Đất và người xứ Thanh: Nguồn lực vô giá cho phát triển du lịch

Không quá khi nói rằng, xứ Thanh là một “Việt Nam thu nhỏ”, bởi nơi đây vốn được thiên nhiên ưu ái ban tặng cho nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng phong phú từ “rừng vàng” đến “biển bạc”, và một hệ thống di tích, danh thắng, các lễ hội, làng nghề truyền thống đặc sắc. Đây chính là tiềm năng để Thanh Hóa đẩy mạnh phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch độc đáo, mang đậm dấu ấn riêng của vùng đất này.

Thành Nhà Hồ thu hút đông đảo du khách đến tham quan.

Nói đến xứ Thanh, trước hết phải khẳng định nơi đây là mảnh đất “địa linh nhân kiệt”, sở hữu kho tàng di sản văn hóa vật thể vô cùng đặc sắc, phong phú với 1.535 di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng và kiểm kê bảo vệ. Nhằm phát huy giá trị từ các di sản văn hóa vật thể trên địa bàn, thời gian qua tỉnh Thanh Hóa đã dành nguồn lực và tích cực huy động xã hội hóa để đầu tư tôn tạo, phục hồi, nâng cấp các di tích, qua đó, từng bước phát triển du lịch tâm linh, thu hút du khách thập phương đến tham quan, khám phá. Trong đó, nổi bật có thể kể đến là các di tích trọng điểm như: Khu Di tích lịch sử Lam Kinh, Khu Di tích quốc gia Lăng miếu Triệu Tường, Thành Nhà Hồ, Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, Khu Di tích lịch sử văn hóa và kiến trúc nghệ thuật đền Bà Triệu, Khu Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Sầm Sơn, đền thờ Lê Hoàn... đều đã được đầu tư khang trang, hiện đại và thu hút đông đảo du khách tới tham quan.

Về với xứ Thanh hẳn du khách sẽ không thể bỏ qua việc tham quan, khám phá Thành Nhà Hồ - Di sản văn hóa thế giới nằm ở xã Tây Đô. Xưa kia, Thành Nhà Hồ từng được coi là kinh đô của nước Đại Việt cuối thời Trần đầu thời Hồ, nên được xây dựng dựa trên những nguyên tắc cơ bản về địa thế, phong thủy với cảnh quan đẹp, sông núi hài hòa, địa hình đa dạng tạo lợi thế về quân sự. Theo sử sách ghi lại: Khi xây dựng Thành Nhà Hồ, Hồ Quý Ly đã cho quân lính sử dụng khối lượng lớn gồm 20.000m3 đá và gần 100.000m3 đất được đào đắp để xây dựng. Với khối lượng công việc lớn, quá trình xây thành cũng gặp nhiều gian nan, hiểm trở thế nhưng người xưa chỉ mất 3 tháng để xây dựng xong. Trải qua nhiều thế kỷ tồn tại, dù phần kiến trúc bên trong hoàng thành đã bị hủy hoại, vùi lấp, song 4 bức tường thành - biểu tượng của Thành Nhà Hồ hiện vẫn giữ được tương đối nguyên vẹn kiến trúc ban đầu, nổi bật với 4 cổng: Nam, Bắc, Đông, Tây.

Cũng bởi những giá trị độc đáo đó, mà thời gian qua Thành Nhà Hồ luôn giữ vai trò quan trọng, là nguồn tài nguyên vô giá cho việc khai thác, phục vụ phát triển du lịch của địa phương cũng như của tỉnh. Ông Trịnh Hữu Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ, cho biết: Thời gian qua, Thành Nhà Hồ đã không ngừng làm mới mình bằng những sản phẩm du lịch phong phú, được khai thác dựa trên lợi thế về điều kiện tự nhiên, văn hóa đa dạng của địa phương. Cùng với đó, trung tâm cũng tích cực kết nối các tour, tuyến du lịch từ Thành Nhà Hồ đến các vùng phụ cận; xây dựng thêm không gian trưng bày hiện vật ngoài trời trưng bày các hiện vật tiêu biểu được tìm thấy trong thành nội, tiêu biểu là các trụ chân tảng qua thời Lý, Trần, Hồ, Lê và sau này; không gian súng thần công - cải cách Triều Hồ... Từ đó, góp phần thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Cùng với hệ thống di sản văn hóa vật thể, mảnh đất xứ Thanh hội tụ 7 dân tộc anh em cùng sinh sống, nên mỗi địa phương đều mang đậm dấu ấn, bản sắc văn hóa riêng của các dân tộc. Trong những năm qua, nhiều địa phương và đơn vị kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh đã khéo léo khai thác bản sắc văn hóa, phong tục truyền thống cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ để tạo nên những sản phẩm du lịch độc đáo. Tiêu biểu là Khu du lịch sinh thái cộng đồng Pù Luông, Vườn Quốc gia Bến En, Suối cá thần Cẩm Lương, bản Mạ... Những điểm đến này không chỉ thu hút du khách trong nước và quốc tế mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, xứ Thanh còn đang lưu giữ được nhiều loại hình nghệ thuật, các lễ hội văn hóa truyền thống đặc sắc ở nhiều địa phương trong tỉnh cũng được nghiên cứu, phục dựng thành công góp phần vào việc làm mới sản phẩm du lịch và thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm. Trong đó, có nhiều lễ hội đã vượt ra khỏi giới hạn địa lý để được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trở thành tài sản chung của dân tộc, đó là lễ hội Trò Chiềng, lễ hội Lam Kinh, lễ hội đền Bà Triệu, lễ tục Kin Chiêng Boọc Mạy...

Trên nền tảng vốn quý từ tiềm năng lợi thế của hệ thống di sản văn hóa, những năm qua, tỉnh Thanh Hóa đã ban hành các nghị quyết, đề án, chương trình cụ thể để đưa du lịch, dịch vụ thành ngành kinh tế mũi nhọn trên cơ sở bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Trong đó, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Kế hoạch số 169 ngày 29/9/2017 về việc thực hiện Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Từ đó, mở ra hướng phát triển cho ngành du lịch của tỉnh dựa trên nguồn tài nguyên về văn hóa, và ưu tiên phát triển một số loại hình du lịch như: du lịch văn hóa tâm linh, du lịch cộng đồng, du lịch di sản... Qua đó, góp phần tạo nên những không gian văn hóa độc đáo, thúc đẩy việc xây dựng một xứ Thanh hài hòa, nhân văn và giàu bản sắc trong mắt bạn bè, du khách trong nước và quốc tế.

Bài và ảnh: Nguyễn Đạt