“ Chất lượng hơn số lượng” - Nâng cao chất sản phẩm OCOP xứ Thanh giai đoạn 2026–2030

Giai đoạn 2026-2030, Chương trình “ Mỗi xã một sản phẩm - OCOP” được tỉnh Thanh Hóa xác định bước vào một chu kỳ phát triển mới theo phương châm “Chất lượng hơn số lượng”. Trên cơ sở đó, Văn phòng điều phối Nông thôn mới (NTM) tỉnh cùng các sở, ngành liên quan đang tích cực hướng dẫn các địa phương lựa chọn, xây dựng những sản phẩm tiêu biểu, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí quy định, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP xứ Thanh.

Theo quyết định số 1489/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung về đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP của Thủ tướng Chính phủ; chuyển nhiệm vụ đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 3 sao từ cấp huyện trước đây lên cấp tỉnh để tạo sự ổn định và tránh xáo trộn trong quá trình thực hiện. Đối với cấp tỉnh, hội đồng cấp tỉnh do Chủ tịch UBND cấp tỉnh thành lập sẽ tổ chức đánh giá, xếp hạng các sản phẩm do UBND cấp xã đề xuất. Trên cơ sở đó, Văn phòng Điều phối NTM tỉnh đã tham mưu cho UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành các kế hoạch, quyết định và nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành trực tiếp Chương trình OCOP. Đồng thời, tham mưu để HĐND tỉnh, UBND tỉnh ban hành các nghị quyết, quyết định điều chỉnh quy định về trình tự thực hiện hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP theo chính quyền địa phương 2 cấp và giảm thời gian xử lý hồ sơ từ 18 ngày xuống còn 7 ngày, thực hiện theo dịch vụ công trực tuyến.

Thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, chương trình mỗi xã một sản phẩm có phần bị ảnh hưởng trong cả thời gian sáp nhập. Hầu hết các địa phương đều bị gián đoạn trong một thời gian; việc duy trì, phát triển sản phẩm OCOP bị hạn chế. Một số cán bộ mới sau sáp nhập được giao phụ trách chương trình chưa tiếp cận kịp thời, nhiều cán bộ kiêm nhiệm... Do vậy, các chủ thể cũng chưa thể nắm bắt để đăng ký tham gia chương trình OCOP. Trước thực trạng trên, Văn phòng điều phối NTM tỉnh đã tăng cường phối hợp với các sở, ngành liên quan, cùng hướng dẫn các địa phương tiếp tục triển khai thực hiện. Trên cơ sở đó, các xã, phường đang tiếp tục thực hiện rà soát, lựa chọn, hướng dẫn các chủ thể tham gia chương trình OCOP.

Từ thực tế cho thấy, tại phường Nguyệt Viên hiện đang tích cực hướng dẫn chủ thể hoàn thiện các nội dung trình chấm sản phẩm OCOP. Trong năm 2026, phường Nguyệt Viên lựa chọn xây dựng 2 sản phẩm OCOP là sữa hạt dinh dưỡng Hồng Hoa và sữa hạt dành cho người tiểu đường của Công ty TNHH Dịch vụ Hồng Hoa Organic Care. Ông Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Trưởng phòng Kinh tế và Đô thị, phường Nguyệt Viên cho biết: “Theo chức năng của mình, Phòng đã hỗ trợ chủ thể về làm hồ sơ, các quy trình thủ tục để chấm sản phẩm OCOP. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất một số chính sách tuyên truyền, quảng bá cho 2 sản phẩm này. Ngoài 2 sản phẩm trên, địa phương đang tiếp tục rà soát, đề xuất xây dựng thêm 2 sản phẩm OCOP nữa.”

Công nhân công ty TNHH Dịch vụ Hồng Hoa Organic đang đóng gói sản phẩm.

TạTại cơ sở sản xuất mật ong của HTX bản Thổ - chủ thể có 2 sản phẩm được xã Hóa Quỳ chọn xây dựng sản phẩm OCOP năm 2026, đơn vị cũng đang đầu tư thêm máy móc để hoàn thiện quy trình chế biến khép kín. Hiện nay, HTX đã có đầy đủ các thiết bị cần thiết, như: máy diệt nấm men, máy ép, máy ủ mật ong lên men, đảm bảo mật sạch nhưng vẫn giữ được những lợi khuẩn có lợi cho sức khỏe người tiêu dùng. Với việc đưa máy móc tiên tiến thay thế thiết bị thủ công truyền thống đã tạo ra sản phẩm mật ong thiên nhiên chất lượng, hương vị thơm. Mật ong kết hợp với các loại dược liệu bản địa như gừng, nghệ, tỏi, hà thủ ô, lá bạc hà... tạo nên hương vị đặc biệt, có lợi cho sức khỏe. HTX phấn đấu năm 2026 sẽ có 2 sản phẩm là mật ong viên nghệ và mật ong hà thủ ô đạt chuẩn OCOP.

HTX Bản Thổ, xã Hóa Quỳ giới thiệu quy trình sản xuất mật ong với đoàn tham quan

Theo văn phòng điều phối NTM tỉnh, đầu năm 2026 này có 20 sản phẩm của 15 xã, phường trong tỉnh sẽ trình Hội đồng đánh giá, phân loại sản phẩm OCOP cấp tỉnh chấm đợt 1. Qua đánh giá sơ bộ cho thấy, các sản phẩm tham gia đợt này đảm bảo tiêu chí chất lượng, mẫu mã, quy mô sản xuất...

Văn phòng cùng tổ giúp việc sẽ tiếp tục đồng hành, sát sao hơn cùng các địa phương, chủ thể sản xuất để Thanh Hóa có thêm những sản phẩm OCOP chất lượng, vươn ra thị trường trong và ngoài nước. Đồng thời, xây dựng nội dung, kế hoạch tham mưu với tỉnh ban hành những chính sách hỗ trợ chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030, ưu tiên hỗ trợ các sản phẩm có tiềm năng nâng hạng 4 sao, 5 sao; khuyến khích liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định, bền vững. Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm tại các sự kiện ở trong và ngoài tỉnh. Tổ chức các lớp tập huấn kiến thức, nâng cao năng lực thực hiện Chương trình OCOP cho cán bộ địa phương; tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn chuyên sâu về chuyển đổi số, thương mại điện tử, bán hàng đa nền tảng cho các chủ thể OCOP để thích ứng tốt hơn với “thị trường số”. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trước và sau công nhận sản phẩm OCOP, bảo đảm các sản phẩm OCOP thực chất, không chạy theo số lượng và duy trì, phát triển bền vững.

Thay vì chạy theo số lượng trong giai đoạn mới, các địa phương trong tỉnh đã quan tâm nhiều hơn đến lựa chọn chủ thể có sản phẩm đạt chất lượng, đáp ứng đầy đủ tiêu chí. Cách tiếp cận này hướng tới mục tiêu nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, thúc đẩy sản xuất bền vững và tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Thanh Hóa phấn đấu năm 2026 sẽ có 65 sản phẩm được đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP.

Hương Hạnh