Nhân rộng mô hình liên kết trong sản xuất vụ đông

Những năm gần đây, vụ đông đã trở thành vụ sản xuất chính trong năm, mang lại nguồn thu nhập cao cho người dân. Để có được kết quả này, bên cạnh sự hỗ trợ, khuyến khích của ngành nông nghiệp, các địa phương thì người nông dân trên địa bàn tỉnh đã rất năng động phát triển cây vụ đông theo hướng thâm canh tập trung và chủ động mở rộng diện tích cây trồng liên kết để nâng cao giá trị sản xuất.

Người dân xã Ba Đình chăm sóc dưa Kiếm Nhật liên kết trong vụ đông 2025-2026.

Những ngày này, chúng tôi về xã Ba Đình - nơi được coi là “thủ phủ” cây trồng vụ đông, trên các cánh đồng đều phủ màu xanh mướt của các loại cây trồng hàng hóa, hứa hẹn mang lại giá trị kinh tế cao. Niềm vui của người nông dân lại càng nhân lên khi cây dưa Kiếm Nhật lần đầu tiên được trồng diện tích lớn trên đồng đất Ba Đình đã và đang mang lại thu nhập cao. Bà Mai Thị Anh, thôn Ngũ Kiên, cho biết: “Đây là vụ đầu tiên xã triển khai trồng dưa Kiếm Nhật liên kết với doanh nghiệp, người dân tham gia mô hình được hỗ trợ giống, kỹ thuật sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Hiện nay, cây đã cho thu hoạch, năng suất đạt từ 3 - 3,5 tấn/sào. Điều đáng mừng là toàn bộ sản lượng đều được doanh nghiệp thu mua tại ruộng, với giá 4.000 đồng/kg, ước tính doanh thu đạt khoảng 14 triệu đồng/sào/vụ, cao hơn nhiều lần so với những cây trồng khác”.

Được biết, vụ đông 2025-2026, xã Ba Đình đã liên kết với HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ tổng hợp ORGANIC Xương Lâm (tỉnh Bắc Ninh) để sản xuất 65ha dưa Kiếm Nhật theo hình thức liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Sau 45 ngày trồng, dưa đã cho thu hoạch những lứa đầu tiên với năng suất cao. Toàn bộ diện tích được liên kết với doanh nghiệp bao tiêu tại ruộng. Ngoài ra, người dân địa phương còn có thêm thu nhập từ việc tham gia sản xuất theo ngày công với đơn vị liên kết.

Ông Mai Văn Xuân, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Đình, cho biết: "Phát huy lợi thế là địa phương có truyền thống sản xuất nông nghiệp, vụ đông 2025-2026, xã đã phát triển được 190ha cây trồng hàng hóa. Trong đó, nổi bật là cây dưa Kiếm Nhật được liên kết sản xuất quy mô lớn, giá trị kinh tế ước đạt 280 triệu đồng/ha. Với việc tổ chức được nhiều mô hình liên kết sản xuất, như: dưa Kiếm Nhật, khoai tây, hành, tỏi, ngô, lạc... dự kiến giá trị cây trồng vụ đông năm nay của địa phương đạt 180 triệu đồng/ha, cao hơn khoảng 10% so với kế hoạch”.

Trong vụ đông năm nay, xã Hồ Vương gieo trồng được 416ha, vượt kế hoạch đề ra. Ngoài các cây rau màu truyền thống như khoai lang, hành, tỏi trên địa bàn xã Hồ Vương còn phát triển được 72ha khoai tây theo hình thức tập trung, ứng dụng công nghệ cao. Được biết, diện tích khoai tây được Tập đoàn PepsiCo Việt Nam thuê lại đất nông nghiệp của các hộ không có nhu cầu sản xuất trong vụ đông và vụ xuân thuộc các thôn: Hanh Gia, Ngoại 1, Ngoại 2 và các vùng của thôn Đông Xuân, Nam Thành, Bắc Trung để sản xuất. Để nâng cao hiệu quả sản xuất, doanh nghiệp đã đầu tư hơn 20 tỷ đồng để phát triển hệ thống tưới nhỏ giọt tự động trên toàn vùng sản xuất. Cùng với đó, được chăm sóc đồng bộ, đúng kỹ thuật, cây khoai tây đang sinh trưởng, phát triển tốt, hứa hẹn mang lại giá trị kinh tế cao. Ông Phạm Bá Bốn, Phó Chủ tịch UBND xã Hồ Vương, cho biết: "Vụ đông 2025-2026, xã Hồ Vương phát triển được nhiều loại cây trồng hàng hóa có giá trị kinh tế cao, như: hành, tỏi, khoai tây, rau màu. Hiện nay, các loại cây trồng đang cho thu hoạch, ước giá trị sản xuất vụ đông bình quân đạt khoảng 180 triệu đồng/ha. Những mô hình liên kết sản xuất vụ đông không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội mà còn góp phần thay đổi tư duy, nâng cao trình độ sản xuất cho người nông dân, từ sản xuất nhỏ lẻ manh mún sang quy mô lớn có đầu tư, ứng dụng công nghệ cao”.

Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, năm nay, điều kiện thời tiết không thuận lợi, diện tích gieo trồng vụ đông của tỉnh Thanh Hóa giảm so với cùng kỳ. Tuy nhiên, diện tích cây trồng liên kết sản xuất vẫn duy trì khoảng 7.000ha. Do sản xuất tập trung, tiết kiệm chi phí, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật, đầu ra ổn định... nên giá trị thu nhập của diện tích liên kết thường cao hơn từ 30% trở lên so với sản xuất nhỏ lẻ. Một số mô hình liên kết vụ đông tiêu biểu, như: mô hình trồng khoai tây liên kết với Tập đoàn PepsiCo Việt Nam; Công ty CP Quốc tế An Việt tại các xã: Hồ Vương, Ba Đình, Nga Sơn, Hoằng Châu, Tống Sơn...; mô hình trồng ngô ngọt liên kết với Công ty CP Thực phẩm Á Châu, tại các xã: Tây Đô, Biện Thượng...

Có thể khẳng định rằng, việc nhân rộng mô hình liên kết trong sản xuất vụ đông không chỉ là giải pháp tình thế để ứng phó với biến động thị trường, mà là bước đi chiến lược nhằm tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng bền vững. Khi sợi dây liên kết giữa doanh nghiệp - người nông dân được tổ chức bài bản, chặt chẽ, vụ đông sẽ thực sự trở thành vụ sản xuất hàng hóa tập trung, mang lại thu nhập cao cho người dân. Đồng thời, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, từng bước hình thành những vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa, giá trị kinh tế cao.

Bài và ảnh: Thanh Hòa