Cẩn trọng “ma trận” lừa đảo dịp cận tết

Từ đổi tiền lì xì, bán vé máy bay, tour du lịch giá rẻ, cho đến các chiêu thức khuyến mãi, tri ân cuối năm..., “ma trận” lừa đảo đang giăng khắp không gian mạng dịp cận tết, với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Người dân nếu mất cảnh giác rất dễ trở thành nạn nhân.

Lực lượng Công an Thanh Hóa thu giữ nhiều công cụ, phương tiện phạm tội của các đối tượng lừa đảo thông báo trúng thưởng trong vụ việc triệt phá tháng 12/2025.

Click vào một quảng cáo về sản phẩm thời trang mới trên fanpage có tên thương hiệu Yody, chị Hoàng Thị Hương ở phường Hạc Thành được dẫn dắt tham gia khảo sát trực tuyến với lời hứa nhận quà miễn phí nhân dịp tri ân cuối năm. Tuy nhiên, đến bước yêu cầu truy cập đường link “Nhận phiếu quà tặng”, chị Hương nảy sinh nghi ngờ và dừng giao dịch. Tìm hiểu thông tin trên truyền thông, chị tá hỏa khi biết đây là một trong những thủ đoạn lừa đảo đã từng khiến nhiều nạn nhân sập bẫy với số tiền lớn.

Theo đó, các đối tượng tạo lập fanpage giả mạo gần như giống hệt trang chính thức, đăng bài kêu gọi khách hàng nhận quà online, tặng set đồ miễn phí “chỉ tặng không bán”. Khi người dùng để lại bình luận hoặc nhắn tin, các đối tượng tiếp tục điều hướng sang các nhóm chat trên ứng dụng telegram, mời tham gia “làm nhiệm vụ online” với nhiều gói lợi nhuận hấp dẫn. Ban đầu, các khoản tiền nhỏ được hoàn trả đầy đủ để tạo lòng tin, sau đó yêu cầu người tham gia đặt cọc, ứng tiền với giá trị ngày càng lớn và chiếm đoạt toàn bộ số tiền. Đã có trường hợp, nạn nhân sập bẫy “quà tặng Yody”, bị chiếm đoạt số tiền lên tới hơn 2 tỷ đồng.

Cùng với mua sắm, nhu cầu du lịch, về quê ăn tết của học sinh, sinh viên và người lao động tăng cao cũng trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho tội phạm lừa đảo. Theo cơ quan chức năng, các đối tượng thường lập website, fanpage giả mạo các hãng vận chuyển, công ty du lịch hoặc cơ sở lưu trú uy tín, đăng tải quảng cáo vé máy bay giá rẻ, tour du lịch “siêu khuyến mãi”, giá thấp hơn nhiều so với thị trường. Sau khi yêu cầu người dân chuyển tiền đặt cọc, các đối tượng nhanh chóng cắt đứt liên lạc. Một chiêu thức khác, đối tượng sẽ giả danh khách đã đặt tour tại các công ty lữ hành uy tín, sau đó đăng tải thông tin “thanh lý tour gấp” kèm hóa đơn, hình ảnh và phản hồi giả mạo để tạo lòng tin. Khi nạn nhân chuyển tiền cho các gói dịch vụ có giá trị lớn, đối tượng lập tức chiếm đoạt và biến mất.

Mặc dù nhiều vụ việc lừa đảo đã liên tục được lực lượng chức năng triệt phá, cảnh báo rộng rãi, song thực tế cho thấy các đối tượng vẫn không ngừng thay đổi phương thức hoạt động. Đáng lo ngại, thời gian gần đây tội phạm công nghệ cao còn lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi, đánh trúng tâm lý và thói quen của người dân, khiến việc nhận diện thật - giả trở nên khó khăn hơn.

Điển hình như cuối tháng 12/2025, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triệt phá một đường dây lừa đảo quy mô lớn, hoạt động có tổ chức với phương thức hết sức tinh vi. Các đối tượng thuê địa điểm làm việc tại một tòa nhà văn phòng ở TP Hồ Chí Minh nhưng không đăng ký doanh nghiệp theo quy định. Từ tháng 7/2025, nhóm này sử dụng các đầu số hotline để thông báo trúng thưởng tiền mặt hoặc quà tặng có giá trị lớn như ti vi, tủ lạnh, điều hòa, ghế massage... Các cuộc gọi được thực hiện qua phần mềm gọi điện

internet, hiển thị như cuộc gọi từ doanh nghiệp, sàn thương mại điện tử uy tín. Sau khi tạo niềm tin, các đối tượng đưa ra nhiều lý do gian dối như phí thuế, phí trao thưởng, vận chuyển nhanh, bảo hiểm quà tặng... nhằm yêu cầu bị hại chuyển tiền. Nạn nhân chủ yếu là người cao tuổi ở khu vực nông thôn. Kết quả điều tra ban đầu xác định, từ tháng 1/2024 đến tháng 12/2025, các đối tượng đã lừa đảo khoảng 1.000 bị hại trên toàn quốc, chiếm đoạt số tiền ước tính hàng trăm tỷ đồng. Cơ quan cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, bắt tạm giam 35 đối tượng và tiếp tục mở rộng điều tra theo quy định.

Theo Bộ Công an, dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tội phạm lừa đảo trực tuyến được dự báo tiếp tục gia tăng, với nhiều hình thức mới, trong đó đáng chú ý là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng kịch bản lừa đảo tinh vi hơn, giả giọng nói, giả hình ảnh và thông tin cá nhân. Các chiêu trò “việc nhẹ lương cao”, làm nhiệm vụ

online, cộng tác viên sàn thương mại điện tử... được dự báo tái diễn mạnh mẽ, đánh vào tâm lý muốn kiếm thêm thu nhập dịp cuối năm.

Lực lượng chức năng khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác; thường xuyên theo dõi các thông báo, cảnh báo từ cơ quan công an, ngân hàng và báo chí chính thống; tuyệt đối không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc trên thiết bị có liên kết tài khoản ngân hàng; không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP dưới bất kỳ hình thức nào.

Chuyên gia Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an khuyến nghị, khi sử dụng dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng đầu năm, người dân cần tìm hiểu kỹ đơn vị cung cấp, ưu tiên doanh nghiệp uy tín, có giấy phép rõ ràng; đồng thời kiểm tra kỹ hóa đơn, chứng từ và xác minh thông tin qua nhiều kênh khác nhau. Đặc biệt, khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, người dân cần nhanh chóng trình báo với cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý kịp thời.

Bài và ảnh: Bách Nguyên