Công khai giá vật liệu xây dựng tạo môi trường kinh doanh minh bạch

Việc công bố công khai thông tin giá vật liệu xây dựng (VLXD) có vai trò quan trọng trong bảo đảm tính minh bạch và làm cơ sở cho công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh. Thời gian qua, Sở Xây dựng đã thực hiện công bố giá định kỳ theo đúng quy định, dựa trên khảo sát từ địa phương và doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế còn phát sinh những khó khăn về chất lượng thông tin, biến động thị trường cần có giải pháp để bảo đảm thông tin giá phản ánh đúng thực tế.

Mỏ vật liệu xây dựng trên địa bàn xã Hợp Tiến lắp đặt camera giám sát xe ô tô chở vật liệu ra vào.

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao về công bố thông tin giá VLXD và hướng dẫn việc lập, quản lý chi phí đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh, Sở Xây dựng đã bám sát các quy định của Chính phủ, Bộ Xây dựng và chỉ đạo của UBND tỉnh để tổ chức triển khai công tác khảo sát, tổng hợp, công bố thông tin giá VLXD định kỳ theo quý, đồng thời công bố theo tháng đối với những loại vật liệu có biến động lớn. Quy trình này về cơ bản đã góp phần tạo cơ sở tham khảo cho các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn trong việc xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Theo quy định hiện hành, giá VLXD được công bố phải phù hợp với giá thị trường, bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và khả năng cung ứng tại thời điểm công bố. Nguồn thông tin khảo sát chủ yếu được thu thập từ UBND cấp xã, phường và từ các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh VLXD trên địa bàn. Riêng đối với các loại vật liệu chủ yếu như đất san lấp, cát xây dựng, đá xây dựng, Sở Xây dựng căn cứ vào bản kê khai giá và hóa đơn giá trị gia tăng do các mỏ, bãi tập kết được cấp phép cung cấp để tổng hợp và công bố giá tại từng khu vực.

Theo Chủ tịch UBND xã Ngọc Liên Phan Thị Hà, "trên địa bàn xã có 17 mỏ VLXD, định kỳ hàng tháng xã thông báo cho các chủ mỏ cung cấp giá xuất bán vật liệu cho khách hàng và cấp hóa đơn để địa phương làm cơ sở cung cấp thông tin về giá cho Sở Xây dựng. Đồng thời, địa phương thường xuyên đôn đốc và kiểm tra các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa thuộc danh mục kê khai giá trên địa bàn nhằm đảm bảo kê khai đầy đủ khi có biến động giá và bán hàng đúng giá niêm yết".

Theo tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trên địa bàn có 297 mỏ VLXD thông thường do UBND tỉnh cấp phép còn hạn, gồm 214 mỏ đá, 54 mỏ đất, cát san lấp và 29 mỏ cát. Một trong những khó khăn lớn hiện nay là các loại vật liệu như cát, đá, đất đắp nền không thuộc danh mục hàng hóa do Nhà nước định giá hoặc bình ổn giá. Doanh nghiệp khai thác tự quyết định giá bán và tự kê khai, trong khi cơ chế kiểm soát còn thiếu công cụ giám sát hiệu quả. Việc kê khai giá mang tính hình thức ở một số trường hợp, chưa phản ánh đầy đủ giá giao dịch thực tế trên thị trường. Một số mỏ công bố giá nhưng không bán hoặc không có trữ lượng để bán, thông tin của chủ mỏ có lúc chưa chính xác, thông tin của UBND cấp xã gửi Sở Xây dựng chưa đầy đủ, chủ yếu lấy thông tin từ chủ mỏ, ảnh hưởng đến việc tổng hợp thông tin giá VLXD của sở.

Từ thực tiễn trên, việc sớm triển khai lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các mỏ VLXD được xem là giải pháp quan trọng, giúp tăng cường minh bạch trong hoạt động khai thác, theo dõi sản lượng thực tế và làm cơ sở đối chiếu với việc kê khai giá, kê khai trữ lượng. Cùng với đó, Sở Xây dựng tiếp tục nâng cao chất lượng công tác công bố giá, bảo đảm thông tin được công bố phản ánh đúng diễn biến thị trường, khả năng cung ứng và chất lượng vật liệu tại từng thời điểm.

Theo Phó Trưởng phòng Kinh tế và Vật liệu xây dựng, Sở Xây dựng Nguyễn Hữu Lễ, “trước 15 ngày thực hiện công bố thông tin giá vật liệu, Sở Xây dựng lấy ý kiến của các ban quản lý dự án, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh và Hiệp hội đá tỉnh Thanh Hóa. Trên cơ sở văn bản tham vấn dự thảo công bố thông tin giá VLXD của Sở Xây dựng, giao Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh và Hiệp hội đá tỉnh Thanh Hóa tổng hợp ý kiến của các doanh nghiệp. Trường hợp có ý kiến không thống nhất hoặc đề nghị bổ sung, các đơn vị cung cấp cho Sở Xây dựng các thông tin về kê khai giá, hóa đơn VAT, hợp đồng mua VLXD... làm cơ sở để thực hiện công bố thông tin giá VLXD sát với thị trường”.

Có thể thấy, công tác công bố thông tin giá VLXD và xác định giá xây dựng công trình là nhiệm vụ phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và chịu tác động lớn từ thị trường. Việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc hiện nay đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm và minh bạch của cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp khai thác, kinh doanh VLXD cũng như các chủ đầu tư, nhà thầu. Chỉ khi các giải pháp được triển khai quyết liệt và hiệu quả, thông tin giá VLXD mới thực sự trở thành công cụ hữu ích, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi phí đầu tư xây dựng và sử dụng hiệu quả nguồn vốn trên địa bàn tỉnh.

Bài và ảnh: Lê Hợi