Tìm giải pháp an cư cho người dân sống trong vùng sạt lở

Trận lũ kinh hoàng dịp cuối tháng 8/2025 khiến hàng trăm hộ dân các thôn trên địa bàn xã Yên Nhân bị mất nhà, mất cửa. Giúp người dân an cư có nơi ở mới an toàn, xã đã tìm và quy hoạch được 5 khu tái định cư (TĐC). Hiện tại, có 2 khu đang chờ tỉnh phê duyệt và khi được xây dựng, các khu TĐC sẽ giúp các hộ dân sống trong vùng bị ảnh hưởng thiên tai không còn nỗi lo khi mùa mưa bão về.

Bão số 5 và hoàn lưu sau bão khiến nhiều ngôi nhà của người dân xã Yên Nhân bị đổ sập và cuốn trôi.

Đã nhiều tháng trôi qua nhưng trận lũ kinh hoàng cuối tháng 8/2025 vẫn còn hằn sâu trong tâm trí chị Hà Thị Phúc ở thôn Na Nghịu. Chị Phúc cho biết: “Tôi đang dọn đồ, bất chợt nghe tiếng nước chảy, sau đó ít phút đất đá trên núi ào vào nhà, tôi nhanh tay ôm vội con tháo chạy. Cũng may, lũ về ban ngày, chứ nếu vào đêm khuya mẹ con tôi đã bị đất đá vùi lấp hoặc lũ cuốn trôi mất rồi”.

Theo chị Phúc, tuy thoát được người nhưng tài sản lớn nhất là ngôi nhà vừa được sửa sang bằng nguồn tiền Nhà nước hỗ trợ sửa nhà 40 triệu đồng, kết hợp số tiền vợ chồng chị vay mượn thêm 100 triệu đồng đã bị lũ cuốn phăng.

Mất nhà, hiện tại cả gia đình chị gồm 5 nhân khẩu đang sống tại ngôi nhà tạm do xã, thôn và bà con lối xóm xây dựng sau bão. Chị Phúc cho biết: “Tuy đã có chỗ để nương thân nhưng tôi rất lo lắng vì ngôi nhà chưa đến 10m2, mái lợp bằng cỏ tranh, vách dựng bằng các mảnh ván ghép lại chỉ có thể che được nắng mưa, không ngăn được mưa bão, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Hơn nữa, do ngôi nhà đang tạm trú cách xa trung tâm xã và khu dân cư, đường đi vào nhà gần 1km chỉ là lối đi nhỏ, đường đất lại dốc nên rất khó đi. Vào hôm mưa gió tôi không thể đưa đón con đến lớp. Tôi rất mong Nhà nước quan tâm hỗ trợ để gia đình sớm có nơi ở mới”.

Cùng tâm trạng bị mất nhà do ảnh hưởng của bão số 5 và hoàn lưu sau bão, anh Vi Xuân Trường ở thôn Mỵ cho biết: “Tuy cả 2 vợ chồng và 3 con nhỏ may mắn thoát chết nhờ lánh nạn ở nhà người thân, nhưng ngôi nhà kiên cố đã bị lũ vùi lấp, cuốn trôi. Bây giờ tay trắng và nguồn sống của gia đình đang dựa vào các nguồn hỗ trợ của Nhà nước và các mạnh thường quân, nên không biết khi nào mới có tiền để xây nhà mới”.

Do mất nhà nên cả gia đình anh phải sống nhờ nhà người thân khoảng 1,5 tháng. Mới đây, được chính quyền xã cho mượn đất làm nhà tạm và nhà hảo tâm hỗ trợ 30 triệu đồng, ngôi nhà được làm bằng tôn trên đất công ích của xã nhanh chóng hoàn thành. Cả gia đình anh vừa chuyển về sống trong ngôi nhà mới cách đây 1 tuần. Tuy đã có “ngôi nhà” che nắng, che mưa nhưng do nhà được dựng bằng tôn nên vào ngày nắng nóng ngồi trong nhà nóng như lò rang. Hơn nữa, nguồn nước sinh hoạt hàng ngày không có nên gia đình phải đi hàng km vào trong thôn xin nước sạch về dùng.

Cơn bão số 5 và hoàn lưu sau bão để lại cho xã Yên Nhân nhiều mất mát. Nặng nề nhất là thiệt hại về nhà ở, với hàng trăm hộ bị ảnh hưởng. Trong số 95 hộ thiệt hại về nhà ở với mức từ 30% trở lên, có 21 nhà bị đổ sập hoàn toàn và bị lũ cuốn trôi, tập trung nhiều ở thôn Na Nghịu, Khong và thôn Mỵ... ước thiệt hại về nhà ở khoảng 21,15 tỷ đồng. Dù bão đi qua đã 2 tháng, 21 hộ dân bị mất đất, mất nhà đã được ở trong ngôi nhà tạm; tuy nhiên, để an cư trong ngôi nhà mới an toàn mỗi khi mùa mưa bão về cũng như giúp họ có cuộc sống ổn định, lâu dài, rất cần xây dựng các TĐC sớm.

Phó Chủ tịch UBND xã Yên Nhân Hà Thanh Hắng cho biết: “Nguyện vọng của các hộ dân là hoàn toàn chính đáng. Các vị trí xây dựng khu TĐC trên địa bàn xã sau khi hoàn thành sẽ bố trí cho 180 hộ có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét và sạt lở đất (bao gồm cả 21 hộ bị sập nhà hoàn toàn và lũ cuốn trôi). Tuy nhiên, để quy hoạch xây dựng 5 khu cùng một lúc sẽ rất khó khăn vì liên quan đến nguồn kinh phí. Xã đã thống nhất lựa chọn xây dựng 2 khu TĐC tại thôn Na Nghịu và nguồn kinh phí được sử dụng từ nguồn vốn ngân sách tỉnh. Hiện dự án xây dựng 2 khu TĐC Na Quan và Na Sọt, thôn Na Nghịu đang chờ tỉnh phê duyệt. Nếu được tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, sau khi hoàn thành, đưa vào sử dụng sẽ bố trí cho 72 hộ thuộc thôn Na Nghịu vào sinh sống".

Bài và ảnh: Minh Lý