy tờ, mà là bước tiến trong công tác quản lý y tế cộng đồng.

Điểm nhấn độc đáo nhất trong mô hình thôn thông minh tại Liêm Chính chính là mô hình “Mã QR cộng đồng”. Tại 13/13 tuyến đường ngõ trục, những tấm biển tên ngõ không chỉ là bảng chỉ dẫn thuần túy, mà còn tích hợp mã QR thông minh. Chỉ với một thao tác quét mã đơn giản qua điện thoại, một kho tàng dữ liệu về thôn sẽ hiện ra trước mắt người dùng. Từ sơ đồ địa chỉ chi tiết của các hộ gia đình đến lịch sử, truyền thống văn hóa... đều được số hóa.

Sự an tâm của người dân cũng được củng cố nhờ hệ thống “Camera an ninh thông minh”, với mạng lưới giám sát được tích hợp từ 190 camera hộ gia đình cùng hệ thống camera công cộng. “Mắt thần” không chỉ giúp đẩy lùi tệ nạn, trộm cắp, mà còn là công cụ đắc lực để nâng cao ý thức văn minh trong sinh hoạt cộng đồng.

Thành công của thôn Liêm Chính là minh chứng sinh động cho chủ trương đúng đắn về xây dựng mô hình thôn thông minh lấy công nghệ làm đòn bẩy, lấy người dân làm trung tâm, để mỗi miền quê không chỉ đẹp về cảnh quan, còn hiện đại trong cách sống và làm việc.

Nỗ lực xây dựng chính quyền số

Xã Thắng Lợi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã Tế Thắng, Tế Lợi, Tế Nông và Trung Thành. Ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp ủy, chính quyền xã đã xác định đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, giúp tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Xã đã đẩy mạnh tuyên truyền đến các tầng lớp Nhân dân về các nền tảng số quốc gia. Đồng thời, hỗ trợ các thôn, xóm triển khai các mô hình “Tổ công nghệ số cộng đồng”.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả công việc, xã Thắng Lợi đã đưa vào vận hành trung tâm phục vụ hành chính công (PVHCC) nhằm số hóa các thủ tục giấy tờ, tạo sự đồng bộ, thông suốt ngay sau sáp nhập. Trung tâm PVHCC xã được đầu tư bài bản về cả hạ tầng kỹ thuật lẫn nhân sự. Đội ngũ gồm 7 cán bộ chủ chốt đều có trình độ đại học, được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ, chuyên môn, kỹ năng giao tiếp và tinh thần trách nhiệm cao vì Nhân dân phục vụ. 461/461 thủ tục hành chính được niêm yết công khai tại trung tâm và trên cổng thông tin điện tử xã. Đồng thời, hệ thống dịch vụ công trực tuyến một phần và toàn trình đã sẵn sàng phục vụ tổ chức, cá nhân. Việc chuẩn hóa quy trình và công khai đường dây nóng hỗ trợ đã tạo ra môi trường hành chính chuyên nghiệp, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, giám sát. Tính đến cuối năm 2025, Trung tâm PVHCC xã đã tiếp nhận và giải quyết 4.843 hồ sơ, với tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt 98,83%.

Chuyển đổi số ở xã Thắng Lợi không chỉ bởi những dự án công nghệ đồ sộ, mà bởi cách tiếp cận nhân văn, đặt người dân vào vị trí trung tâm. Đây là nền tảng vững chắc để xã tiếp tục nâng cao năng lực quản lý hành chính và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Bài và ảnh: Trần Thanh