ASEAN - Nhật Bản hợp tác củng cố chuỗi cung ứng trước biến động toàn cầu

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Nhật Bản đang đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh năng lượng và duy trì ổn định kinh tế khu vực, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, những bất ổn trong thương mại và biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Đây là những nội dung trọng tâm được thảo luận tại Hội nghị tham vấn lần thứ 32 giữa các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN và Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, diễn ra ngày 20/9 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Philippines ở thành phố Pasay, Philippines.

Tại hội nghị, các bộ trưởng nhận định căng thẳng địa chính trị gia tăng, những bất ổn liên quan đến thương mại và các cuộc xung đột trong khu vực tiếp tục “ảnh hưởng đến tính ổn định và khả năng dự báo của môi trường kinh tế quốc tế, tạo ra nhiều thách thức đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa”.

Các bộ trưởng cũng lưu ý tình trạng biến động ngày càng lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có những rủi ro đối với các tuyến vận chuyển năng lượng trọng yếu. Những diễn biến này có thể gây ra tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trước những thách thức trên, các bộ trưởng kinh tế ASEAN và Nhật Bản nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường hợp tác trong việc củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh năng lượng, duy trì ổn định khu vực và nâng cao khả năng ứng phó trước các cú sốc trên toàn cầu.

Hội nghị cũng thảo luận về sáng kiến Đối tác Nhật Bản vì khả năng chống chịu rộng khắp trong lĩnh vực năng lượng và tài nguyên, cùng việc triển khai Cộng đồng châu Á không phát thải ròng (AZEC) 2.0. Nhật Bản đề xuất thúc đẩy hợp tác trong một số lĩnh vực then chốt, bao gồm chất bán dẫn, khoáng sản quan trọng, nhiên liệu sinh học và kinh tế tuần hoàn, nhằm tăng cường sức chống chịu của nền kinh tế khu vực.

Các bộ trưởng đồng thời hoan nghênh những tiến triển trong việc triển khai Tầm nhìn và Kế hoạch hành động về đồng sáng tạo kinh tế ASEAN - Nhật Bản đổi mới và bền vững giai đoạn 2023-2033. Đây là khuôn khổ hợp tác dài hạn nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế giữa hai bên. Kế hoạch tập trung vào kết nối không gian số - vật lý, thúc đẩy đổi mới sáng tạo mở, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm tính bền vững.

Về thương mại, các bộ trưởng tái khẳng định tầm quan trọng của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP), coi đây là nền tảng trong quan hệ kinh tế giữa hai bên.

Theo số liệu được công bố tại hội nghị, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều giữa ASEAN và Nhật Bản đạt 245,4 tỷ USD trong năm 2025, trong khi vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Nhật Bản vào ASEAN đạt 9,5 tỷ USD trong cùng năm. Những con số này đưa Nhật Bản vào nhóm 5 đối tác thương mại lớn nhất và 5 nhà đầu tư FDI hàng đầu của ASEAN trong năm 2025.

Thúy Hà