Cải cách Hội đồng Bảo an LHQ tiếp tục nóng tại UNGA 81

Cải cách Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc tiếp tục trở thành vấn đề nổi bật tại Đại hội đồng LHQ khóa 81, khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi hạn chế quyền phủ quyết trong một số trường hợp, còn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đề xuất bãi bỏ hoàn toàn quyền phủ quyết của các thành viên thường trực.

Phát biểu tại Đại hội đồng LHQ ở New York ngày 22/9, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi khôi phục một trật tự quốc tế dựa trên luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của LHQ. Ông cho rằng Hội đồng Bảo an cần được cải cách để phản ánh tốt hơn thực tế địa chính trị hiện nay, trong đó quyền phủ quyết của các thành viên thường trực cần được hạn chế trong những trường hợp xảy ra các vụ thảm sát quy mô lớn.

Nhà lãnh đạo Pháp đồng thời kêu gọi tăng đại diện của châu Phi trong Hội đồng Bảo an.

Trước bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo thế giới đang đứng trước nguy cơ quay lại “luật rừng” và kêu gọi cộng đồng quốc tế kiên định sát cánh cùng LHQ để đẩy lùi nguy cơ chia rẽ và lạm quyền.

Trong khi đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đề xuất một cuộc cải tổ sâu rộng hơn. Ông Erdogan kêu gọi bãi bỏ quyền phủ quyết và xây dựng một Hội đồng Bảo an không có thành viên thường trực. Theo đề xuất này, các thành viên Hội đồng Bảo an sẽ do Đại hội đồng LHQ bầu theo nhiệm kỳ cố định và các nước muốn tiếp tục tham gia sẽ phải nhận được sự ủng hộ thông qua các cuộc bầu cử mới. Ông cũng đề xuất tăng quyền hạn của Đại hội đồng và nâng cao trách nhiệm giải trình của Hội đồng Bảo an trước cơ quan này.

Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva chỉ trích sự bế tắc của LHQ trước các cuộc xung đột và kêu gọi khôi phục chủ nghĩa đa phương, cải tổ Hội đồng Bảo an

Những đề xuất trên xuất hiện trong bối cảnh vai trò và hiệu quả của Hội đồng Bảo an ngày càng được tranh luận. Tổng thư ký LHQ António Guterres cũng kêu gọi cải cách các thể chế quốc tế và cho rằng Hội đồng Bảo an cần phản ánh tốt hơn những thay đổi về địa chính trị. Ông đặc biệt nhấn mạnh việc tăng đại diện cho châu Phi, khu vực hiện vẫn chưa có thành viên thường trực trong Hội đồng.

Tuy nhiên, quan điểm về cách cải tổ Hội đồng Bảo an vẫn còn khác biệt sâu sắc. Nga ngày 22/9 cho biết nước này ủng hộ mở rộng số thành viên thường trực nhưng phản đối việc xóa bỏ quyền phủ quyết. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng quyền phủ quyết hiện nay cần được duy trì.

Hội đồng Bảo an hiện có 15 thành viên, trong đó 5 thành viên thường trực gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp có quyền phủ quyết đối với các nghị quyết thực chất.

Nhật Lệ