Nhật Bản tái khởi động “siêu nhà máy” điện hạt nhân lớn nhất thế giới sau 15 năm đóng băng

Sau 15 năm kể từ thảm họa hạt nhân Fukushima, Nhật Bản đang tiến thêm một bước quan trọng trong lộ trình khôi phục điện hạt nhân khi chính quyền tỉnh Niigata dự kiến phê chuẩn việc tái khởi động nhà máy Kashiwazaki–Kariwa – nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới, do Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) vận hành.

Trận động đất và sóng thần kinh hoàng năm 2011 đã tàn phá nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi, gây ra thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất kể từ Chernobyl. Ảnh: EPA

Chính quyền tỉnh Niigata được kỳ vọng sẽ thông qua quyết định cho phép tái khởi động nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki–Kariwa vào ngày 22/12, mở đường cho việc đưa trở lại hoạt động tổ máy đầu tiên trong số bảy lò phản ứng tại đây. Nếu được chấp thuận, TEPCO đang cân nhắc khởi động lò phản ứng đầu tiên vào ngày 20/1/2026 tới.

Kashiwazaki–Kariwa, nằm cách Tokyo khoảng 220 km về phía tây bắc, là một trong 54 lò phản ứng hạt nhân của Nhật Bản bị đóng cửa sau trận động đất và sóng thần năm 2011 khiến nhà máy Fukushima Daiichi gặp sự cố nghiêm trọng – thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất thế giới kể từ Chernobyl. Kể từ đó, Nhật Bản mới chỉ tái khởi động 14 trong tổng số 33 lò phản ứng còn đủ điều kiện vận hành, trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Đáng chú ý, Kashiwazaki–Kariwa sẽ là nhà máy hạt nhân đầu tiên được vận hành trở lại bởi chính TEPCO – đơn vị từng quản lý nhà máy Fukushima Daiichi. Người phát ngôn TEPCO Masakatsu Takata khẳng định công ty “cam kết không để thảm họa tương tự tái diễn” và đảm bảo an toàn cho người dân địa phương.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki Kariwa của Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO), một trong những cơ sở hạt nhân lớn nhất thế giới, nằm dọc bờ biển ở Kashiwazaki, tỉnh Niigata, Nhật Bản, ngày 21 tháng 12 năm 2025. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, việc tái khởi động nhà máy vẫn vấp phải sự dè dặt của người dân Niigata. Một khảo sát công bố hồi tháng 10 cho thấy khoảng 60% người dân cho rằng các điều kiện để tái vận hành nhà máy chưa được đáp ứng, trong khi gần 70% bày tỏ lo ngại về năng lực vận hành của TEPCO. Để giành được sự ủng hộ, TEPCO đã cam kết đầu tư 100 tỷ yên (khoảng 641 triệu USD) vào tỉnh Niigata trong vòng 10 năm tới.

Theo ước tính của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, chỉ riêng một lò phản ứng tại Kashiwazaki–Kariwa cũng có thể giúp tăng khoảng 2% nguồn cung điện cho khu vực Tokyo. Trong bối cảnh nhu cầu điện được dự báo tăng mạnh do sự phát triển của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu nâng tỷ trọng điện hạt nhân lên 20% trong cơ cấu năng lượng vào năm 2040. Theo giới phân tích, việc tái khởi động nhà máy Kashiwazaki–Kariwa sẽ là dấu mốc then chốt đối với tham vọng này, dù những lo ngại về an toàn hạt nhân vẫn tiếp tục là vấn đề nhạy cảm trong dư luận Nhật Bản.

Bích Hồng

Nguồn: Reuters.