Đề xuất giải pháp bảo tồn nguồn gen cây thuốc và tri thức sử dụng bài thuốc y học cổ truyền

Ngày 29/12, tại Thanh Hóa, Viện Dược liệu, Bộ Y tế tổ chức Hội thảo “Công tác bảo tồn nguồn gen cây thuốc và tri thức sử dụng bài thuốc y học cổ truyền” với sự tham dự của các nhà khoa học, chuyên gia dược liệu, thầy thuốc y học cổ truyền và đại diện các cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu trong lĩnh vực y dược.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Hội thảo là diễn đàn quan trọng nhằm đánh giá thực trạng công tác điều tra, bảo tồn nguồn gen cây thuốc và tri thức bản địa về sử dụng bài thuốc y học cổ truyền; đồng thời trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp bảo tồn và phát huy hiệu quả giá trị của nguồn tài nguyên quý báu này trong bối cảnh hiện nay.

Tiến sĩ Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu, phát biểu khai mạc.

Phát biểu chào mừng hội thảo, đại diện Ban Tổ chức nhấn mạnh, bảo tồn nguồn gen cây thuốc và tri thức y học cổ truyền không chỉ có ý nghĩa trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành dược liệu Việt Nam.

Theo các báo cáo tại hội thảo, từ năm 1998 đến nay, dự án bảo tồn nguồn gen cây thuốc cổ truyền do Viện Dược liệu chủ trì đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Cụ thể, đã điều tra, ghi nhận hơn 1.500 loài cây thuốc và gần 2.000 bài thuốc dân gian của cộng đồng 30 dân tộc; xây dựng hệ thống vườn bảo tồn cây thuốc tại nhiều vườn quốc gia và địa phương trên cả nước; duy trì hiệu quả các vườn cây thuốc y học cổ truyền với hàng trăm nguồn gen quý hiếm.

Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu về thành phần hóa học, tác dụng sinh học của cây thuốc cổ truyền đã được triển khai; một số sản phẩm từ bài thuốc dân gian từng bước được phát triển, đưa vào phục vụ cộng đồng.

Tại Thanh Hóa, công tác bảo tồn nguồn gen và tri thức sử dụng thuốc được đặc biệt chú trọng. Trung tâm Nghiên cứu dược liệu Bắc Trung Bộ hiện lưu giữ 169 nguồn gen cây thuốc quý. Các khu bảo tồn thiên nhiên như Pù Hu, Pù Luông giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học cây thuốc dưới tán rừng.

Quang cảnh hội thảo.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia dược liệu, thầy thuốc y học cổ truyền đã trình bày nhiều tham luận mang tính nghiên cứu và ứng dụng cao; trong đó làm rõ hơn ý nghĩa, sự cần thiết của việc bảo tồn cây thuốc cổ truyền và tri thức bản địa trong phát triển y dược cổ truyền; giới thiệu các tri thức bản địa về sử dụng cây thuốc của cộng đồng dân tộc tại Tây Nguyên, cộng đồng người Mường tại tỉnh Thanh Hóa; thực trạng sử dụng thuốc đông dược tại Bệnh viện Y dược cổ truyền Thanh Hóa...

Các đại biểu cũng tập trung trao đổi, thảo luận, chỉ ra những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn cây thuốc cổ truyền và tri thức sử dụng bài thuốc y học cổ truyền hiện nay.

Trên cơ sở đó, hội thảo thống nhất những định hướng quan trọng trong thời gian tới như tập trung mở rộng điều tra tại các vùng sâu, vùng xa; tăng cường phối hợp với các hội Đông y, lương y gia truyền để hệ thống hóa tri thức; đẩy mạnh nghiên cứu, hiện đại hóa quy trình bào chế, số hóa dữ liệu nhằm gắn bảo tồn với phát triển bền vững y học cổ truyền.

Tô Hà