Đổi mới tư duy, nâng tầm các HTX nông nghiệp

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và biến đổi khí hậu, việc đổi mới tư duy sản xuất đang trở thành “chìa khóa” để các HTX nông nghiệp thoát khỏi mô hình manh mún, vươn mình trở thành đầu tàu trong chuỗi giá trị nông sản.

Diện tích sản xuất hoa lan Hồ Điệp ứng dụng công nghệ cao của HTX Dịch vụ cơ giới hóa nông nghiệp Đông Tiến.

Đổi mới tư duy làm kinh tế tập thể

HTX Dịch vụ nông nghiệp (DVNN) Thiệu Hưng, xã Thiệu Hóa thành lập năm 1996, với 147 thành viên. Để phát huy hiệu quả hoạt động, HTX đã đổi mới phương thức hoạt động, từng bước khẳng định vai trò nòng cốt trong tổ chức sản xuất nông nghiệp ở địa phương. HTX đã vận động và tổ chức cho các thành viên thực hiện dồn điền, đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng, tạo điều kiện thuận lợi cho ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất. Từ năm 2019, HTX đã đầu tư, phát triển 0,5ha nhà màng, trở thành một trong những đơn vị đi đầu của tỉnh trong phong trào phát triển nhà màng, nhà lưới để sản xuất nông nghiệp theo hướng ứng dụng công nghệ cao. Đồng thời vận động các thành viên mở rộng quy mô sản xuất nhà màng, nhà lưới; chỉ đạo người dân, thành viên tổ chức 3 vùng rau, tổng diện tích 25,5ha. Trong đó, có 18ha được chứng nhận VietGAP.

Ông Lê Văn Tĩnh, Phó Giám đốc HTX, cho biết: “Ban đầu, việc vận động người dân tham gia HTX vô cùng khó khăn. Để người dân tin, gia nhập HTX thì bản thân HTX phải chủ động, tổ chức và trực tiếp sản xuất hiệu quả. HTX đã thành công trong sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, với 1,5ha nhà màng, tổng đầu tư hơn 6 tỷ đồng, tạo được nhiều việc làm cho nhiều thành viên và lao động địa phương, mang lại thu nhập cao cho HTX hơn 3 tỷ đồng/ha/năm. Không dừng lại ở đó, HTX đã phát triển thành công 2 sản phẩm OCOP 4 sao. Nhờ đó, nông dân địa phương đã tin, gia nhập và cùng đổi mới tư duy theo định hướng của HTX để khẳng định thương hiệu của HTX DVNN Thiệu Hưng trên thị trường”.

Đến nay, HTX đã có 226 thành viên, duy trì ổn định 10 khâu dịch vụ kinh doanh có hiệu quả, được thành viên, Nhân dân tín nhiệm. Doanh thu hằng năm của HTX đạt hơn 30 tỷ đồng, đạt mức tăng trưởng 15%/năm trở lên. Bằng sự kiên trì, sát sao, HTX DVNN Thiệu Hưng đã gieo niềm tin vào cộng đồng từ cam kết cung cấp giống, phân bón, đến hướng dẫn khoa học - kỹ thuật và hỗ trợ người dân bao tiêu sản phẩm. Từ đó, không chỉ thay đổi tư duy sản xuất của thành viên, người dân mà còn phát triển sản xuất nông nghiệp địa phương bền vững, toàn diện.

Cũng là một trong số HTX tạo được chuỗi giá trị gia tăng cao trong sản xuất, HTX Dịch vụ cơ giới hóa nông nghiệp Đông Tiến, phường Đông Tiến hiện có 4.500m2 với 4 nhà màng để sản xuất rau, củ, quả hữu cơ và thực hiện tích tụ, tập trung hơn 30ha đất sản xuất lúa tại địa phương để hình thành khu sản xuất quy mô lớn. Ngoài ra, từ năm 2024, HTX đã khẳng định vị thế của mình trong sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao khi thực hiện chuyển giao khoa học - kỹ thuật, đưa vào sản xuất hơn 2.000m2 lan Hồ Điệp; trong đó có 500m2 điều khiển ra hoa tại chỗ phục vụ cho Tết Nguyên đán.

Ông Nguyễn Xuân Thiên, Giám đốc HTX cho biết: “Bên cạnh những dịch vụ truyền thống, để phát triển bền vững và hiệu quả, HTX đã đổi mới tư duy hoạt động, hướng tới sản xuất những sản phẩm, dịch vụ chất lượng theo nhu cầu, thị hiếu của thị trường. Trong đó, ngoài chủ động sản xuất, HTX còn liên kết với 5 HTX trên địa bàn tỉnh và thành lập doanh nghiệp để đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất rau, củ, quả theo tiêu chuẩn hữu cơ. HTX đã có diện tích sản xuất được chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ và công ty con của HTX đã có 2 sản phẩm chứng nhận OCOP 3 sao. Ngoài ra, HTX đã phát triển được diện tích trồng hoa lan công nghệ cao, mang lại giá trị hàng tỷ đồng/năm”.

Tiếp tục nâng chất lượng hoạt động

Theo các báo cáo đánh giá của Chi cục Phát triển nông thôn và Liên minh HTX tỉnh, thời gian qua, hoạt động của các HTX nông nghiệp cơ bản giải quyết tốt các quan hệ hợp tác, hỗ trợ nhau trong quá trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và giải quyết việc làm; chủ động liên kết với các doanh nghiệp trong cung ứng và tiêu thụ sản phẩm cho thành viên. Các HTX đều chủ động nâng cao trình độ quản lý, nghiệp vụ của đội ngũ lãnh đạo nhằm phát triển đa dạng các dịch vụ hoạt động, từng bước bắt kịp xu thế của thị trường.

Bên cạnh thuận lợi, vẫn còn không ít HTX gặp khó khăn về vốn, kỹ năng quản lý, điều hành, tiêu thụ sản phẩm, chậm đổi mới kỹ thuật - công nghệ so với yêu cầu thị trường, không mở rộng được quy mô nên khó tiếp cận, ứng dụng được các công nghệ tiên tiến, mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Số lượng HTX nông nghiệp thành lập mới tăng nhưng số lượng HTX hoạt động hiệu quả còn ít; số lượng HTX có sản phẩm chất lượng tham gia chương trình OCOP chưa nhiều, sản phẩm chủ yếu chưa qua chế biến; việc HTX thực hiện hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp với doanh nghiệp còn chậm, quy mô nhỏ, thiếu bền vững, thị trường tiêu thụ hạn chế...

Ông Lê Hồng Hải, Phó Giám đốc Liên minh HTX tỉnh, cho biết: Liên minh HTX tỉnh luôn đồng hành, tư vấn, hướng dẫn cho các HTX thành viên trong quá trình hoạt động, giúp các HTX từng bước khai thác tiềm năng, thế mạnh của chính HTX cũng như điều kiện lợi thế của địa phương để phát triển sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, hướng dẫn HTX đăng ký mã vùng trồng, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; qua đó, tạo động lực giúp HTX mạnh dạn kinh doanh nông sản trên các sàn thương mại điện tử, nhằm gia tăng lợi nhuận, từng bước gia nhập thị trường hiện đại”.

Bài và ảnh: Lê Hòa