Phổ biến, giáo dục pháp luật trong trường học - nhiều cách làm hiệu quả

Trường THCS Hoằng Phụ (xã Hoằng Thanh) là một trong những điểm sáng trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL). Nhiệt tình giới thiệu những hình ảnh, đoạn clip ghi lại các hoạt động ngoại khóa của nhà trường, thầy giáo Trương Văn Thuật, Hiệu trưởng Trường THCS Hoằng Phụ, cho biết: “Nhà trường xác định PBGDPL không chỉ dừng ở việc “truyền đạt kiến thức”, mà quan trọng hơn là trang bị cho học sinh kỹ năng sống, khả năng tự bảo vệ và ứng xử đúng mực trong các tình huống thực tế”.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hoằng Trường tuyên truyền pháp luật cho học sinh Trường THCS Hoằng Phụ (xã Hoằng Thanh).

Tháng 12/2025, Diễn đàn ngoại khóa với chủ đề “Xây dựng tình bạn đẹp, nói không với ma túy và bạo lực học đường” được nhà trường và Công an xã Hoằng Thanh, Đồn Biên phòng Hoằng Trường, đoàn thanh niên xã phối hợp tổ chức, thu hút sự chú ý của học sinh trong trường. Thay cho lối tuyên truyền khô cứng, các cán bộ công an, bộ đội đã mang đến những câu chuyện tình huống gần gũi, sinh động, gắn với đời sống học đường, giúp học sinh dễ hiểu, dễ nhớ và dễ vận dụng. “Các chú bộ đội, công an kể những câu chuyện rất cụ thể, ngắn gọn nhưng gần với các tình huống trong cuộc sống của chúng em, nên ai cũng chăm chú lắng nghe và rút ra được bài học bổ ích”, em Trương Gia Hưng, học sinh lớp 8A1 chia sẻ.

Trường THCS Hoằng Phụ hiện có 19 lớp với 890 học sinh. Những năm qua, bên cạnh các hoạt động ngoại khóa chuyên đề, nhà trường còn xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho học sinh theo từng quý, từng tháng, gắn với các chủ đề pháp luật và vấn đề xã hội sát thực tiễn địa phương. Nội dung tuyên truyền được triển khai linh hoạt, phù hợp với lứa tuổi như: Luật Giao thông đường bộ; kỹ năng phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng ngừa tai nạn thương tích; phòng tránh tác hại của thuốc lá điện tử trong học đường...

Không chỉ chú trọng trang bị kiến thức pháp luật, nhà trường còn lồng ghép giáo dục truyền thống văn hóa, lịch sử thông qua các buổi ngoại khóa, tham quan, tìm hiểu di tích, nhằm bồi đắp cho học sinh niềm tự hào dân tộc, ý thức công dân và tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Từ đó, PBGDPL trong nhà trường không còn là nhiệm vụ “đến hẹn lại lên”, mà trở thành một quá trình giáo dục bền bỉ. “Giáo dục kỹ năng mềm cho học sinh là một nhiệm vụ quan trọng trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện. Trên cơ sở đó, nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục theo từng quý, từng tháng, gắn với các chủ đề, chủ điểm cụ thể. Qua đó, giúp học sinh nâng cao hiểu biết, hình thành kỹ năng cần thiết, hạn chế các hành vi vi phạm, lệch chuẩn ở lứa tuổi vị thành niên, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ tệ nạn xã hội xâm nhập vào học đường” - thầy giáo Trương Văn Thuật, chia sẻ thêm.

Tại Trường THPT Hoằng Hóa IV (xã Hoằng Lộc), hoạt động PBGDPL được nhà trường đặc biệt quan tâm, triển khai bài bản và có trọng tâm. Tháng 12/2025, Trường THPT Hoằng Hóa IV được địa phương lựa chọn triển khai mô hình “Trường học an toàn giao thông”. Để mô hình vận hành hiệu quả, ban chỉ đạo đã thành lập các tổ tự quản, tổ xung kích với sự tham gia của nhiều lực lượng như: công an xã, lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở, đoàn viên thanh niên, cán bộ, giáo viên và học sinh nhà trường. Trong đó, công an xã giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp hướng dẫn nghiệp vụ và phối hợp tổ chức thực hiện. Các tổ tự quản, tổ xung kích tập trung phân luồng, điều tiết giao thông tại khu vực cổng trường vào giờ cao điểm; hướng dẫn phụ huynh dừng, đỗ xe đúng quy định; nhắc nhở học sinh không tụ tập trước cổng trường gây mất an toàn, ùn tắc giao thông. Đồng thời, theo dõi, kịp thời phát hiện, nhắc nhở các trường hợp học sinh vi phạm trật tự an toàn giao thông... Thông qua những việc làm cụ thể, mô hình “Trường học an toàn giao thông” góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành Luật Giao thông cho học sinh, xây dựng môi trường học đường văn minh, an toàn.

Trên địa bàn toàn tỉnh hiện có hơn 2.000 cơ sở giáo dục và cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với việc đổi mới nội dung, phương thức PBGDPL trong môi trường học đường. Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động chỉ đạo các cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế bảo đảm thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tích hợp lồng ghép các nội dung dạy học với các hoạt động trải nghiệm khác để tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, đảm bảo mục tiêu hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Nội dung giáo dục kỹ năng sống được lồng ghép, tích hợp vào các môn học, bài học trong chương trình chính khóa như: Tiếng Việt, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Lịch sử - Địa lý (ở cấp tiểu học); Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Giáo dục thể chất... (ở cấp trung học). Song song với đó là các hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động trải nghiệm, thực hành kỹ năng được tổ chức đa dạng, sinh động. Nội dung PBGDPL tập trung hướng dẫn học sinh xử lý các tình huống khi tham gia giao thông; tìm hiểu Luật Phòng, chống mua bán người và kỹ năng nhận diện, phòng ngừa các nguy cơ liên quan; thực hành sơ cấp cứu người bị tai nạn thương tích, đuối nước, phòng cháy, chữa cháy... Qua đó, học sinh không chỉ “biết luật” mà từng bước “hiểu luật, làm đúng luật”, hình thành thói quen ứng xử văn minh, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.

Những cách làm đa dạng trong công tác PBGDPL ở trường học đã góp phần quan trọng trong việc bồi đắp kỹ năng và ý thức pháp luật cho học sinh. Đây chính là nền tảng bền vững để nuôi dưỡng một thế hệ công dân trẻ có trách nhiệm, am hiểu pháp luật, sẵn sàng chung tay xây dựng xã hội an toàn, kỷ cương và văn minh.

Bài và ảnh: Minh Hiền