Giảm nghèo đa chiều để không ai bị bỏ lại phía sau

Với những cách làm bài bản, Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 ở Thanh Hóa đã mang lại những chuyển biến rõ nét trong đời sống người dân, đặc biệt tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Chương trình như một lời cam kết mạnh mẽ, phát triển phải bao trùm, tăng trưởng đi đôi với công bằng xã hội và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Hỗ trợ đào tạo nghề từ dự án phát triển giáo dục nghề nghiệp.

Thanh Hóa có địa hình đa dạng, hội tụ đầy đủ miền núi, trung du, đồng bằng và ven biển. Nhưng cũng chính sự đa dạng ấy đã tạo nên không ít thách thức trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là công tác giảm nghèo. Giảm nghèo vì thế không chỉ là “bài toán” kinh tế, mà là “bài toán” tổng hợp, đòi hỏi cách làm căn cơ, lâu dài và bền vững.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn mới, với cách tiếp cận toàn diện hơn. Các chính sách hỗ trợ được thực hiện linh hoạt, sát với từng vùng, từng đối tượng, như: hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế; đào tạo nghề, giải quyết việc làm; đầu tư hạ tầng thiết yếu; hỗ trợ y tế, giáo dục, nhà ở và giảm nghèo thông tin cho người dân vùng khó khăn. Mục tiêu không chỉ giúp người dân thoát nghèo trước mắt, mà quan trọng hơn là tạo nền tảng để hộ nghèo, hộ cận nghèo không tái nghèo, có khả năng vươn lên ổn định cuộc sống.

Tại các bản làng miền núi, biên giới của tỉnh, từ nguồn vốn hỗ trợ của chương trình nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư chăn nuôi, trồng rừng, phát triển cây con đặc sản phù hợp với điều kiện địa phương. Dự án đa dạng hóa sinh kế và phát triển mô hình giảm nghèo là một trong những dự án lớn thuộc Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững mang lại hiệu quả thiết thực cho bà con các địa phương. Trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã được Trung ương phân bổ nguồn vốn hơn 436 tỷ đồng để thực hiện dự án này. Từ đó, tỉnh đã phân bổ 100% cho các đơn vị, địa phương để tổ chức thực hiện. Toàn tỉnh đã triển khai được 606 mô hình, dự án, gồm 22 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị; 584 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng. Các loại hình dự án chủ yếu tập trung vào chăn nuôi như: trâu, bò, dê, lợn, gà, vịt, nuôi cá lồng; trồng trọt chủ yếu là cây dược liệu và cây ăn quả. Toàn tỉnh đã có hơn 18.000 hộ gia đình được hưởng lợi từ dự án.

Được hưởng lợi từ Dự án đa dạng hóa sinh kế và phát triển mô hình giảm nghèo, gia đình anh Lò Văn Tút ở khu phố Tén Tằn, xã Mường Lát đã được nhận một con bò giống. Với anh và những hộ nghèo địa phương, bò giống chính là một tài sản lớn, là nguồn sinh kế mang theo cơ hội giúp thoát nghèo.

Tính đến cuối năm 2025, trên địa bàn toàn tỉnh còn 12.275 hộ nghèo chiếm tỷ lệ 1,21% và 46.752 hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 4,6%. Giảm nghèo bền vững không chỉ hiện diện qua những con số, mà được cảm nhận rõ nét qua từng mái nhà khang trang hơn, từng nụ cười rạng rỡ hơn trong cuộc sống thường ngày của người dân.

Ngoài các dự án hỗ trợ sinh kế, trong Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, các địa phương còn tập trung thực hiện kịp thời các chính sách về hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết việc làm, hỗ trợ bảo hiểm y tế... Những chính sách này đã góp phần đáng kể vào nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống cho hộ nghèo và hộ cận nghèo. Bên cạnh đó, hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo của các xã còn được Nhà nước hỗ trợ làm nhà theo Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.

Tại xã Pù Luông, từ nguồn vốn hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo của Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, năm 2025 địa phương đã hỗ trợ kinh phí cho 15 hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn xây dựng nhà ở, với tổng kinh phí là 1,2 tỷ đồng. Qua đó, không chỉ giúp các hộ dân có nơi ở khang trang, mà còn góp phần thực hiện thành công chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người dân trên địa bàn xã. Năm 2025, anh Hà Văn Trái ở bản Báng, xã Pù Luông được hỗ trợ 80 triệu đồng để làm nhà ở. Tết Bính Ngọ 2026 gia đình anh đã có ngôi nhà mới ấm áp, vững chắc hơn. Anh Trái cho biết: “Có được gian nhà như thế này là hạnh phúc đối với chúng tôi, năm nay không lo rét hại như mọi năm nữa và tết năm nay tươm tất hơn mọi năm”.

Cùng với hỗ trợ trực tiếp cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo, Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh còn hỗ trợ cho các địa phương các công trình trường học, trạm y tế, cơ sở hạ tầng, đường giao thông nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi cho các xã phát triển kinh tế - xã hội, XDNTM.

Là xã vùng ven biển hình thành trên cơ sở sáp nhập 5 xã vùng biển của huyện Hậu Lộc trước đây, xã Vạn Lộc đã được hỗ trợ nhiều từ Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững. Công trình nhà tránh bão được xây dựng từ năm 2024 từ nguồn vốn của chương trình đã giúp cho những người dân vùng ven biển có nơi tránh trú khi bão đổ bộ. Đồng thời, đây cũng là nơi sinh hoạt văn hóa, tổ chức các hội nghị của người dân trong thôn. Bí thư chi bộ, trưởng thôn Thắng Lộc Hoàng Văn Ninh cho biết: “Bà con đánh giá cao vai trò của công trình, tạo điều kiện cho bà con đến đây tránh trú lúc có bão và cũng là công trình an sinh với người dân địa phương. Chương trình giảm nghèo thực sự ý nghĩa".

Cũng từ nguồn vốn của Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, năm 2024 xã Vạn Lộc đã được đầu tư 7,5 tỷ đồng xây mới công trình 8 phòng học cho Trường Tiểu học Ngư Lộc. Tháng 4/2025, công trình đã hoàn thành và bàn giao cho nhà trường, giúp trường có đầy đủ phòng học chức năng ngoại ngữ, âm nhạc, tin học, từ đó hoàn thành việc xây dựng trường chuẩn quốc gia.

Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ vật chất, Thanh Hóa đặc biệt chú trọng giảm nghèo đa chiều, giảm nghèo về giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin. Trẻ em vùng khó khăn được đến trường đầy đủ hơn, người dân được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, tiếp cận thông tin nhanh chóng hơn thông qua hệ thống truyền thông cơ sở. Đây chính là nền tảng quan trọng để phá vỡ vòng luẩn quẩn của đói nghèo, mở ra cơ hội phát triển lâu dài cho các thế hệ mai sau.

Từ dự án phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn thuộc Chương trình MTQG giảm nghèo, Thanh Hóa đã phân bổ cho 2 cơ sở giáo dục nghề nghiệp để xây dựng, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị, phương tiện đào tạo, trong đó dự án Trường Cao đẳng nghề Nghi Sơn là hơn 57 tỷ đồng; Trường Trung cấp nghề Nga Sơn hơn 41 tỷ đồng để thực hiện xây dựng, nâng cấp, cải tạo phòng học, nhà xưởng, mua sắm trang thiết bị. Nguồn vốn này đã giúp cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có được trang thiết bị dạy học khang trang, hiện đại, ứng dụng chuyển đổi số, đáp ứng nhu cầu học nghề của học sinh.

Hành trình giảm nghèo bền vững ở Thanh Hóa vẫn đang tiếp diễn, phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng niềm tin đã được thắp sáng từ những đổi thay hôm nay.

Bài và ảnh: Minh Thúy