Tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp

Chuyển đổi số (CĐS) đang trở thành xu thế tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi đòi hỏi tính chính xác, minh bạch và kịp thời cao. Với mục tiêu xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, ngành thuế Việt Nam nói chung, ngành thuế Thanh Hóa nói riêng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa quy trình nghiệp vụ, từng bước tạo môi trường thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế.

Cán bộ Thuế tỉnh Thanh Hóa xử lý hồ sơ trên hệ thống điện tử, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế.

Theo định hướng của Tổng cục Thuế, CĐS ngành thuế là quá trình tái cấu trúc toàn diện từ quy trình nghiệp vụ đến phương thức phục vụ, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Các nền tảng như eTax, eTax Mobile, hóa đơn điện tử đã được triển khai đồng bộ trên cả nước. Đến nay, khoảng 99% doanh nghiệp đang hoạt động đã thực hiện khai thuế điện tử; trên 98% doanh nghiệp nộp thuế điện tử; tỷ lệ hoàn thuế điện tử đạt trên 95%. Điều này đồng nghĩa phần lớn giao dịch giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế đã diễn ra trên môi trường số, giảm đáng kể thời gian và chi phí tuân thủ.

Tại Thuế tỉnh Thanh Hóa, CĐS được xác định là nhiệm vụ trọng tâm gắn với cải cách hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Toàn tỉnh hiện quản lý khoảng 94.000 hộ kinh doanh cá thể. Trước đây, phần lớn hộ kinh doanh nộp thuế theo phương thức khoán - mức thuế được ấn định dựa trên doanh thu ước tính. Cơ chế này thuận tiện trong quản lý nhưng cũng tồn tại hạn chế: khó phản ánh chính xác biến động doanh thu thực tế, tiềm ẩn nguy cơ thiếu công bằng giữa các hộ kinh doanh cùng ngành nghề.

Thực hiện lộ trình xóa bỏ thuế khoán từ ngày 1/1/2026, ngành thuế Thanh Hóa đã triển khai chiến dịch cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp kê khai dựa trên doanh thu thực tế và sử dụng hóa đơn điện tử. Trong đợt cao điểm cuối năm 2025, hơn 87.700 hộ kinh doanh đã được rà soát, cập nhật dữ liệu, đạt gần 99% số hộ thuộc diện quản lý. Đáng chú ý, khoảng 24.500 hộ đã cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile để thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử. Nếu so với tổng số hộ đang quản lý, con số này tương đương khoảng 26%, cho thấy dư địa chuyển đổi còn lớn nhưng cũng phản ánh bước chuyển ban đầu đáng ghi nhận.

Bản chất của chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai điện tử không chỉ là thay đổi phương thức nộp thuế, mà là chuyển từ quản lý theo ước tính sang quản lý theo dữ liệu thực. Khi doanh thu được ghi nhận qua hóa đơn điện tử và kê khai trực tuyến, cơ quan thuế có cơ sở đánh giá chính xác hơn quy mô hoạt động kinh doanh, từ đó bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế. Đồng thời, dữ liệu tập trung giúp ngành thuế phân tích xu hướng, nhận diện rủi ro và hạn chế thất thu ngân sách.

Việc triển khai hóa đơn điện tử cũng tạo ra thay đổi đáng kể. Hiện 100% doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định. Nhiều hộ kinh doanh có doanh thu lớn đã chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, dữ liệu được truyền trực tiếp về cơ quan thuế. Điều này không chỉ giảm chi phí in ấn, lưu trữ mà còn thu hẹp “vùng xám” trong quản lý hóa đơn - một trong những nguyên nhân dẫn đến gian lận thuế trước đây.

Từ góc độ người kinh doanh, lợi ích của CĐS thể hiện rõ qua sự thuận tiện và chủ động. Bà Lê Thị Hương, chủ cửa hàng kinh doanh quần áo tại đường Lê Hoàn, phường Hạc Thành, chia sẻ: “Trước đây mỗi lần đến kỳ nộp thuế, tôi phải sắp xếp thời gian lên cơ quan thuế, có khi chờ đợi khá lâu. Nay dùng eTax Mobile, tôi có thể kê khai và nộp thuế ngay tại cửa hàng. Ban đầu hơi lúng túng vì chưa quen công nghệ, nhưng sau khi được hướng dẫn, tôi thấy tiện hơn nhiều. Việc sử dụng hóa đơn điện tử cũng giúp cửa hàng chuyên nghiệp hơn khi khách cần xuất hóa đơn”.

Không chỉ thuận lợi cho người nộp thuế, CĐS còn góp phần nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh. Khi doanh thu được ghi nhận qua hệ thống điện tử, hộ kinh doanh có lịch sử giao dịch rõ ràng, thuận lợi hơn khi tiếp cận vốn tín dụng hoặc mở rộng quy mô hoạt động. Dữ liệu số về thuế cũng giúp chính quyền địa phương có cái nhìn chính xác hơn về cấu trúc kinh tế khu vực tư nhân, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi không tránh khỏi thách thức. Một bộ phận hộ kinh doanh, đặc biệt là người lớn tuổi, còn hạn chế về kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh. Tâm lý e ngại khi phải kê khai doanh thu thực tế cũng là rào cản ban đầu. Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ và bảo đảm an toàn thông tin luôn là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh dữ liệu ngày càng lớn và nhạy cảm. Việc mới có khoảng 1/4 số hộ kinh doanh sử dụng eTax Mobile cho thấy cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật trong thời gian tới.

Theo định hướng của Thuế tỉnh Thanh Hóa, thời gian tới ngành thuế sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu người nộp thuế theo hướng đầy đủ, chính xác; mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt; nâng cao tỷ lệ sử dụng hóa đơn điện tử trong khu vực hộ kinh doanh. Mục tiêu là chuyển mạnh từ phương thức quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu số, giảm tiếp xúc trực tiếp, tăng tính công khai, minh bạch và tạo môi trường kinh doanh bình đẳng.

Có thể khẳng định, CĐS trong ngành thuế tại Thanh Hóa không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách mà còn hướng tới phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn. Khi mọi thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử, thời gian, chi phí và rủi ro đều được giảm thiểu. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.

Bài và ảnh: Chi Phạm