Kéo giảm vi phạm, tai nạn giao thông trong lứa tuổi học sinh

Mặc dù thời gian qua các lực lượng chức năng tích cực xử lý và tuyên truyền, giáo dục pháp luật, hướng dẫn kỹ năng tham gia giao thông, song tình trạng vi phạm và tai nạn giao thông liên quan đến học sinh trên địa bàn tỉnh vẫn diễn biến phức tạp, cần những giải pháp quyết liệt, đồng bộ hơn để kéo giảm vi phạm, bảo đảm an toàn cho các em khi tham gia giao thông.

Cán bộ cảnh sát giao thông, Công an tỉnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật trật tự an toàn giao thông cho học sinh Trường THCS Điện Biên, phường Hạc Thành.

Theo tổng hợp của Ban An toàn giao thông tỉnh, trong năm 2025 lực lượng chức năng công an toàn tỉnh đã kiểm tra, xử lý 6.890 trường hợp vi phạm liên quan đến lứa tuổi học sinh. Trong đó, có 20 trường hợp vi phạm nồng độ cồn; 703 trường hợp điều khiển mô tô, xe máy khi chưa đủ tuổi; 503 trường hợp phụ huynh giao xe cho con em mình khi chưa đủ điều kiện điều khiển; 2.546 trường hợp không đội mũ bảo hiểm cùng hàng loạt lỗi khác như chở quá số người quy định, vượt đèn đỏ, lạng lách, đánh võng, không chấp hành tín hiệu giao thông. Những con số này cho thấy mức độ vi phạm không hề nhỏ, phản ánh rõ thực trạng học sinh vẫn đang là nhóm đối tượng tiềm ẩn nguy cơ cao mất an toàn giao thông.

Đáng lo ngại hơn, các lỗi vi phạm phổ biến của học sinh lại là những hành vi trực tiếp đe dọa đến tính mạng và sức khỏe, trong đó không đội mũ bảo hiểm chiếm tỷ lệ lớn. Nhiều em điều khiển xe máy, xe gắn máy, xe máy điện khi chưa đủ tuổi, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng điều khiển phương tiện an toàn. Việc phóng nhanh, vượt ẩu, tụ tập đi hàng ngang, chở quá số người quy định vẫn diễn ra ở không ít khu vực, nhất là vào giờ tan học, trên các tuyến đường gần trường học hoặc khu dân cư. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên xuất phát từ sự chủ quan, dễ dãi của không ít phụ huynh.

Thực tế cho thấy, nhiều học sinh vi phạm giao thông không phải do tự ý lấy xe mà có sự đồng thuận “ngầm”, thậm chí là giao xe trực tiếp từ người lớn. Với suy nghĩ đơn giản như “đi gần nhà”, “khoảng cách đến trường ngắn”, nhiều gia đình đã đặt sự tiện lợi lên trên yếu tố an toàn, vô tình đẩy con em mình vào nguy cơ mất an toàn giao thông. Khi phụ huynh coi nhẹ pháp luật, học sinh rất dễ hình thành tâm lý xem thường các quy định về trật tự an toàn giao thông, dẫn đến vi phạm lặp đi lặp lại.

Không thể không nhắc đến những con số đau lòng về tai nạn giao thông liên quan đến học sinh. Trong năm 2025, toàn tỉnh xảy ra 144 vụ tai nạn giao thông liên quan đến lứa tuổi học sinh, làm chết 37 người, bị thương 117 người. So với năm 2024, số người chết tăng 7 người. Mỗi con số được thống kê là một gia đình chịu mất mát, là những giấc mơ, tương lai bị dang dở. Mặc dù, các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền, xử lý, nhưng hiệu quả vẫn chưa như mong muốn. Vi phạm vẫn tái diễn cho thấy việc giáo dục pháp luật giao thông ở một số nơi còn mang tính hình thức, chưa thật sự đi vào chiều sâu; sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội chưa chặt chẽ; công tác quản lý học sinh ngoài giờ học còn nhiều khó khăn.

Trước thực tế đó, việc kéo giảm vi phạm và tai nạn giao thông trong lứa tuổi học sinh đòi hỏi phải có những giải pháp quyết liệt, đồng bộ và lâu dài. Theo Ban An toàn giao thông tỉnh, hiện các lực lượng chức năng đang tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm liên quan đến học sinh và phụ huynh giao xe trái quy định. Song song với xử phạt, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cần được đổi mới về nội dung và hình thức, phù hợp với tâm lý, độ tuổi học sinh, giúp các em hiểu rõ hậu quả của vi phạm giao thông và hình thành ý thức tự giác chấp hành. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng thường xuyên phối hợp với các trường học tổ chức các hoạt động hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn cho học sinh, nhất là đối với xe đạp điện, xe máy điện, nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết, giảm thiểu rủi ro khi tham gia giao thông. Cùng với đó, duy trì và nhân rộng các mô hình tự quản về trật tự an toàn giao thông như “Cổng trường an toàn giao thông”, “Trường học an toàn giao thông”, phát huy vai trò của nhà trường, đoàn thể và chính học sinh trong việc nhắc nhở, giám sát, xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh.

Quan trọng hơn cả, mỗi gia đình cần nâng cao trách nhiệm trong việc quản lý, giáo dục con em mình, tuyệt đối không giao xe cho học sinh khi chưa đủ điều kiện điều khiển. Khi phụ huynh thực sự gương mẫu, nghiêm túc chấp hành pháp luật giao thông, sẽ là bài học trực quan, hiệu quả nhất đối với con trẻ. Chỉ khi có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, nhà trường, gia đình và toàn xã hội, công tác kéo giảm vi phạm và tai nạn giao thông trong lứa tuổi học sinh mới có thể đạt được những chuyển biến thực chất.

Bài và ảnh: Hải Đăng