Anh xem xét mô hình Greenland để tháo gỡ bất đồng với Mỹ về quần đảo Chagos

Thủ tướng Anh Andy Burnham mới đây cho biết nước này đang tìm cách điều chỉnh thỏa thuận giữa Anh và Mauritius về quần đảo Chagos vốn đang bị đình trệ, nhằm đáp ứng tốt hơn những quan ngại của Mỹ liên quan đến căn cứ quân sự chung trên đảo Diego Garcia.

Trả lời phỏng vấn tạp chí The Economist ngày 5/11, ông Burnham cho biết: “Chúng tôi đang thảo luận với các đối tác Mỹ để xem có thể điều chỉnh thỏa thuận như thế nào nhằm đáp ứng tốt hơn những quan ngại của họ”. Ông nhấn mạnh căn cứ Diego Garcia là một ưu tiên, “xét đến tầm quan trọng chiến lược của địa điểm này”.

Phát biểu trên được đưa ra khi ông Burnham trở về từ Antigua, nơi ông tham dự Hội nghị những người đứng đầu chính phủ các nước thuộc Khối Thịnh vượng chung. Thủ tướng Anh cho biết một số mô hình khả thi đang được xem xét.

Ông nói: “Chúng ta hãy nhìn vào thỏa thuận về Greenland, rõ ràng là ở đó đã đạt được một giải pháp. Có thể chúng ta sẽ tìm thấy một số điểm có thể vận dụng từ thỏa thuận để xem liệu có thể tìm ra giải pháp phù hợp đối với Diego Garcia hay không. Đây là vấn đề mà chúng tôi đang tích cực tập trung giải quyết. Chúng tôi đang nỗ lực rất nhiều, nhưng đây là một thách thức”.

Theo hiệp ước ban đầu được ký năm 2025 dưới thời cựu Thủ tướng Keir Starmer, Anh sẽ chuyển giao chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius, đồng thời duy trì quyền kiểm soát căn cứ quân sự chung Anh - Mỹ trên đảo Diego Garcia thông qua hợp đồng thuê có thời hạn 99 năm. Theo thỏa thuận, Anh sẽ trả cho Mauritius 165 triệu bảng Anh (222 triệu USD) mỗi năm trong 3 năm đầu tiên, sau đó giảm xuống còn 120 triệu bảng Anh mỗi năm.

Tuy nhiên, hiệp ước đến nay vẫn chưa được phê chuẩn sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bác bỏ thỏa thuận này. Dự luật cần thiết để triển khai thỏa thuận sau đó cũng đã bị tạm đình chỉ. Phía Mỹ cho rằng thỏa thuận này có thể được xây dựng theo mô hình thỏa thuận giữa Mỹ và Đan Mạch về Greenland.

Thanh Vân