Đứng dậy sau lũ

Trăm thứ ngổn ngang, càng trong gian khó, càng ngời sáng tình đoàn kết, nghĩa đồng bào. Người dân vùng lũ đã đồng cam cộng khổ, cùng nhau vượt qua những mất mát đau thương. Sau cơn lũ dữ, màu xanh đang trở lại...

Người dân thôn Hoành Sơn, xã Các Sơn từng bước khôi phục sản xuất, tự túc nguồn rau xanh cho cuộc sống thường nhật.

Đầu tháng 10/2025, sau những ngày mưa trắng trời do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 10, dòng nước hung hãn từ thượng nguồn đổ về tràn qua con đê đất mạn hữu sông Thị Long, khiến gần như toàn bộ xã Các Sơn bị ngập lụt, chia cắt. Trong đó, 3 thôn: Hoành Sơn, An Cư, Phú Sơn bị ngập hoàn toàn. Ruộng vườn trắng băng, nước “leo” lên gần mái nhà.

Trong những ngày mới đi vào vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn bộn bề ngổn ngang, nhưng Đảng ủy, chính quyền xã Các Sơn đã huy động tối đa lực lượng, phương tiện, vật tư, tập trung cao độ cho nhiệm vụ trên hết, trước hết là chăm lo cuộc sống, đảm bảo an toàn tính mạng, sức khỏe của Nhân dân. Ở đó, ngoài những quyết định hành chính khẩn trương, kịp thời, còn có cả hành động chan chứa nghĩa tình, xuất phát từ trái tim của cán bộ, đảng viên vì cuộc sống Nhân dân.

Đó là câu chuyện lãnh đạo xã Các Sơn trách nhiệm và tâm huyết, ngoài kịp thời chỉ đạo, tổ chức thực hiện các biện pháp ứng phó, đã liên hệ các đoàn thiện nguyện vận động quyên góp ủng hộ người dân trong xã. Bởi vậy mà nơi ngập sâu nhất thì 7 ngày, nơi ít thì 3 ngày nước rút, nhưng không một hộ dân nào bị thiếu ăn, thiếu mặc. Kể cả những đồ dùng thiết yếu là nồi cơm, ấm nước, tivi, tủ lạnh, xe máy... bị hư hỏng do nước ngập cũng được các đoàn thiện nguyện về tận thôn sửa chữa, khắc phục.

Trong lũ dữ, người dân Các Sơn bị cô lập nhưng không cô đơn. Họ có cán bộ, có đồng bào ở bên quan tâm chăm lo, hỗ trợ để vượt qua khó khăn trước mắt.

Người dân thôn Kén được các doanh nghiệp, nhà hảo tâm chia sẻ, khắc phục khó khăn sau bão lũ.

Có lẽ, điều quý giá nhất mà xã Các Sơn có được sau trận lũ lịch sử là tình đoàn kết cộng đồng càng thêm bền chặt. Minh chứng là mới đây, sau hơn một tuần tuyên truyền, vận động, đã có 165 hộ dân trong tổng số 170 hộ thuộc diện đã đồng thuận hiến đất, hiến công trình để xã tổ chức thi công các công trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Chủ tịch UBND xã Các Sơn Nguyễn Tuấn Anh bộc bạch: "Xã tiếp tục tập trung cao cho công tác giải phóng mặt bằng, phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia và của tỉnh như Khu Công nghiệp số 20 thuộc Khu Kinh tế Nghi Sơn, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường giao thông nối cao tốc Bắc - Nam với Quốc lộ 1A, đi Cảng Nghi Sơn... Những dự án này hoàn thành sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội của xã phát triển, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân".

Do ảnh hưởng từ 3 cơn bão trong năm 2025 kéo theo nhiều loại hình thiên tai đã gây ngập lụt, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, cuốn trôi, vùi lấp làm hư hại nhiều công trình, nhà cửa, tài sản của Nhà nước và Nhân dân trên địa bàn tỉnh. Nhưng vượt qua những đau thương, mất mát, cấp ủy, chính quyền và người dân các xã vùng lũ đã khẩn trương bắt tay khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống, kiến thiết quê hương.

Nơi trập trùng núi cao mây trắng - tâm lũ xã Yên Nhân giờ đường sá đã gọn gàng, sạch sẽ. Những ngôi nhà bị hư hỏng, đổ sập do ảnh hưởng của bão số 5, số 10 cũng đang được sửa chữa, xây mới, đảm bảo mọi người dân đều có nhà để đón tết. Chủ tịch UBND xã Quách Thế Thuận cho biết: "Xã đang khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị để khởi công xây dựng 2 khu tái định cư tập trung phục vụ di dời 300 hộ dân sinh sống ở nơi có nguy cơ cao đến nơi an toàn. Đồng thời triển khai xây dựng các công trình dự án khắc phục hậu quả thiên tai, phục vụ đời sống Nhân dân".

Ở vùng trũng của huyện Nông Cống cũ, dấu vết của trận lũ lịch sử dần lùi lại phía sau, nhường chỗ cho những gam màu mới. Không còn những vệt bùn in hằn trên tường nhà, không còn mùi ẩm lạnh ám ảnh trong từng ngõ xóm, thay vào đó là nhịp bước chân người đi làm sớm, là ánh mắt lấp lánh niềm tin của bà con sau những ngày gian khó.

Thôn Kén, xã Tượng Lĩnh - nơi có 100% đồng bào Công giáo. Ký ức chưa xa - trận mưa lũ đã khiến 170 hộ dân với gần 800 nhân khẩu bị cô lập, nhiều ngôi nhà chìm sâu trong biển nước, cuốn đi tài sản, vật nuôi của không ít gia đình.

Trưởng thôn Nguyễn Văn Triệu cho biết, đến nay tinh thần của bà con đã dần ổn định trở lại. Hàng trăm lao động đã quay lại các nhà xưởng, cơ sở sản xuất. Cùng với việc chuẩn bị làm đất cho vụ lúa xuân, người dân cũng tích cực dọn dẹp, khôi phục vùng cói thâm canh bị ảnh hưởng do ngập lụt. “Xã hiện có 35ha cói, mang lại nguồn thu nhập khoảng gần 20 triệu đồng/ha/năm. Chúng tôi đang kiến nghị xã bổ sung thêm những diện tích đất hoang hóa ở các thôn lân cận nhằm tiếp tục mở rộng vùng cây cói công nghiệp trong thời gian tới”, ông Triệu nói.

Tại làng Trù, xã Nông Cống, mất mát nặng nề đang dần lùi vào quá khứ. Những bữa cơm gia đình ấm lại, tiếng cười trẻ nhỏ lại vang nơi sân nhà, như một cách tự nhiên để làng quê tự chữa lành sau biến cố.

Với xã Nông Cống, những thiệt hại mà cơn bão số 10 đưa đến không chỉ ở nhà cửa, tài sản mà còn là những tổn thương tinh thần khó đo đếm. Gượng dậy từ bùn lầy và mất mát, sự đồng lòng và những giải pháp kịp thời đã trở thành điểm tựa để người dân nơi đây sớm ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất.

Chia sẻ về định hướng thời gian tới, Chủ tịch UBND xã Đồng Minh Quân cho biết: "Địa phương tiếp tục nỗ lực tạo chuyển biến mới trong sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao gắn với XDNTM; đồng thời đẩy mạnh công tác quy hoạch, phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Cùng với đó, xã chú trọng ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, từng bước tạo đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội; mở rộng các loại hình dịch vụ, thương mại; đẩy mạnh giải quyết việc làm, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống Nhân dân một cách bền vững".

Diện mạo thôn Hoành Sơn, xã Các Sơn những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Có thể nói, ứng phó thành công, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra có lẽ là điểm cộng lớn nhất cho chính quyền địa phương 2 cấp ngay khi mới đi vào hoạt động. Điểm cộng ấy không chỉ ở sự chủ động phương án, hành động kịp thời, hiệu quả, mà còn ở sự gần dân, trọng dân, vì dân và cả tình cảm, tâm huyết, trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức. Và chính điểm cộng ấy đã tạo thêm sức mạnh niềm tin, cổ vũ mỗi người dân có thêm trách nhiệm, hướng đến mục tiêu chung: Xây dựng, phát triển quê hương.

Và trong sự hồi sinh, đứng dậy sau lũ, tỉnh đã dành nguồn lực hỗ trợ để các địa phương nhanh chóng khắc phục hậu quả thiên tai. Đó là công trình khắc phục và nâng cấp đê hữu sông Thị Long (xã Các Sơn), là đường giao thông vào thôn Ruộng (xã Bát Mọt), là khu tái định cư Na Nghịu (xã Yên Nhân)...

Ở nhiều xã, dù khó khăn vẫn còn chồng chất, nhưng tư duy “đi trước một bước” trong ứng phó thiên tai đã dần hình thành. Đó là kế hoạch mở rộng con đường vào thôn Kén lên 8 đến 10m để có thể di dời khẩn cấp người dân khi mưa lũ; là “ước mơ” về ngôi nhà tránh lũ dành cho bà con giáo dân yên tâm trú ngụ khi thiên tai ập đến...

Ngày cận tết ở nơi cơn lũ đi qua trên tường nhà vẫn còn in ngấn nước, nhưng đã thấy những ruộng vườn mươn mướt màu xanh và cả đôi tay thoăn thoắt, nụ cười hân hoan chào mùa xuân mới đang về...

Bài và ảnh: Đỗ Đức - Tùng Lâm