Mỹ đề xuất thành lập “Khu vực thương mại ưu đãi” về khoáng sản chiến lược

Mỹ đã chính thức đề xuất thành lập một “Khu vực thương mại ưu đãi” dành cho các khoáng sản chiến lược với sự tham gia của các đồng minh và đối tác cùng chí hướng, trong nỗ lực phối hợp nhằm đối phó với sự thống lĩnh của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng các nguyên liệu then chốt phục vụ công nghiệp công nghệ cao và quốc phòng.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng về Khoáng sản thiết yếu đầu tiên do Bộ Ngoại giao Mỹ tổ chức ở Washington ngày 4/2. Ảnh: Reuters.

Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng về Khoáng sản thiết yếu đầu tiên do Bộ Ngoại giao Mỹ tổ chức ở Washington ngày 4/2, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance kêu gọi các quốc gia đối tác cùng xây dựng một cơ chế thương mại phối hợp, cho phép thiết lập các mức giá tham chiếu và “giá sàn có thể thực thi” đối với khoáng sản chiến lược, qua đó hạn chế biến động thị trường và giảm nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Theo ông Vance, khu vực thương mại này sẽ giúp các nước thành viên bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc bên ngoài, đồng thời tạo điều kiện hình thành các trung tâm sản xuất đa dạng, môi trường đầu tư ổn định và chuỗi cung ứng bền vững đối với các nguyên liệu có vai trò sống còn cho tăng trưởng kinh tế và an ninh quốc gia. Ông nhấn mạnh việc phối hợp giữa các đồng minh là cần thiết trong bối cảnh nguồn cung khoáng sản chiến lược hiện đang tập trung quá mức vào một quốc gia.

Được biết, Hội nghị trên có sự tham dự của đại diện 55 quốc gia, bao gồm Đức, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Thái Lan, nhiều nước châu Phi, châu Âu, Trung Đông và châu Á. Trung Quốc – quốc gia hiện khai thác khoảng 70% và tinh luyện gần 90% lượng đất hiếm toàn cầu – không được mời tham dự.

Trung Quốc hiện khai thác khoảng 70% và tinh luyện gần 90% lượng đất hiếm toàn cầu. Ảnh: Shutterstock.

Sáng kiến của Washington được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi Trung Quốc mở rộng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm hồi năm ngoái, gây gián đoạn sản xuất đối với nhiều ngành công nghiệp tại Mỹ và châu Âu. Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đã công bố việc thành lập kho dự trữ chiến lược khoáng sản của Mỹ, với nguồn vốn ban đầu 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ và khoảng 2 tỷ USD từ khu vực tư nhân.

Giới phân tích nhận định đề xuất này cho thấy Mỹ đang chuyển từ cách tiếp cận đơn lẻ sang phối hợp đa phương nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược, dù động thái này có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại và đẩy chi phí sản xuất lên cao trong ngắn hạn.

Ngọc Liên

Nguồn: Reuters/Kyodo News.