WTO và IMF cảnh báo rủi ro từ cú sốc năng lượng đối với kinh tế toàn cầu

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định kinh tế và thương mại toàn cầu vẫn cho thấy khả năng chống chịu trước những cú sốc từ xung đột và năng lượng, song cảnh báo tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz và giá năng lượng ở mức cao đang làm gia tăng các rủi ro đối với triển vọng tăng trưởng.

Theo Tổng Giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala, những gián đoạn tại eo biển Hormuz đang tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với thương mại toàn cầu, khi các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng có thể đẩy giá lương thực và phân bón tăng cao. Bà cho biết hệ thống thương mại toàn cầu vẫn thể hiện khả năng chống chịu, với thương mại hàng hóa tăng mạnh hơn dự kiến và khoảng 72% thương mại hàng hóa toàn cầu tiếp tục được thực hiện theo các quy tắc của WTO.

Tuy nhiên, WTO cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn tại Hormuz kéo dài, chi phí vận tải và năng lượng tăng cao có thể gây thêm sức ép đối với hoạt động thương mại và giá cả. WTO cũng cho rằng việc không hiện đại hóa các quy tắc thương mại đa phương có thể khiến sản lượng kinh tế toàn cầu đến năm 2050 thấp hơn tới 10% so với tiềm năng.

Trong khi đó, IMF đánh giá kinh tế toàn cầu đã ứng phó tốt hơn dự kiến với cú sốc năng lượng liên quan đến xung đột tại Trung Đông. IMF tiếp tục dự báo kinh tế thế giới tăng trưởng khoảng 3% trong năm 2026, song lưu ý giá dầu và khí đốt vẫn ở mức cao và cú sốc năng lượng chưa kết thúc.

Theo IMF, kinh tế toàn cầu vẫn duy trì khả năng chống chịu nhờ nhiều nước sử dụng nguồn dự trữ dầu khí, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và triển khai các biện pháp tiết giảm nhu cầu. Tuy nhiên, tình trạng gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz cùng nhu cầu năng lượng gia tăng do sự phát triển của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tiếp tục gây sức ép lên thị trường năng lượng.

IMF đồng thời cảnh báo một số rủi ro đối với triển vọng kinh tế toàn cầu, trong đó có nợ công cao, lạm phát giảm chậm và lợi suất trái phiếu gia tăng. Tổng nợ công toàn cầu hiện ở mức gần 100% GDP và có xu hướng tiếp tục tăng, trong khi quá trình giảm lạm phát đã chững lại tại nhiều nền kinh tế. Nếu gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài, chi phí năng lượng, vận tải và sản xuất có thể tăng, gây thêm sức ép đối với thương mại và tăng trưởng toàn cầu.

Minh Phương