Chuyển đổi số góp phần minh bạch thuế đất

Từ việc tra cứu nghĩa vụ thuế trên nền tảng số, người dân không chỉ thuận tiện hơn trong thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước mà còn có thể chủ động kiểm tra, đối chiếu từng khoản đã nộp. Qua đó, chuyển đổi số ngành thuế đang từng bước đưa hoạt động quản lý, thu nộp thuế đến gần hơn với yêu cầu công khai, minh bạch, chính xác.

Người dân tra cứu, đối chiếu nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp tại Thuế cơ sở 1.

Khi người dân có thể tự kiểm tra nghĩa vụ thuế

Những ngày gần đây, tại Thuế cơ sở 1, nhiều người dân tìm đến để tra cứu, đối chiếu nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp khi phát hiện thông tin trên hệ thống chưa hoàn toàn khớp với thực tế. Thông qua ứng dụng eTax Mobile, người nộp thuế có thể tra cứu nghĩa vụ thuế, theo dõi các khoản phải nộp và nộp thuế bằng phương thức điện tử.

Chị Nguyễn Thị Miền, khu phố Trịnh Tùng, phường Quảng Phú, cho biết: Trước đây gia đình thường nộp thuế tại nhà văn hóa phố thông qua trưởng phố. Việc nộp tiền được ghi vào sổ nhưng gia đình không lưu giữ đầy đủ hóa đơn, phiếu thu. Hai năm nay, khi việc thu, nộp được chuyển sang hình thức trực tiếp với cơ quan thuế, chị chủ động đến Thuế cơ sở 1 đề nghị kiểm tra lại quá trình nộp thuế của gia đình những năm trước.

Còn ông Nguyễn Văn Hòa, ở đường Hải Thượng Lãn Ông, phường Hạc Thành, đến cơ quan thuế sau khi nhận được thông báo còn nợ hơn 300.000 đồng tiền thuế sử dụng đất. Mang theo những hóa đơn đã lưu giữ, ông đề nghị cán bộ thuế kiểm tra lại thông tin. Ông Hòa, chia sẻ: “Gia đình tôi năm nào cũng nộp đầy đủ và có hóa đơn. Vì vậy, dù số tiền không lớn, khi nhận được thông báo còn nợ, tôi vẫn mang giấy tờ đến đối chiếu để bảo đảm nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước được thực hiện đúng, đủ”.

Trường hợp của chị Nguyễn Tuyết Mai, ở phường Hàm Rồng, lại liên quan đến một thửa đất đã chuyển nhượng. Mảnh đất tại phường Quảng Hưng (cũ), nay thuộc phường Quảng Phú, được chị bán từ năm 2023. Tuy nhiên, khi kiểm tra trên eTax Mobile, chị vẫn thấy thông tin còn nghĩa vụ thuế đối với thửa đất này. Sau khi đến Thuế cơ sở 1, chị được cán bộ hướng dẫn thực hiện các thủ tục cần thiết để cập nhật, điều chỉnh thông tin.

Từ những trường hợp cụ thể có thể thấy, khi thông tin thuế được đưa lên môi trường số, người dân có thêm một “kênh giám sát” trực tiếp đối với chính nghĩa vụ của mình. Mỗi khoản phải nộp, khoản đã nộp hay thông tin liên quan đến thửa đất đều cần được cập nhật chính xác, bởi đó không chỉ là dữ liệu phục vụ quản lý mà còn là căn cứ để người dân kiểm tra quyền và nghĩa vụ của mình.

Ông Bùi Quang Anh, Phó Trưởng Thuế cơ sở 1 Thanh Hóa, cho biết: “Trước những phản ánh của người dân, đơn vị đã tăng cường cán bộ rà soát các trường hợp có số nợ kéo dài qua nhiều năm. Những trường hợp có dấu hiệu chưa chính xác được phối hợp với UBND các xã, phường để xác minh, đối chiếu chứng từ, bổ sung số biên lai còn thiếu và điều chỉnh dữ liệu trên hệ thống theo quy định. Những trường hợp người dân phản ánh tình trạng nợ không đúng phải được kiểm tra, đối chiếu và giải quyết kịp thời. Cán bộ được phân công phải giải thích rõ, xử lý dứt điểm từng trường hợp, hạn chế việc người dân phải đi lại nhiều lần”.

Dữ liệu chính xác - nền tảng của quản lý thuế minh bạch

Chuyển đổi số trong ngành thuế không đơn thuần là đưa một thủ tục từ hồ sơ giấy lên môi trường điện tử. Giá trị quan trọng hơn nằm ở việc hình thành hệ thống dữ liệu thống nhất, trong đó thông tin về người nộp thuế, thửa đất, số phải nộp, số đã nộp và các khoản còn phải thực hiện được cập nhật đầy đủ, chính xác và có thể tra cứu. Từ năm 2025, người nộp thuế có thể sử dụng eTax Mobile để tra cứu và nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp khi nghĩa vụ thuế được cập nhật trên hệ thống. Cùng với đó là các phương thức thanh toán qua ngân hàng, mã QR và các hình thức điện tử khác. Việc này giúp người dân giảm thời gian đi lại, chủ động lựa chọn phương thức nộp thuế, đồng thời có thể lưu lại thông tin giao dịch để phục vụ việc đối chiếu sau này. Với cơ quan thuế, dữ liệu điện tử cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn trong theo dõi dòng tiền, hạch toán và phát hiện những trường hợp cần rà soát.

Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự phát huy hiệu quả, dữ liệu đầu vào phải được chuẩn hóa. Qua quá trình rà soát cho thấy, tại một số trường hợp, thông tin về mã số thuế, họ tên người nộp thuế, thửa đất hoặc chứng từ nộp tiền chưa đầy đủ, chưa chính xác; việc cập nhật, hạch toán biên lai vào hệ thống còn có trường hợp sai lệch. Những biến động về đất đai như chuyển nhượng, tách thửa, thừa kế, cho tặng, thay đổi diện tích, mục đích sử dụng đất nếu chưa được cập nhật kịp thời cũng có thể khiến dữ liệu thuế không còn phù hợp với thực tế.

Qua theo dõi kết quả lập bộ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp trên địa bàn tỉnh năm 2026, số nợ chuyển từ năm 2025 sang là gần 37 tỷ đồng. Đến ngày 31/8/2026, số nợ còn gần 119 tỷ đồng. Những con số này đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, phân loại để xác định rõ nguyên nhân từng khoản nợ, trong đó có những trường hợp cần kiểm tra lại quá trình kê khai, thu, nộp và cập nhật dữ liệu.

Từ thực tế trên, Thuế tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các thuế cơ sở tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp; làm sạch mã số thuế; đối chiếu các khoản nộp thừa, nợ qua nhiều năm và xác định rõ nguyên nhân để xử lý. Cùng với đó, ngành thuế tăng cường phối hợp với UBND các xã, phường và chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai để kịp thời cập nhật biến động về đất đai, bảo đảm thông tin người sử dụng đất và nghĩa vụ thuế sát với thực tế.

Cùng với “làm sạch” dữ liệu, việc hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số cũng được chú trọng. Khi người dân biết cách tra cứu trên eTax Mobile, thực hiện nộp thuế điện tử và lưu lại chứng từ giao dịch, mỗi khoản thuế sẽ có thêm một lớp thông tin để kiểm tra, đối chiếu.

Bài và ảnh: Khánh Phương