Cao điểm mua sắm tết: Bài toán cân đối cung - cầu và bình ổn giá

Những ngày cận Tết Nguyên đán, thị trường hàng hóa bước vào giai đoạn sôi động nhất khi sức mua tăng nhanh trong thời gian ngắn, tập trung vào các nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, đồ uống, bánh mứt, hàng may mặc và quà biếu. Áp lực tiêu dùng tăng cao đòi hỏi công tác dự báo, cân đối cung - cầu và bình ổn giá phải được triển khai chủ động, linh hoạt. Với quy mô dân số lớn và nhu cầu tiêu dùng mạnh, Thanh Hóa càng cần điều tiết thị trường hiệu quả nhằm bảo đảm nguồn hàng dồi dào, giá cả ổn định trong dịp tết.

Người dân mua sắm hàng hóa tại Siêu thị Go! Thanh Hóa.

Theo số liệu của Sở Công Thương Thanh Hóa, dịp Tết Nguyên đán 2026, sức mua trên địa bàn tỉnh ước tăng khoảng 20 - 25% so với thời điểm bình thường; riêng những ngày cận tết, một số nhóm hàng thiết yếu như thực phẩm tươi sống, bánh kẹo, đồ uống, quà biếu có mức tăng từ 30 - 40%. Để đáp ứng nhu cầu này, tổng giá trị hàng hóa dự trữ phục vụ tết trên toàn tỉnh ước đạt trên 25.000 tỷ đồng, tăng khoảng 10 - 12% so với tết năm trước. Trong đó, nhóm hàng lương thực, thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn, tiếp đến là hàng tiêu dùng nhanh, may mặc, đồ gia dụng và các mặt hàng phục vụ nhu cầu lễ, tết.

Đáng chú ý, cơ cấu nguồn hàng phục vụ tết tiếp tục theo hướng tăng tỷ trọng hàng sản xuất trong nước và hàng địa phương. Theo Sở Công Thương, hàng Việt Nam chiếm khoảng 90% tổng lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường tết; trong đó, hàng hóa do doanh nghiệp, HTX trong tỉnh cung ứng đạt gần 30%, góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn hàng từ xa, hạn chế chi phí trung gian và tạo dư địa giữ ổn định mặt bằng giá.

Điểm khác biệt trong công tác chuẩn bị nguồn hàng tết những năm gần đây là sự chủ động và bài bản. Ngay từ quý IV/2025, nhiều doanh nghiệp sản xuất, phân phối trên địa bàn tỉnh đã xây dựng kế hoạch tăng sản lượng, mở rộng kho bãi, ký kết hợp đồng cung ứng theo sản lượng và giá ổn định với các đối tác. Việc chuẩn bị sớm giúp thị trường không rơi vào tình trạng “dồn toa” khi nhu cầu tăng cao trong thời gian ngắn.

Trong hệ thống phân phối, các siêu thị và chuỗi bán lẻ hiện đại giữ vai trò quan trọng trong việc điều tiết cung - cầu và dẫn dắt mặt bằng giá. Tại Thanh Hóa, hệ thống WinMart được xem là một trong những điểm bán chủ lực trong dịp tết. Đại diện WinMart Thanh Hóa cho biết, đơn vị đã chủ động tăng lượng hàng dự trữ phục vụ tết từ 25 - 30% so với ngày thường, tập trung vào các mặt hàng thiết yếu như: gạo, dầu ăn, thịt, trứng, rau củ, bánh kẹo và đồ uống.

Người dân lựa chọn hàng hóa tại Siêu thị WinMart phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong dịp tết.

Ông Phạm Văn Hiến, Giám đốc Siêu thị WinMart Thanh Hóa, cho biết: “Chúng tôi làm việc trực tiếp với các nhà cung cấp lớn, ký hợp đồng cung ứng theo sản lượng cam kết và chốt giá từ sớm. Nhờ đó, dù sức mua tăng mạnh nhưng giá bán tại siêu thị vẫn được giữ ổn định, thậm chí nhiều mặt hàng thiết yếu được giảm giá thông qua các chương trình khuyến mại, góp phần chia sẻ áp lực chi tiêu với người tiêu dùng”.

Không chỉ ở kênh bán lẻ hiện đại, việc cân đối cung - cầu còn được thực hiện linh hoạt thông qua các hình thức phân phối mới. Dịp tết năm nay, nhiều điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương được tổ chức theo mô hình ngắn ngày, luân phiên theo khu vực, tập trung vào các nhóm sản phẩm có sức mua cao như gạo chất lượng cao, thực phẩm chế biến, nông sản an toàn, giỏ quà tết từ sản phẩm địa phương. Các cơ sở tham gia đều chủ động thống nhất giá bán từ sớm, góp phần ổn định thị trường và đa dạng kênh tiếp cận hàng hóa cho người dân.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Sở Công Thương Thanh Hóa đóng vai trò trung tâm trong công tác điều hành, bình ổn thị trường. Trên cơ sở dự báo nhu cầu tiêu dùng, sở đã xây dựng kế hoạch bảo đảm cung - cầu hàng hóa, phối hợp với các doanh nghiệp phân phối lớn để nắm chắc lượng hàng dự trữ và phương án ứng phó khi thị trường có biến động. Cùng với đó, sở cũng phối hợp với lực lượng quản lý thị trường và chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường. Trong cao điểm tết, tần suất kiểm tra được nâng lên khoảng 20 - 30% so với ngày thường, tập trung vào các nhóm hàng thiết yếu, việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết, nhằm kịp thời ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý.

Theo Sở Công Thương, mục tiêu điều hành thị trường tết không chỉ là xử lý vi phạm mà quan trọng hơn là phòng ngừa, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh. Khi nguồn cung được bảo đảm, hệ thống phân phối vận hành thông suốt và thông tin giá cả rõ ràng, thị trường sẽ tự điều tiết theo hướng ổn định.

Có thể thấy, cao điểm mua sắm tết là “phép thử” đối với năng lực điều tiết thị trường. Với sự chủ động của Sở Công Thương, sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp phân phối lớn cùng những cách làm linh hoạt trong tổ chức kênh bán hàng, thị trường hàng hóa tết tại Thanh Hóa đang được giữ ở trạng thái cân bằng, giá cả cơ bản ổn định, nguồn cung dồi dào. Đây không chỉ là nền tảng cho một mùa tết an lành mà còn là tiền đề quan trọng để thị trường nội địa phát triển bền vững trong dài hạn.

Bài và ảnh: Chi Phạm