Còn nhiều vướng mắc, khó khăn trong công tác thi hành án hành chính

Ngày 15/10, Ban Pháp chế HĐND tỉnh tổ chức giám sát việc chấp hành pháp luật trong giải quyết và thi hành án hành chính đối với 8 xã, phường: Hoằng Hóa, Yên Trường, Quảng Bình, Xuân Du, Hạc Thành, Đông Quang, Sầm Sơn và Nam Sầm Sơn.

Quang cảnh buổi giám sát.

Tham gia đoàn giám sát có đại diện lãnh đạo Tòa án Nhân dân tỉnh, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh và Thi hành án dân sự tỉnh.

Trong số các địa phương của tỉnh, Hoằng Hóa, Yên Trường, Quảng Bình, Xuân Du, Hạc Thành, Đông Quang, Sầm Sơn và Nam Sầm Sơn là những xã, phường có số lượng lớn vụ việc hành chính phải thi hành. Các bản án, quyết định hành chính của tòa án chủ yếu liên quan đến công tác quản lý nhà nước về đất đai, bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tái định cư, có trước ngày 1/7/2025.

Lãnh đạo địa phương báo cáo tại buổi giám sát.

Tại buổi làm việc, thành viên đoàn giám sát và đại diện các cơ quan tố tụng, cơ quan tư pháp đã tập trung thảo luận, nắm bắt thực trạng, làm rõ điểm nghẽn, nguyên nhân phát sinh vướng mắc, khó khăn trong công tác thi hành án hành chính. Từ đó làm cơ sở để kiến nghị với các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện các giải pháp tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ thi hành các bản án, quyết định hành chính có hiệu lực pháp luật.

Đại biểu Lê Thị Hương, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh phát biểu tại buổi giám sát.

Trong bối cảnh khối lượng công việc từ khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đến nay rất lớn, song các xã, phường đã chủ động phối hợp với cơ quan tố tụng, tổ chức thi hành xong phần lớn bản án, quyết định hành chính của tòa án, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân. Công tác phối hợp và quy trình, thủ tục thi hành án hành chính được thực hiện chặt chẽ, công khai, minh bạch.

Đại biểu Nguyễn Hữu Long, Ban Pháp chế HĐND tỉnh phát biểu tại buổi giám sát.

Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng một số vụ việc, hoặc một phần của bản án, quyết định hành chính có hiệu lực pháp luật chưa được thi hành dứt điểm, tập trung ở lĩnh vực đất đai, bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Trong đó có những vụ việc tồn đọng, kéo dài qua nhiều năm.

Lãnh đạo Thi hành án dân sự tỉnh tham gia ý kiến tại buổi giám sát.

Nguyên nhân được cho là các vụ việc thuộc lĩnh vực đất đai, tranh chấp phức tạp, kéo dài, hiện trạng sử dựng đất có nhiều biến động. Một số địa phương, người có thẩm quyền chưa thực sự quan tâm đúng mức, đầy đủ, dẫn đến thiếu chủ động, sâu sát, quyết liệt, kịp thời trong chấp hành và chỉ đạo chấp hành thi hành án hành chính.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy cũng có tác động nhất định đến tiến độ theo dõi, tổ chức thi hành án. Còn tình trạng người dân chưa phối hợp trong thực hiện phán quyết của tòa án. Hệ thống văn bản pháp luật về thi hành án hành chính chưa quy định rõ ràng về cơ chế xử lý trách nhiệm trong thi hành án hành chính và chưa có chế tài xử lý cụ thể đối với trường hợp cơ quan hành chính chây ỳ, không chấp hành bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật...

Lãnh đạo Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh tham gia ý kiến tại buổi giám sát.

Trên cơ sở thảo luận tại buổi làm việc, đại biểu Nguyễn Quốc Hải, Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã chỉ ra các điểm nghẽn chính gây khó khăn cho công tác thi hành án hành chính ở các địa phương được giám sát.

Cụ thể là chính quyền nhiều xã, phường chưa thực sự quan tâm phối hợp với các cơ quan tố tụng trong giải quyết các vụ việc hành chính, nhất là trong cung cấp hồ sơ, tài liệu và tham gia tố tụng tại tòa, dẫn đến bị động trong tổ chức thi hành án. Việc thi hành án hành chính về tiền còn gặp khó khăn do vướng mắc pháp lý...

Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh Nguyễn Quốc Hải phát biểu kết luận buổi giám sát.

Trên cơ sở đó, Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh kiến nghị 8 xã, phường cần rà soát lại các bản án, quyết định hành chính đã có hiệu lực pháp luật của tòa án để tổ chức thi hành ngay. Đồng thời rà soát các vụ việc hành chính tòa án đang giải quyết có liên quan đến địa phương mình để chủ động phối hợp, cung cấp hồ sơ, tài liệu. Phân công lãnh đạo tham gia tố tụng tại tòa, góp phần đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng giải quyết vụ việc.

Các cơ quan tố tụng và cơ quan thi hành án dân sự cần kịp thời cung cấp hồ sơ vụ việc, hướng dẫn các địa phương tổ chức thi hành án hành chính... Thông qua đó nhằm đẩy nhanh tiến độ thi hành án, góp phần bảo vệ công lý, quyền và lợi ích chính đáng của người dân.

Đỗ Đức