Gió xuân nâng cánh hạc bay

Chầm chậm di chuyển trong dòng người hối hả ngược xuôi, tất bật những việc cuối năm còn dang dở đón xuân sang, bỗng có một niềm cảm khái bâng khuâng: Hạc Thành - khát vọng muôn đời từ ông cha vẫn còn đó. Hạc Thành không vội vã. Hạc Thành điềm tĩnh đi lên bằng nội lực, bằng chiều sâu văn hóa và đột phá công nghệ, khoa học, đổi mới sáng tạo, xứng đáng là phường đứng đầu của tỉnh, là phường thông minh, kiểu mẫu trong tương lai.

Một góc Hạc Thành - nhìn từ trên cao.

Được một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian hướng dẫn, tôi lặng lẽ đến chùa Bạch Hạc chiêm bái vào dịp cuối năm. Ngôi chùa mang tên Hạc trắng, nằm bình yên ở làng Tạnh Xá. Băng qua đường lớn thênh thang, nằm gọn trong lòng khu dân cư cổ của phường Hạc Thành, khi đặt chân đến đây, có cảm giác thời gian như ngưng lại.

Ngược dòng lịch sử hơn hai thế kỷ, sau chuyến ra Bắc đầu tiên, vua Gia Long đã chọn vùng đất Thọ Hạc để định vị đô thành tỉnh lỵ Thanh Hóa, đặt tên là Hạc Thành. Sự lựa chọn ấy không chỉ mang ý nghĩa hành chính, mà còn hàm chứa tầm nhìn chiến lược. Theo phong thủy, Hạc Thành tọa lạc trên thế đất quý: phía Bắc có sông Mã uốn lượn ôm bọc, phía Nam là sông Bố Vệ hiền hòa; phía Tây là thế núi Phượng Lĩnh, An Hoạch như phượng hoàng giang cánh, voi ngựa chầu về. Một vùng “phi chiến địa”, bình yên, thuận lợi cho sự phát triển lâu dài.

Không chỉ có địa thế thuận lợi, Hạc Thành còn là “thông địa” - nơi giao hòa giữa đường thủy và đường bộ. Từ đầu thế kỷ XIX, cùng với việc dời trấn thành, nhà Nguyễn cho dựng nhà học, lập trường thi, mở chợ tỉnh, chợ trâu bò. Các phố nghề thủ công hình thành, tạo nên diện mạo đô thị sớm với nhịp sống sầm uất nhưng vẫn đậm đà bản sắc văn hóa. Từ trung tâm này, nhiều thế hệ sĩ tử xứ Thanh đã bước ra, góp phần làm rạng danh quê hương, đất nước.

Nhưng lịch sử Hạc Thành không chỉ được viết nên bằng những trang vàng học vấn, mà còn khắc sâu những bản hùng ca giữ nước. Thế kỷ XIII, Chu Văn Lương theo lệnh vua Trần đến khai phá vùng đất ven sông Mã, lập trại Nam Ngạn, chiêu mộ trai tráng luyện quân, góp sức đánh tan giặc Nguyên – Mông. Khi hoàn thành sứ mệnh, ông chọn ở lại gắn bó với mảnh đất này – một lựa chọn cho thấy sức hút bền bỉ của đất và người xứ Thanh.

Xuân về trên Hạc Thành hôm nay không chỉ hiện diện trong sắc hoa, nhịp phố, mà còn lắng đọng trong không gian văn hóa của những làng cổ. Làng Bố Vệ, Vệ Yên, Mật Sơn... với những di tích tâm linh, Thái miếu nhà hậu Lê vẫn là điểm tựa tinh thần của người dân. Giữa nhịp sống đô thị ngày càng sôi động, những không gian ấy mang đến sự tĩnh tại cần thiết, kết nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với tương lai.

Từ dấu tích cư trú của người Việt cổ bên dòng sông Mã, đến không gian làng cổ Đông Sơn – cái nôi của nền văn hóa rực rỡ cách nay hàng nghìn năm – mạch nguồn văn hóa Hạc Thành chưa bao giờ đứt đoạn. Trải qua những thăng trầm lịch sử, vùng đất chim Hạc vẫn giữ được bản sắc riêng: trọng đạo lý, đề cao học vấn, gắn bó cộng đồng và giàu tinh thần yêu nước. Đúng là đất linh, sinh người tài. Hạc Thành mãi là khu vực vừa mang giá trị trung tâm, vừa mang ý nghĩa hội tụ, lan tỏa tinh thần và cốt cách con người xứ Thanh.

Ngày nay trên đất Hạc Thành, những cái tên như Thọ Hạc, Bạch Hạc đều nhắc nhớ dấu ấn về vùng đất thiêng. Địa danh ấy như gọi tên ký ức sống của một vùng đất cổ- nơi mỗi tấc đất, mỗi dòng sông đều mang theo lớp trầm tích văn hóa và lịch sử. Đó không chỉ là không gian địa lý, mà là miền tâm thức – nơi quá khứ luôn song hành cùng hiện tại. Đúng là núi sông, tên phố, tên làng vẫn ngàn năm vậy- thành một phần máu thịt bởi những tháng tháng năm năm ta từng sống, từng yêu.

Hạc Thành đẹp. Một vẻ đẹp không chỉ rực rỡ, lộng lẫy của một vùng thắng địa mà có lẽ là cái đẹp không ồn ào, rất mực điềm tĩnh, hòa nhã, nguyên sơ.

Có lần khi tiếp một nhà văn trẻ trên đất Hạc Thành, dạo quanh Công viên Thanh Quảng (di tích lịch sử địa điểm nhà máy đèn), người ấy đã nói thế này: Hạc Thành cổ mà không quá xưa, đẹp đẽ mà không phô trương, vừa vặn, bình yên, dễ thương đến mực hài hòa. Phải chăng cái vừa đủ ấy, đến độ ấy cũng là nét duyên của Hạc Thành. Bất giác chợt liên tưởng: như cánh hạc bay, duyên dáng và thanh tao, không quá ồn ào mà kiêu hãnh, đó là chất của Hạc Thành.

Bước vào thời đại mới, cốt cách, khí chất ấy không mất đi mà được tiếp nối và làm giàu thêm bằng tinh thần đổi mới, sáng tạo và hội nhập. Con người Hạc Thành hôm nay năng động hơn, tự tin hơn, biết tiếp cận tri thức và công nghệ hiện đại, nhưng vẫn giữ được sự chân thành, nhân ái và trách nhiệm với cộng đồng. Trên hành trình phấn đấu nơi đây trở thành phường thông minh, kiểu mẫu, đi đầu trong toàn tỉnh, điều đáng trân trọng hơn cả là tinh thần đổi mới ấy không chạy theo hình thức hay tốc độ đơn thuần, mà được đặt trên nền tảng con người. Mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống, tạo môi trường đô thị văn minh, an toàn và nhân văn. Giữa nhịp phát triển ngày càng nhanh, Hạc Thành lựa chọn con đường phát triển hài hòa, bền vững – nơi công nghệ là công cụ, cải cách là động lực, còn hạnh phúc của Nhân dân chính là đích đến.

Xuân Bính Ngọ về mang theo nhịp sống mới lan tỏa trên từng con phố, từng khu dân cư của Hạc Thành, báo hiệu một chặng đường phát triển mới. Trong dòng chảy ấy, chuyển đổi số đang từng bước thấm sâu vào hoạt động quản lý và đời sống xã hội. Chính quyền điện tử, chính quyền số, chính quyền thông minh vì dân phục vụ được xây dựng đồng bộ. Cải cách hành chính được đẩy mạnh theo hướng minh bạch, hiệu quả, lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Từ những thủ tục được rút gọn, dịch vụ công được số hóa, đến tác phong phục vụ ngày càng chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ, bộ máy chính quyền đang dần chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”. Khí thế ấy và phong cách ấy đang thể hiện bước chuyển mình mạnh mẽ của phường trên hành trình phấn đấu trở thành phường trung tâm của tỉnh trong thời kỳ mới.

Hạc Thành phấn đấu trở thành phường thông minh, kiểu mẫu trong tương lai.

Bước vào năm 2026, Hạc Thành đang đứng trước một “vận hội vàng”. Một “siêu phường” quy mô lớn của cả nước không đơn thuần là phép cộng hành chính, mà có sự hợp nhất của vùng lõi văn hóa với dư địa không gian phát triển. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ phường Hạc Thành lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định phấn đấu đến năm 2030 trở thành phường thông minh, kiểu mẫu của tỉnh. Ở phường đáng sống này, sẽ có kinh tế phát triển bền vững, công nghệ số, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo đi đầu cả tỉnh, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng cao. Và quan trọng hơn cả, một chính quyền hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gần dân sát dân, giải quyết kịp thời nhu cầu chính đáng của Nhân dân.

Đến với Hạc Thành hôm nay, điều ý nghĩa nhất chúng ta thấy chính quyền điện tử, đô thị thông minh đang dần hiện hữu, nhưng vẫn cảm nhận được một không gian thanh bình, đầy hoài niệm. Góc xưa, ngõ cũ vẫn còn đó, phía Bắc, Nam, Tây, Đông của phường vẫn còn đó những mái rêu phong, chuông chùa ngân nga điểm nhịp.

Trong niềm phấn chấn xuân về, Hạc Thành hiện ra với vẻ đẹp như cánh hạc bay trong thế cân bằng hiếm có: bay cao để đón gió mới của thời đại, nhưng không rời mạch đất quê hương. Quá khứ không khép lại sau những trang sử, mà lặng lẽ nâng đỡ hiện tại bằng những giá trị bền lâu. Sự phát triển tại nơi đây vì thế không ồn ào, không vội vã, mà điềm tĩnh, chắc chắn, đặt con người với hệ giá trị: văn minh, thân thiện, nói lời hay làm việc tốt ở vị trí trung tâm. Đó là cách Hạc Thành gìn giữ chiều sâu văn hóa, đồng thời kiến tạo thịnh vượng bền vững - để mỗi mùa xuân đến, vùng đất này không chỉ đổi thay về diện mạo, mà còn giàu thêm về giá trị và niềm tin.

Bài và ảnh: Nguyễn Hường